Korona wirusi yuqumining béyjingda qayta tarqilishi diqqet qozghidi

Muxbirimiz méhriban
2020-06-16
Share
wuxen-virus-beyjing.jpg Koruna wirusining tarqilishi seweblik kochidiki dukanlar we sirtqa chiqqan kishilerning körünüshi. 2020-Yili 2-mart, béyjing.
AP

Xitayning wuxen shehiridin xitay we pütün dunyagha tarqalghan korona wirusi yuqumining 6-ay mezgilide xitay paytexti béyjingda qaytidin tarqilishqa bashlighanliqi birnechche kündin buyan xelq'ara taratqularda qiziq nuqtilarning biri bolmaqta.

Amérikadiki nopuzluq taratqulardin SBS radiyo-téléwiziye qanilining 16-iyun xewer qilishiche, xitay hökümet da'iriliri bu qétimqi yuqumning béyjing shehiridiki köktat top tarqitish baziridin tarqalghanliqini, yuqum wirusining chet'eldin import qilin'ghan salmon béliqi yaki korona wirusidin yuqumlan'ghan béliq sodigerliri teripidin tarqalghanliqini ilgiri sürgen. Xewerde yene xitay hökümet taratqulirining ewerliridin neqil keltürülüp, xitaydiki salmon béliqining 80 pirsentining norwégiyedin import qilinidighanliqi eskertilgen.

Radiyomiz xitay bölümining 16-iyun küni béyjingdiki puqralardin igiligen ehwaldin melum bolushiche, yuqumdin kéyin béyjing sheherlik hökümet buyruq chüshürüp, mezkur köktat top tarqitish bazirini taqighan. Bazardiki barliq tijaretchiler we mal sétiwalghuchilar wirustin yuqumlinish ehwalini tekshürüshke buyrulghan.

Xitay hökümet taratqulirinin g ilgiri surishiche, bu qétim béyjingda qayta tarqalghan korona wirusi yuqumi seweblik béyjing shehiride 28 rayonda karantin tedbirliri yolgha qoyulghan. Béyjing shehirige qarashliq 16 rayondin 8 rayonda yuqumlan'ghuchilar bayqalghan. Béyjing hökümet da'iriliri  11-iyundin 15-iyun'ghiche 100 din artuq ademning yuqumlan'ghanliqini xewer qilghan, emma ijtima'iy taratqularda yuqumlan'ghanlarning buningdin nechche hesse köp ikenliki ilgiri sürülgen.

Korona wirusi yuqumi dunyawi wabagha aylinip, amérika qatarliq yuqum éghir bolghan döletler xitayni eyiblewatqan, xitay hökümiti bolsa her xil bahaniler bilen wirus yuqumining dunyagha yamrap kétishidiki mes'uliyitidin qéchiwatqan bir mezgilde béyjingda qaytidin yuqum ehwalining körülüshi weziyet analizchilirining diqqitini qozghidi.

Xitay weziyet analizchiliridin "Béyjing bahari" zhurnilinining bash muherriri weziyet analizchisi xu ping ependining bildürüshiche, xitay hökümet taratqulirida yuqum menbesining import qilin'ghan salmon béliqigha baghlap xewer qilishida xitay hökümet da'irilirining bu qétimqi yuqumning mes'uliyitidin qéchishni meqset qiliwatqanliqini texmin qilghili bolidiken.

Xu ping mundaq dédi: "Bu qétimqi yuqum ehwalidimu xitay hökümiti yuqum menbesini bashqilargha dönggesh taktikisini qolliniwatidu. Xitayning bu qilmishigha hazir peqet amérika, yawropa döletlirila emes, belki pütkül dunya jiddiy hushyarliq keypiyatini ipadilewatidu. Chünki xitay hökümiti bundaq qilish arqiliq bir tereptin mes'uliyettin qéchish meqsitige yétishke urunsa, yene bir tereptin dölet ichide xitay xelqining hökümetke bolghan naraziliqi we bu sewebtin kélip chiqish éhrimali bolghan muqimsizliqning aldini almaqchi boluwatidu."

Amérikadiki kolombiye uniwérsitétining tébbiy penler tetqiqatchisi doktor memet imin ependi korona wirusi yuqumi tarqalghandin buyan yuqum weziyitini izchil közitip kéliwatqan we Uyghurlargha yuqumdin mudapi'elinish heqqide ijtima'iy taratqularda meslihet programmiliri bérip kéliwatqan mutexessislerning biri.  

Doktor memet imin ependi 16-iyun küni ziyaritimizni qobul qilip, yuqiriqi bir qatar mesililer heqqide oz qarashlirini otturigha qoyup ötti.

U korona wirusi yuqumining tereqqiyati heqqide toxtilip, deslep xitaydin tarqilip, birnechche ay ichide ichide yer shari xataktérliq apetke aylan'ghan, amérikaning özide 2 milyondin artuq adem yuqumlinip, 118 ming ademning ölüshini keltürüp chiqarghan bu wabaning téxiche dawamlishiwatqanliqini bildürdi. U korona wirusi yuqumining 6-ayning béshida xitayning béyjing shehiride qaytidin tarqilishining bu yuqumning yéqin arida pütünley kontrol qilinishining teslikini körsitidighanliqini tekitlidi.

Memet imin ependi yene  xitay hökümet da'irilirining korona wirusi yuqumigha qarita tutup kelgen pozitsiyisi heqqidimu toxtaldi. U korona wirusining yer shari xaraktérlik apetke aylinishi seweblik nurghun döletlerning xitay hökümitini bu mesile boyiche eyibligenlikini, bezi döletler hökümetlirining xitay hökümitidin tölem telep qiliwatqanliqini tilgha aldi. U mushundaq bir mezgilde korona wirusi yuqumining béyjingda qaytidin tarqilishi xitay hökümitini qattiq jiddiyleshtüriwatqanliqini tekitlidi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.