Qeshqerde lagérgha adem tutushta xizmet körsetken saqchining qizimu 10 yilliq késilgen

Muxbirimiz shöhret hoshur
2022-05-25
Share
Xitayning atalmish “Milletler ittipaqliqi asasidiki qurban héyt” teshwiqati yalghanchiliq bilen eyiblendi Qeshqer konasheherde kocha charlawatqan xitay saqchiliri. 2021-Yili 4-may.
REUTERS

Weziyettin xewerdar kishilerdin birining radiyomizgha inkas qilishiche, nöwette ürümchide ayallar türmiside jaza mudditini ötewatqan 32 yashliq almire erkin qeshqerde lagérgha adem tutushta aktip xizmet körsetken bir saqchi xadimining qizi bolup, u türkiye kino filimini körgenlikidek atalmish jinayiti üchün sotqa tartilghanda saqchi dadisimu, yéqin tughqanliridin bolghan-mekit nahiyesining hakimi enwer tursunmu uni 10 yilliq késlishtin qoghdiyalmighan. Muxbirimizning téléfon ziyaretliri dawamida, bu uchurning toghriliqi delillendi.

2017-Yildin buyanqi chong tutqunda, Uyghur rayonida etiwarlinip xizmetke séliniwatqan emeldar we xadimlarningmu biwasite uruq-tughqanlirining éghir jazalardin xaliy bolalmighanliqi köpligen pakitlar bilen otturigha chiqmaqta. Radiyomizgha kelgen bir inkasta bayan qilinishiche, eslide qeshqerdiki bir doxturxanida séstra bolup ishlewatqan almire erkin, türkiye kino filimini qol téléfonidin körgenliki üchün tutqun qilin'ghan. Uning tutulushini shu mezgilde lagérgha adem tutushta eng aktip xizmet körsitiwatqan, yeni kéchiliri kishilerning öyige bésip kérish, zorawanliq bilen élip méngishtiki ghaljirliqi bilen tonulghan saqchi dadisimu tosup qalalmighan. Almire sotsiz höküm bilen 10 yilliq késilgende, uning qeshqer waliy mehkimisidiki hammisimu we bu hammisining mekitke hakim yoldishi enwer tursunmu jazadin qoghdiyalmighan.

Biz inkasta qaldurulghan alaqe uchurigha asasen, almirening dadisi-mezkur aktip saqchi xadimigha téléfon qilduq. U özining lagérgha adem tutushtiki aktipchanliqini maxtinish bilen tilgha élip, deslepki bir yildila 2000 che kishining lagérgha apirilishida özining sepning aldida wezipe ijra qilghanliqini ashkarilidi. U perzentlirining nöwettiki ehwalini sorighinimizda, qizi almirening ürümchi ayallar türmiside jaza mudditini ötewatqanliqini delillidi. Uning déiyishichimu, almire erkin, türkiye filimini körgenliki üchün tutqun qilin'ghan. Emma u qizining soti échilghan-échilmighanliqidin xewersiz qalghan, peqet qoligha tegken sot hökümidin qizining 10 yilliq késilgenlikidin xewer tapqan. Uning bayanliridin melum bolushiche, özining aktipchanliqining yüz xatirisi bolmighandin kéyin, qeshqer waliy mehkimisidiki singlisi we singlisining yoldishi-mekit nahiyesining hakimi enwer tursundin yardem kütken؛ emma ularning emilimu kargha kelmigen.

Mezkur saqchi xadimi qeshqerning nöwettiki weziyiti heqqide toxtilip, b d t kishilik hoquq komitéti wekillirining nöwette ürümchide ikenliki, aldimizdiki künlerde qeshqerge kélidighanliqidin xewiri barliqini éytti. U yene özi we sepdashlirining b d t wekilliri kélishning aldida dölet mexpiyetlikini qoghdash heqqide ahalilerni jiddiy halda agahlanduruwatqanliqini éytti. Biz uningdin eger b d t wekilliri bilen körüshüp qalsa, qizi almirening ehwalini melum qilidighan-qilmaydighanliqini sorighimizda, buni mumkin bolsa démeydighanliqi, eger déyishke mejbur bolup qalsa, jazani heqliq dep ipade bildüridighanliqini eskertti. U yene bildüridighan bu ipadisining semimiy ikenlikini tekitlep, qizining partiye we hökümetke yüz kélelmeydighan ish qilip qoyghanliqini tilgha aldi.

Özi bir sabiq saqchi a'iliside chong bolghan, nöwette yawropada yashawatqan ablimit ependi, mezkur saqchi tiptiki saqchi xadimliri heqqide pikir bayan qilip, xitay terepke shertsiz sadaqettiki bu xil saqchilarning Uyghur élida burundinla belgilik sanda mewjut ikenliki, emma köpinchisining 2009-yildiki “5-Iyul ürümchi qirghinchiliqi” din ders élip özgergenlikini bayan qildi. Bu xil kishilerning hélihem mewjutluqidin ejeplenmeydighanliqini bildürgen ablimit ependi, xitay terepning saqchi qobul qilishta, eqliy we exlaqiy süpitini emes, özlirige sadaqitini birinchi shert qilghini üchün, gheyriy insaniy ijra'atlirini ongushluq halda dawamlashturuwatqanliqini ilgiri sürdi.

Ablmi'it ependi, saqchi xadimliri ichidiki zor bir türkümining charisizliq ichide wezipe ijra qiliwatqanliqini eskertse, yuqiriqidek shertsiz sadaqetmen saqchilardin xitay terepning hem rayondiki basturush heriketliride hem teshwiqat ishlirida ünümlük paydiliniwatqanliqini tekitlidi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet