"Bingtu'en" ning jenubqa qarap kéngiyishi köchmenler dolquni peyda qilmaqta

Muxbirimiz gülchéhre
2020-04-02
Élxet
Pikir
Share
Print
Xitaylar keng qollinidighan tiktok arqiliq tarqalghan widiyolarda körsitilgen, xitay köchmenlerge teyyarlan'ghan öylerni ékskursiye qildurmaqta. 2020-Yili mart, aral shehiri.
Xitaylar keng qollinidighan tiktok arqiliq tarqalghan widiyolarda körsitilgen, xitay köchmenlerge teyyarlan'ghan öylerni ékskursiye qildurmaqta. 2020-Yili mart, aral shehiri.
Social Media

Xitay hökümitining wuxendin tarqalghan koruna wirusi éghir yuqum weziyiti peyda qiliwatqanliqigha qarimay, Uyghur diyaridin éshincha emgek küchliri namida zor türkümde Uyghur yashlirini xitay ichidiki karxana-zawutlargha yötkeshni kücheytken bir peytte, xitay ölkiliridinmu shiddetlik halda Uyghur diyarigha nopus yötkewatqanliqi melum.

Bu heqte xitaylar keng qollinidighan tiktok arqiliq tarqalghan widiyolarda, xitayning gensu, yünnen, jéjyang, xénen, xébéy dégendek oxshimighan ölkiliridin poyiz, aptobuslarda türküm-türkümlep xitay puqralarning Uyghur diyarigha kéliwatqanliqi, bezilirining yalghuz, bezilirining hetta a'ilisi boyiche kélipla yéngi sélin'ghan we toluq seremjanlashturulghan öylerge orunlishiwatqanliqi, zor miqdarda térilghu yerler bölüp bérilgenlikige oxshash ehwallar ipadilen'gen.

Bezi xitaylar taratqulardiki xas hésabida mexsus türde xitay ölkiliridin Uyghur diyarigha nopus köchürüsh étibar siyasetliridin behrimen bolushni keng teshwiq qilmaqta.

Bingtu'en teripidin qurulghan tumshuq we aral sheherlirige yéqinda yerleshken bir qisim köchmenler tarqatqan widiyolarda tilgha élinishiche, xitay ölkiliridin Uyghur rayonigha köchüp kelgenler 35 yashtin töwen we boytaq bolsa bir öyge we xizmetke érishidiken. 3 Jan bille kelse kélipla ikki yataqliq öydin bashqa 40 mo yerge érishidiken, yer béji tölimeydiken, tok-su pullirimu 2 yilgha qeder kechürüm qilinidiken.

45 Yashtin yuqiri, 3 jandin besh jan'ghiche a'ile-jemetini köchürüp kelgenlerge 3 yataqliq bir yürüsh turalghu öy we 70 moghiche yer bölüp béridiken. Ular, yashan'ghanlar sughurtisi dégendek yene nurghun étibar siyasetliridin behrimen bolidiken, shuningdek balilirimu 15 yilliq heqsiz mejburiy ma'ariptin behrimen bolidiken wahakazalar.

Tumshuq sheherlik partkom torida 31-mart küni xitay ichkiri ölkiliridin tumshuq shehirige 40 neper memur kadir qobul qilish élani chiqirilghan bolup, élan astigha bérilgen tizimlitish ishxanisining mes'uli li wéyning téléfon nomuri ulandi.

Li wéy bu xizmetchi qobul qilishning peqet xizmetchilerni ichkiri ölkilerdin yötkep kélishni meqset qilidighanliqi, tizimlashning 1-apréldin 1-maygha qeder dawam qilidighanliqini bildürdi.

Uningdin ichkiri ölkilerdin qobul qilinidighan memuri kadirlarning qandaq étibar siyasetliridin behrimen bolidighanliqini sorighinimizda, u: "Adettiki ishxana mudiri derijilik dölet memurlirining ma'ashi 5 ming yüendin bashlinidu. Bir yürüsh turalghu öy bilen teminlinidu. 5 Yilghiche heq élinmaydu, a'ilisini teng yötkep kélishke bolidu" dep jawab berdi.

Uningdin "Tumshuqta korona wirusi yuqum ehwali qandaq?" dep sorighinimizda u "Bu yerde yuqum ehwali körülmidi" dédi.

Biz uningdin: "Eger bireri yuqum taralghan jaydin kelgen teqdirde ikki hepte közitilemdu yaki bashqa tedbir élinamdu ?" dep soriduq, u: "Ehwalgha qarap belgileymiz, hazir yuqum asasen kontrol qilinip boldi, alahide shert yoq" dédi we qalghan étibar siyasitining tepsilati tor bétide tepsiliy chüshendürülgenlikini éytti.

Tumshuq shehiri, yeni "Bingtu'en" 3-déwiziye 41-polk ishlepchiqirish qurulush meydanining tor bétide élan qilin'ghan "2020-Yilliq köchürüsh siyasiti" din bundaq ahale köchürüsh heqte yenimu tepsiliy melumatlargha érishish mumkin.

