«явропа магнитиский қануни» лайиһәси д у қ рәһбәрлириниң яхши баһасиға еришти

Ихтиярий мухбиримиз әкрәм
2020-10-21
Елхәт
Пикир
Share
Принт
явропа комиссийисиниң муавин президенти марос сефчович(Maros Sefcovic) әпәнди явропа парламентида сөзлимәктә. 2020-Йили 19-өктәбир, бирюссел, белгийә.
Явропа комиссийисиниң муавин президенти марос сефчович(Maros Sefcovic) әпәнди явропа парламентида сөзлимәктә. 2020-Йили 19-өктәбир, бирюссел, белгийә.
AFP

Кишилик һоқуқни дәпсәндә қилғучиларға саяһәт чәклимиси вә мал мүлкини тоңлитиш җазасини йүргүзүш тәшәббус қилинған.

19-Өктәбир явропа иттипақида явропа комиссийониниң муавин рәиси марос сефчович тәрипидин «явропа магнитиский қануни» ниң дәсләпки лайиһиси оттуриға қоюлған. Дуня уйғур қурултийи мәзкур қанун лайиһәсиниң оттуриға қоюлушини алқишлиди.

Мәзкур лайиһәдә дуняниң һәрқайси җайлиридики кишилик һоқуқни дәпсәндә қилғучи шәхсләргә қарита явропаға саяһәт қилиш чәклимиси қоюш вә уларниң явропа миқясидики мал-мүлкини тоңлитиш асасий мәзмун қилинған.

«явропа магнитиский қануни» мақуллуқтин өтсә, буниң уйғурларға қандақ пайдиси бөлиши мумкин?

Д у қ рәиси долқун әйса әпәнди бу соалға җаваб бәргәндә, буниң хитай үчүн еғир бир зәрбә болидиғанлиқини, бу қанун йолға қоюлса, нурғунлиған хитай ширкәтлириниң пут-қоллириниң бағлинип қалидиғанлиқини, буниң хитайниң шәрқий түркистандики җаза лагерлириға қәдәр тәсир көрситиши мүмкинликини илгири сүрди.

Д у қ ниң муавин рәиси пәрһат муһәммиди әпәндиму «явропа магнитиский қануни» лайиһәсиниң оттуриға қоюлғанлиқиға иҗабий баһа бәрди. У сөзидә, бу қанунниң мақуллинишиға үмид билән қарайдиғанлиқини баян қилди.

Германийәдики уйғур зиялийси әнвәр әһмәт әпәнди бу һәқтә тохталғанда, явропа иттипақиниң америкадин үлгә елип «явропа магнитиский қануни» арқилиқ шәрқий түркистандики уйғурлар үстидин йүргүзүлүватқан зулум билән алақидар болған хитай мустәбит әмәлдарлириға вә мәҗбурий әмгәккә четишлиқ хитай ширкәтлиригә җаза тәдбири қоллинишини барлиқ уйғурларниң арзу қилидиғанлиқи вә қизғин қоллайдиғанлиқини әскәртти. У сөзидә явропа иттипақиниң әслидики хитай сияситини тәдриҗий өзгәртиватқан бир мәзгилдә оттуриға қоюлған бу лайиһәниң иҗабий бир қәдәм икәнликини тәкитлиди.

Мәлуматларға қариғанда, явропа иттипақида бәзи мустәбит һакимийәтләргә вә кишилик һоқуқ дәпсәндичиликигә четишлиқ шәхсләргә қарита америка кәби җаза тәдбирлири қоллиниш мәсилиси узундин буян талаш тартиш қилинған болсиму, һазирға қәдәр бир нәтиҗә чиқмиған. Русийәдики сиясий актип навалнй зәһәрлик газ билән зәһәрләнгәндә, түркийәдики сиясий актиплар, мухбирлар қолға елинғанда, хитайда 1 милйондин артуқ уйғурлар җаза лагерлирида қирғинчилиққа учраватқанда, хоңкоңдики сиясий паалийәтчиләр бастуруливатқанда, беларусийәдә намайишчилар тутқун қилинғанда явропа парламентиниң бир бөлүк әзалири бу җинайәтләргә мунасивәтлик шәхсләргә қарита җаза тәдбирлири қоллинишни тәшәббус қилған. Бирақ явропа иттипақиниң болупму дунядики мустәбит шәхсләргә йүргүзидиған айрим бир «җаза қануни» болмиғанлиқи үчүн чарисиз қалған.

Әмма явропа иттипақиниң ембарго қануни һелиму мәвҗут болуп, 1989-йилидики тйән´әнмен қирғинчилиқидин кейин хитайға қарита йолға қойған «қорал-ярақ вә юқири техника ембаргоси» һазирға қәдәр күчкә игә болуп кәлмәктә.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт