Уйғурлар билән хоңкоңлуқлардики ғәзәп - нәпрәт ортақлиқи

Ихтияри мухбиримиз әкрәм
2019-10-04
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Муһаҗирәттики уйғурлар вә хоңкоңлуқлар елип барған намайишлардики ортақ бир нуқта – хитайниң дөләт символиға һуҗум қилиш болди.
Муһаҗирәттики уйғурлар вә хоңкоңлуқлар елип барған намайишлардики ортақ бир нуқта – хитайниң дөләт символиға һуҗум қилиш болди.
Reuters

Муһаҗирәттики уйғурлар вә хоңкоңлуқлар елип барған намайишлардики ортақ бир нуқта – хитайниң дөләт символиға һуҗум қилиш болди.

1 - Өктәбир күни хитай коммунистик партийәси хитай хәлқ җумһурийити қурулғанлиқиниң 70 йиллиқини һәшәм-дәрәм билән тәбрикләватқан дәқиқиләрдә дуняниң көплигән җайлирида уйғурлар, тибәтликләр, тәйвәнликләр, хоңкоңлуқлар вә хитай демократлири хитай компартийәсигә қарши намайишлар, илмий йиғилишлар елип барди. Буниң ичидә хоңкоңлуқлар вә уйғурларниң намайишлириниң көлими зор, даириси кәң болди.

Мәтбуатлардики учурларға асасланғанда, 1 - өктәбир күни хоңкоңда 11 орунда елип берилған нәччә он миң киши қатнашқан намайишта сақчилар билән намайишчилар арисида тоқунуш йүз бәргән. 18 яшлиқ бир оқуғучи етип яриландурулған вә онлиған хоңкоңлуқлар сақчилар тәрипидин тутуп кетилгән.

Хоңкоңдики намайишта йүзигә маска тақивалған кишиләр хитай коммунистик һакимийитигә болған қаршилиқлирини, ғәзәп - нәпрәтлирини җанлиқ ипадиләш үчүн хитай рәиси ши җинпиңниң рәсимлирини чоңайтип йол бойлириға асқан вә йәрләргә тизған. Андин бу рәсимләрниң йүзигә қизил бояқ билән өлүм җазасиниң символи болған сизиқчиларни сизип дәссигән яки қариға етиш нишани қилип чалма - кесәк қилған. Хитайниң бәш юлтузлуқ қизил байриқиға от қойған. Алдинқи һәптиләр намайишчилар хитайниң хоңкоңдики иш беҗириш орниға һуҗум қилғанда хитайниң дөләт гирбиға қара бояқларни, тухум вә ташларни етип рәсва қиливәткән иди. Хоңкоң һөкүмити җүмә күни, йәни 4-ө¬ктәбир намайишчиларниң йүзини ниқаплишиға қарши җиддий қанун мақуллап, 6 - өктәбир саәт нөлдин башлап иҗра қилишни қарар қилди.

1 - Өктәбир бирюсселда уйғурлар, тибәтликләр, тәйвәнликләр вә хоңкоңлуқлар бирләшмә намайиш елип барған иди. Миңға йеқин киши қатнашқан бу намайишниң хәвәрлири ғәрбтики бәзи мәтбуатларда бүгүңә қәдәр елан қилинмақта.

Кишиләрдә диққәт қозғиған бир нуқта – худди хоңкоңлуқлар хитай рәиси ши җинпиңниң рәсимигә һуҗум қилған, хитай дөләт байриқини көйдүргәңә охшаш, уйғур намайишчиларму бирюсселдики намайишлирида хитайниң бәш юлтузлуқ қизил байриқини путлириға чигивелип, йолбойи уни пайтима орнида сөрәп маңди, дәссиди. Хитай һакимийитигә болған ғәзәп - нәпрәтниң бу хил ипадиси көплигән кишиләрниң диққитини тартти. Мухбирлар сөрилип, булғинип меңиватқан хитай дөләт байрақлирини бәс - бәстә рәсимләргә тартишти, синға елишти. Уйғурларниң намайишлирида хитай байриқини дәссәш, көйдүрүш һадисилири әслидә узундин буян изчил йүз берип кәлмәктә.

Ундақта, хитай һакимийитигә болған ғәзәп - нәпрәтниң бу хил символлуқ ипадисигә йошурунған йәнә башқа мәнисиму барму?

Германийәдики уйғур җамаәт әрбаби аблимит турсун әпәнди бу соалға җавап бәргәндә бу хил химволлуқ қаршилиқниң арқисиға хәлқниң мустәқиллиққа болған интилиши вә бу йолдики күрәш ирадисиниң йошурунғанлиқини илгири сүрди.

Голландийәдики җамаәт әрбаби әйса савут әпәнди бу һәқтә тохталғанда бу хил һәрикәтләрниң маһийәттә хитай истиласини етирап қилмаслиқ, хитай билән уйғурлар оттурисида һечқандақ ортақлиқ йоқлиқини намайән қилиш һәмдә уйғурларниң мустәқиллиқ арзусини җакарлашниң аддий бир ипадиси икәнлики тәкитлиди.

Германийәдики уйғур зиялиси пәрһат муһәммиди әпәнди муһаҗирәттики уйғурларниң хитайниң дөләт символиға зәрбә бериш һәрикәтлиригә хитайниң җаза лагерлири сияситиниң асаслиқ сәвәб болуватқанлиқини әскәртти. Норвегийәдики уйғур зиялиси сәмәт абла әпәндиму бу хусуста өз пикирлирини баян қилип өтти.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт