Uyghur akadémiyesi yaponiye shöbisi quruldi

Ixtiyariy muxbirimiz azigh
2021-12-16
Share
Uyghur akadémiyesi yaponiye shöbisi quruldi Uyghur akadémiyesi yaponiye shöbisining re'isi muxter orxun ependi yighinda soz qilmaqta. 2021-Yili dékabir, yaponiye.
RFA/Azigh

11-Dékabir küni yaponiye paytexti tokyoda Uyghur akadémiyesining yene bir shöbisi-yaponiye Uyghur akadémiyesi qurulghan. Shu küni yapuniyede turushluq bir türküm Uyghur ziyaliylirining kéngishishi netijiside Uyghur akadémiyesining yapuniye shöbisi resmiy qurulup, re'is, mu'awin re'is, bash katip we hey'et ezaliri saylap chiqilghan.

Uyghur akadémiyesi yapuniye shöbisining qurulush ishigha Uyghur akadémiyesining re'isi doktor rishat abbas we akadémiyening teshkiliy ishlargha mes'ul mu'awin re'isi abdulhémit qaraxan yétekchilik qilghan. Igilinishiche, yaponiye Uyghur akadémiyesi yaponiye Uyghur jem'iyiti bilen hemkarlashqan asasta, yaponiyidiki Uyghur ziyaliyliri we oqughuchilardin küchlük serxillar qoshuni teshkilleshni meqset qilidiken.

Shuning bilen bir waqitta yapuniye Uyghur akadémiyesi yaponiyidiki Uyghur ziyaliylar we oqughuchilarning öz ara hemkarliqini emelge ashurush, ilim-pen arqiliq Uyghur milliy rohini oyghitip, Uyghur milliy kimlikini qoghdash we Uyghurlar éhtiyajliq muhim sahelerde ixtisasliq xadimlarning yétiship chiqishini qolgha keltürüsh ishlirida tirishchanliq körsitidiken.

Uyghur akadémiyesi yapuniye shöbisining re'isi muxter orxun ependi ziyaritimizni qubul qilip, yapuniye Uyghur akadémiyesining nishanliri we xizmet pilanliri toghrisida toxtilip ötti. U mundaq dédi: “Yaponiyediki Uyghurlarning ilmiy tetqiqat sewiyisini sel chaghlighili bolmaydighan derijide. Herqaysi penlerning herqaysi türliride nurghunlighan serxil mutexessisler yétiship chiqti. Biz Uyghur akadémiyesining yaponiye shöbisi arqiliq türlük sahediki ziyaliylarning küchini birlikke keltürüp, Uyghurlarning ilim-pen, ijadiyet we tetqiqat küchini dunyagha tonutushqa we Uyghur millitining nishanlirini ilmiy ang we ilmiy sewiyede élip baralaydighan bir millet ikenlikini ispatlashqa tirishimiz. Yaponiyediki Uyghur ziyaliylarning öz artuqchiliqlirini jari qildurup, Uyghurlargha aktip énérgiye tarqitishi we Uyghur millitining kelgüsi tereqqiyatigha töhpe qoshushi intayin muhim.”

Uyghur akadémiyesining mu'awin re'isi abdulhemid qaraxan ependi, Uyghur akadémiyesi yaponiye shöbisining qurulush zörüriyiti heqqide toxtilip, mundaq dédi: “Hazir jem'iy 7 dölet we qit'ede Uyghur akadémiyeliri mewjut, buningdin bashqa yene Uyghur akadémiyesige qarashliq xitay tetqiqati instituti, qutadghu bilik instituti we ana til komitétimu bar. Melum bolghinidek, yaponiye weten sirtida Uyghur ziyaliyliri we bilim igiliri eng köp bolghan döletlerning biri. Uyghur ziyaliylirining küchini qézip, sherqiy türkistan milliy kürishide aktip xizmet qildurush, xitayning wetinimizde yürgüzüwatqan irqiy qirghinchiliqini tügitip, özimizning tupriqimizda hör we musteqil yashash imkaniyitini yaritish üchün, ziyaliylarning eqliy bayliqidin paydilinish nahayiti zörür bolmaqta.”

Xitay hökümitining Uyghur ilim ehlilirini tutqun qilishi we Uyghurlargha munasiwetlik tetqiqat xizmetlirige buzghunchiliq qilishi, xelq'ara ilim sahesidiki mutexessislerning diqqitini qozghimaqta. Uyghurlarning ilmiy we medeniyet saheliri zor buzghunchiliqqa uchrawatqan bügünkidek weziyette, ziyaliylar qoshunining Uyghurlarning erkinliki we milliy mewjutluqini qoghdash üchün teshkillik asasta heriket qilishi muhim ehmiyetke ige, dep qaralmaqta.

Yaponiye Uyghur akadémiyesining yéngidin saylan'ghan mu'awin re'isi doktor mewlan mexmut ziyaritimizni qubul qilip, yapuniye Uyghur akadémiyesining buningdin kéyinki konkirét pilanliri toghrisida toxtaldi. U mundaq dédi: “Bundin kéyin yaponiyediki Uyghur ziyalilirimizni we bilim igilirini qerellik halda her türlük kespi léksiyelerni sözleshke orunlashturimiz, shundaqla medeniyet pa'aliyetlirini teshkillep turimiz. Yaponiyediki aliy mekteplerde oquwatqan yashlirimizgha yol körsitishke, ulargha maddiy we meniwiy jehettin yardemde bolushqa, qiyinchiliqlirini hel qilishqa hemdemde bolimiz. Biz yene yaponiye Uyghur jem'iyiti we her qaysi döletlerdiki Uyghur akadimiyeliri bilen yéqindin hemkarlishimiz. Türkiye, ottura asiya we bashqa döletlerdin yaponiyege kélip oqush, bilim ashurush arzusidiki yashlirimizgha aliy mektep we tetqiqat merkezlirini alaqiliship bérimiz. Ularning oqush mukapatigha iltimas qilish, xizmet tépish qatarliq ishlirigha qolimizdin kélishiche yardemde bolimiz. Herqaysi döletlerde qurulghan Uyghur akadimiyelirining tejribiliridin öginish we ülge élish bilen birlikte, kem qalghan xizmetler üstide izdinip, boshluqlarni dawamliq toldurimiz.”

Uyghur akadémiyesi 2018-yili amérika we yawropada, 2019-yili awstraliyede, 2020-yili ottura asiyada, 2021-yili kanada we yaponiyede shöbilirini qurghan bolup, dunyaning herqaysi jayliridiki Uyghur ziyaliyliri bilen birlikte Uyghur medeniyiti we Uyghur milliy mewjutluqini qoghdash üchün pa'al herket qilip kelmekte.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet