"Mislisiz zulumgha adalet izdesh: ézilgenler qollanmisi" ni tarqitish murasimi ötküzüldi

Muxbirimiz eziz
2021-03-25
Share
ushmm.org

Dunyaning bir gewdilishishige egiship, oxshimighan jaylarda irqiy qirghinchiliq we insaniyetke qarshi jinayetlerning köplep otturigha chiqishimu her sahe kishilirining jiddiy diqqitide boluwatqan mesililerdin biri bolup qalmaqta. Emma zalim hökümetlerning basturush qilmishliri barghanséri yuqiri sewiye élishqa yüzliniwatqan bolsimu, basturuluwatqan mezlum xelqning buninggha qarshi eng eqelliy tedbir élish imkaniyitiningmu bolmasliqi buningdiki yene bir échinishliq ré'alliqqa aylinip qaldi. Ene shu xil ehwalgha azraq bolsimu yardimi bolushi üchün "Yehudiylar zor qirghinchiliqi xatire muzéyi" yéqinda teyyarlap chiqqan "Mislisiz zulumgha adalet izdesh: ézilgenler qollanmisi" namliq zor hejimlik doklatni élan qilip dunya jama'itige sundi.

210 Betlik bu doklatta ötken yigirme yil mabeynide arqimu-arqidin otturigha chiqiwatqan yezidiyler, rohin'ga musulmanliri, süriye musapirliri, Uyghurlar qatarliq qirghinchiliqqa duch kéliwatqan xelqlerning özliri duch kéliwatqan basturush heqqide chüshenchige ige bolushi muhim nuqta qilin'ghan. Tetqiqatchi sarax makintoshning biwasite qelem tewritishi bilen barliqqa kelgen bu oqushluqta zulumgha we qirghinchiliqqa duch kelgen xelqlerning adaletke érishish yolida némilerni qilalishi lazimliqi oxshimighan misallar arqiliq tepsiliy sherhlinidu. Bolupmu adaletke mensup tedbirler we qanun maddiliri arqiliq zor kölemdiki basturush hemde qirghinchiliq hadisilirining hésabini élish, shuningdek mushu zulumgha uchrighuchi her sahe kishilirining ortaq hemkarliqi arqiliq ziyankeshlikke uchrighanlarni merkez qilghan halda ish birliki hasil qilish we munasiwetlik uchurlarni toplash buningdiki eng deslepki qedemler ikenliki körsitilidu.

Doklatta bayan qilinishiche, ene shu xildiki qedemler élin'ghandin kéyin diplomatiye we siyasiy saheler arqiliq irqiy qirghinchiliq hadisisige adalet telep qilishqa mumkin bolidiken. Buningda ammiwi siyaset, istratégiyelik alaqe qatarliq shekiller arqiliq adaletning jari bolushini eng zor derijide emelge ashurushqa yol échilidiken.

25-Mart küni seherde échilghan bu heqtiki muhakime yighinida doklatta otturigha qoyulghan asasliq idiyeler muhakime qilinish bilen birge buningdiki bir qisim janliq misallar shu xil zulumlargha uchrighuchi xelqlerge mensup pa'aliyetchilerning aghzidin anglitildi. Yighinda aldi bilen "Yehudiy zor qirghinchiliqi xatire muzéyi" ning mes'ulliridin na'owmiy kikolér xanim söz élip, nöwette irqiy qirghinchiliqqa uchrawatqan hemde zor kölemlik basturushning qurbani boluwatqan sansizlighan kishilerge adaletning neqeder zörür ikenliki, emma nurghun kishilerning adaletni qandaq izdeshni bilmeydighanliqini alahide tekitlidi. U bu heqtiki sözide nuqtiliq qilip yéngidin tarqitilghan bu qollanmining del ene shu xil éhtiyajni chiqish nuqtisi qilghan halda teyyarlan'ghanliqini körsitip ötüsh bilen birge, ziyankeshlikke uchrighuchilarning héchqachan aldirap ümidsizlenmeslikining bekmu muhimliqini yehudiylarning béshigha kelgen qismetlerni misal qilghan halda bayan qilip berdi. .

Shu qatarda eyni waqittiki nyorémburg xelq'ara sotining sotchisi tom burgéntal, amérikining sabiq urush jinayetchilirige da'ir mesililer bash elchisi klint willyamson qatarliqlarmu tarixiy misallar arqiliq adaletning némidin dérek béridighanliqini, qandaq qilghanda uninggha érishkili bolidighanliqi toghrisida söz qildi.

Söhbetning ikkinchi bölikide mezkur doklatning aptori sarax makintosh yéqinqi mezgillerde irqiy qirghinchiliq ehwalining dunya miqyasida ewj élishi, shuningdek bu xil qirghinchiliqning qurbanlirigha aylan'ghan shexslerning zulum we qirghinchiliqqa qarshi adalet izdeshtiki rolining qandaq muhim netijilerge seweb bolghanliqi heqqide toxtaldi. . Bolupmu iraqtiki "Da'ish" guruhining zorawanliqigha qurban bolghan yezidiy qiz-chokanliri heqqide ehwal tonushturghan pari ibrahim, jenubiy sudandiki pa'aliyetchi jami kolok, rohin'ga musulmanlirining wekilliridin wayway nu qatarliqlar muhajirettiki insanlarning zulumgha we qirghinchiliqqa uchrawatqan qérindashliri üchün jama'et pikiri toplash, guwahliq bérish, hökümetlerni delil-ispatlar bilen temin étish qatarliq sahelerde némilerni qilalishi toghrisida öz emeliyitige birleshtürüp söz qildi. Shu qatarda yighin ishtirakchiliridin "Uyghur herikiti" teshkilatining re'isi roshen abbasmu ayrim söz qilip, bu jehettiki istratégiyeler toghrisida toxtilip ötti. Bolupmu muhajirettiki Uyghur guwahchilarning bu jehettiki achquchluq rolining bekmu qimmetlik ikenlikini, ‍uyghurlar mesilisining nöwettiki ehwalidin buni nahayiti ochuq körüwalghili bolidighanliqini sözlep kélip, bu heqtiki ehwallarni anglitish bilen birge yene herqaysi terepning zulumni ijra qilghuchi xitay hökümiti bilen bolghan iqtisadiy alaqini normal soda, dep qarimasliqining muhimliqini alahide tekitlidi.

Bu qétimqi yighinning yene bir chong alahidiliki shu boldiki, u washin'gtonda échilghan yighinlar ichide tunji bolup yighindiki nutuqlarning mezmunini mas qedemde ereb, firansuz we Uyghur qatarliq tillargha terjime qilip anglatti. Buning bilen yighin'gha sirttin qatnashquchilar in'glizche bilmisimu yighindiki asasiy mezmunni özliri xalighan tilda anglash imkanigha ige qilindi.

Melum bolushiche, bu xildiki qirghinchiliqtin hésab élish we adaletni izdesh tirishchanliqliri yéqindin buyan mu'eyyen ünümlerge érishiwatqan bolup, bu jehette téximu köp shexslerning ortaq küch chiqirishi téximu muhim bolmaqta iken.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet