Istanbuldiki yashlar uchrishishida hemkarliq we pidakarliq rohini dewa sépide ortaqlishish tekitlendi

Ixtiyariy muxbirimiz arslan
2022.08.30
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
Istanbuldiki yashlar uchrishishida hemkarliq we pidakarliq rohini dewa sépide ortaqlishish tekitlendi Istanbulda échilghan 3‏-nöwetlik “Xelq'ara sherqiy türkistan yashliri uchrishish yighini” din körünüsh. 2022-Yili 25-awghust, istanbul, türkiye.
RFA/Arslan

Istanbulda échilghan 3‏-nöwetlik “Xelq'ara sherqiy türkistan yashliri uchrishish yighini” da hemkarliq we pidakarliq rohini dewa sépide ortaqlishish, dunyaning her qaysi jayliridiki Uyghur yashlirining semimiyet, qérindashliq, pidakarliq we hemkarliq rohi ichide “Sherqiy türkistan dewasini téximu tereqqiy qildurushi kérekliki” tekitlendi.

Merkizi istanbulgha jaylashqan sherqiy türkistan yéngi ewlad herikiti teshkilatining uyushturushi bilen türkiye we dunyaning oxshimighan jaylirida aktipchanliq bilen Uyghurlar mesilisi üchün pa'aliyet qiliwatqan birqisim yashlarning qatnishishi bilen 8 ‏-ayning 25 ‏-künidin 28 ‏-künigiche türkiyening istanbul shehiride 3 ‏-nöwetlik “Xelq'araliq sherqiy türkistan yashliri uchrishish yighini” ötküzüldi.

Istanbulda échilghan 3‏-nöwetlik “Xelq'ara sherqiy türkistan yashliri uchrishish yighini” din körünüsh. 2022-Yili 25-awghust, istanbul, türkiye.

Bu yashlar uchrishish yighinigha türkiyedin 100 we norwégiye, awstraliye qatarliq dunyaning oxshimighan jayliridin 15 neper Uyghur yash qatnashqan bolup, yighinning échilish murasimida, dunya Uyghur qurultiyining mu'awin re'isi dokur erkin ekrem, xelq'ara sherqiy türkistan teshkilatlar birliki re'isi hidayetulla oghuzxan, sherqiy türkistan ölimalar birliki re'isi dokur atawulla shahyar qatarliqlar söz qildi we yashlarni qollap-quwwetlidi.

Échilish murasimida söz qilghan alperen ojaqliri teshkilati istanbul shöbisi re'isi emir faruq uzun pinar ependi büyük birlik partiyesining sabiq re'isi merhum muhsin yaziji'oghlining Uyghurlar toghrisida sözligen muhim sözini neqil qilip mundaq dédi: “Eger islam dunyasi musulman izdeydighan bolsa sherqiy türkistanliqlar musulman, eger türk dunyasi türk izdeydighan bolsa sherqiy türkistanliqlar türk. Eger insaniyet insan izdeydighan bolsa sherqiy türkistanda qetl qiliniwatqanlar insandur. Sherqiy türkistan yillardin buyan qanighan yarimizdur, xitayning Uyghurlargha qarshi yürgüzüwatqan kishilik hoquq depsendichiliki héch bir zaman qobul qilinmaydu”.

Istanbulda échilghan 3‏-nöwetlik “Xelq'ara sherqiy türkistan yashliri uchrishish yighini” din körünüsh. 2022-Yili 25-awghust, istanbul, türkiye.

U sözide yene türkiye hökümiti we b d t emeldarlirini Uyghur diyarigha bir tekshürüsh hey'iti ewetishke chaqiriq qilip mundaq dédi: “Bu yerdin hökümet emeldarliri we b d t mes'ullirigha, sherqiy türkistan'gha derhal bir hey'et ewetish, tekshürüshi xizmetliri élip bérishi shundaqla xitayning kishilik hoquq depsendichiliklirige qarshi xelq'araliq diplomatiye munasiwetlirini qaytidin közdin kechürüshi we kishilik hoquq depsendichiliklerge reddiye qayturushi heqqide chaqiriq qilimiz”.

Yighinda yene nurwigiye Uyghur islam merkizining re'isi merdan Uyghur söz qilip, yashlarning dewa yolining yönilishini özgertish, bu arqiliq qollighuchilarni köplep qolgha keltürüshni bezi misallar bilen otturigha qoydi. U sözide yene, Uyghur yashlirining milliy kimlikni qoghdap qélish bilen birge dini étiqadida ching turush we musteqilliq üchün küresh yolida izchil méngishi kéreklikini tekitlidi.

4 Kün dawam qilghan bu yighinda, “Yashlarning qutuplishishning sewebliri we hel qilish chariliri”, “Muhajirettiki milliy kimlik krizisi”, “Islam dunyasi we sherqiy türkistan dewasi”, “Gherb dunyasi we sherqiy türkistan dewasi”, “Sherqiy türkistan dewasida médiyaning roli” qatarliq témilarda mexsus muzakire élip bérildi.

Istanbulda échilghan 3‏-nöwetlik “Xelq'ara sherqiy türkistan yashliri uchrishish yighini” din körünüsh. 2022-Yili 25-awghust, istanbul, türkiye.

Yighinda yene awstraliye sherqiy türkistan jem'iyitining re'isi salahidin tursun ependi sözge chiqip, dewada yashlarning ornining ehmiyiti toghrisida toxtaldi.

Yighin axirida, yeni 28 ‏-awghust küni yighinning xulase doklati élan qilindi, xulase doklatini sherqiy türkistan yéngi ewlad herikiti re'isi abdusalam teklimakan oqup ötti.

Xulase doklatida Uyghur milliy kimlikini qoghdash we tereqqiy qildurush üchün dunyaning her qaysi jayliridiki Uyghur yashlar birlikte hemkarliship her xil ijtima'iy we siyasiy pa'aliyetlerni orunlashturush tekitlendi.

Abdusalam teklimakan xulase doklatidiki muhim nuqtilarni otturigha qoyup mundaq dédi: “Chet'ellerdiki mewjudiyimizni we milliy kimlikimizni saqlap qélish üchün yashlardiki sherqiy türkistan medeniyitige munasip a'ile kültürini kücheytish. Öz ara chüshinish hasil qilish we hemkarliqni kücheytish shundaqla milliy medeniyitimizni qoghdap qélish üchün tor yüzide sherqiy türkistan medeniyitini asas qilghan til-milliy örp-adet eks ettürülgen bir muhit berpa qilish. Islam we gherb dunyasigha sherqiy türkistan dewasini yaxshi tonushturush, teshkilat-organlar bilen hemkarliqni kücheytish, her xil téléwiziye qanalliri we ijtima'iy taratqularda sherqiy türkistan dewasini qanat yaydurush. Sherqiy türkistan dewasining ijtima'iy taratqulardiki tesirini ashurush üchün dunyaning her qaysi jayliridiki Uyghur yashliri kollitip halda hemkarliq ichide xitaygha qarshi teshwiqatlar élip bérish kérek”.

Yighinda yashlarning ortaq élin'ghan qararlarni ijra qilishi we pilan-layihilerning emeliylishishi üchün her qaysi wekiller bilen ortaq bir komitét qurulushi qarar qilindi.

Yighinda yene dunyaning her qaysi jayliridiki sherqiy türkistan teshkilatlirining Uyghur yashlirigha ige chiqip ularni terbiyelesh we yétishtürüshi heqqide tirishchanliq körsitishke chaqiriq qilindi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.