"Xizmetchi qobul qilish telipige asasen olturaqlashqanlargha étibar bérish siyasiti" namliq bu uqturushning birinchi shertigila ashkara halda "Birinchi, shinjang tewelikidin bashqa kishiler" dep éniqlima bérilgen. Bu, peqetla ichkiri xitay ölkiliridiki xitay nopusini obyékt qilidighanliqini körsitidiken.

Buningda yene her a'ile üch ademdin kem bolmasliqi qatarliq köchüp kélishi shertliri körsitilgen bolup, xitay ichkiri ölkiliridin nopusini Uyghur rayonigha yötkesh shertige toshidighan er-ayal 65 kwadrat métirliq bir yürüsh turalghudin behrimen bolalaydiken we bir yildin kéyin, eger ular öy sétiwélishni xalimisa, erzan ijarilik öyning ölchimi boyiche ijare heqqi élinidiken.

Mezkur uqturushta körsitilishiche, köchüp kelgenler baliliri üchün 12 yilliq (yesli we toluqsiz ottura mektep) ma'arip siyasitidin, "Ikki kechürüm qilish we bir toluqlima" din behrimen bolidiken. Oqush yéshigha toshmighan balilar üchün jem'iy 2800 yüen toluqlima bérilidiken. Bashlan'ghuch mektep oqughuchiliri 1250 yüendin, toluqsiz ottura mekteptiki oqughuchilar 1500 yüendin behrimen bolalaydiken, erzan bahaliq turalghusini musteqil sétiwélishni xalaydighanlar bolsa, her bir adem 50 ming yüenlik öy qurulush heqqidin behrimen bolalaydiken hemde her bir a'ile 40 ming yüen kapaletlik turalghu toluqlimisidin behrimen bolalaydiken.

Uqturushtin melum bolushiche, xizmetchi qobul qilish telipige asasen ishqa orunlashqan kishi birinchi aydin bashlap her ayda 1000 yüendin behrimen bolalaydiken we shertke toshidighan her bir kishige 4000 yüen toluqlima yardem puli bérilidiken.

Mezkur uqturushta yene ijtima'iy parawanliq sughurta sommisidin behrimen bolushmu körsitilgen shuningdek köchmenlerni yerleshtürüshte mukemmel sistéma berpa qilip, qet'iy emeliyleshtürüp, téz we uzaq ünümlük méxanizmini berpa qilish siyasitining emeliylishishige kapaletlik qilish telep qilin'ghan.

Nopusini Uyghur rayonigha köchürüsh ish-tertipliri heqqide teshwiqat widiyolirini tarqitiwatqan küchmen xitaylardin tiktok hésabida özini yang ji'é dep atighan ayal so'allirimizgha jawab berdi: u "Menmu nopusumni köchürüp kelgen, sherqiy shimaldin jem'iy alte jan bultur aral shehirige köchüp kelgen. Hazir bolsa köchmen siyasitini teshwiq qiliwatimen." dédi.

Uning éytishiche u köchüp kélipla hökümetning köchmenlerge wede qilghan qanunluq muqim turalghu, muqim kesip yaki muqim turmush menbesi bolush kapalitige ige bolghan. Uningdin aral bilen özining yurtining perqini sorighinimizda u jawaben: "Aral sherqiy shimaldin jiq perqlinip ketmeydu, hawasi illiqraq, ikki sa'et waqit perqi bar. Shinjangda pul tépish ichkiridin asan" dédi.

"Néme üchün bu teshwiqatni qiliwatisiz? dégen so'alimizgha uning bergen jawabi bolsa "Hökümet heq bermise bikardin buni qilamdim ?" dégendin ibarettur.

Xitayning "Bingtu'en xewer tori" da élan qilin'ghan yene bir xewerdin del xitaydin Uyghur élige qarap nopus éqishining yuqiri dolqunigha xitay hökümitining nöwette yürgüzüwatqan "Shinjangni bashqurush siyasiti" seweb boluwatqanliqi ashkarilandi. Xewerde körsitilishiche, bir nechche kün ilgiri, shinjang ishlepchiqirish we qurulush bingtu'eni partiye komitéti sinliq yighin chaqirip, bingtu'enning jenubqa qarap tereqqiy qilish mesililirini muhakime qilghan we orunlashturush élip barghan.

Yighinda "Bingtu'enning xitay kompartiyesining yéngi dewrdiki shinjangni bashqurush istratégiyesi boyiche bingtu'enning jenubqa qarap tereqqiy qilishini zor siyasiy wezipe süpitide ilgiri sürüshi kérekliki" tekitlen'gen.

Yighinda, Uyghur diyarining jenubidiki bingtu'enining nopus kölimi we iqtisadiy kölimining éshishini tézlitish, sheher qurulushini puxta ilgiri sürüsh, her derijilik tarmaqlar mes'uliyitini kücheytip, jenubning tereqqiyat wezipilirining emeliylishishige kapaletlik qilishi kérekliki tekitlen'gen.

Toluq bet