Bấm vào đây để nghe tiết mục này
Rightclick to download this audio
Tuần qua giới truyền thông quốc tế chú tâm đến một số việc tại châu Á như vụ nổ tàu hỏa ở Bắc Hàn với hàng ngàn nạn nhân, vụ bạo động tại Nam Thái Lan giữa quân chính phủ với các nhóm dân quân Hồi giáo khiến trên trăm người chết.
Hôm thứ Sáu tuần qua, tức chỉ vài giờ đồng hồ sau tai nạn bi thảm xảy ra ở biên giới Bắc Hàn và Trung Quốc, nhật báo Donga Ilbo của Nam Hàn đã đưa ra nhận định là nhà cầm quyền Bình Nhưỡng cần bỏ ngay chủ trương bất cứ chuyện gì cũng là bí mật quốc gia theo nếp nghĩ cộng sản.
Bài báo hồi tuần trước này viết rằng dù chưa có chi tiết nào về tai nạn được loan báo, nhưng không ai còn nghi ngờ gì về mức độ tàn phá nghiêm trọng quanh nhà ga Yongcheon hầu như đã thành bình địa. Một số ước đoán ban đầu cho số thương vong có thể lên đến nhiều ngàn người vì thị trấn Yongcheon với 130,000 dân, vốn là một cửa khẩu sầm uất của Bắc Hàn với Trung Quốc.
Nhật báo Donga Ilbo của Nam Hàn viết rằng phân tích dưới góc độ nào đi nữa thì nhà cầm quyền Bình Nhưỡng cũng không có khả năng giải quyết tai biến này. Lòng tự hào vô nghĩa mà Bắc Hàn thường được rêu rao, không có ý nghĩa gì trong việc cứu hộ các nạn nhân. Nhà cầm quyền sau vụ nổ đã 24 giờ mà chưa loan báo tin tức gì cụ thể cho cộng đồng thế giới biết. Thái độ “tự lo lấy” đó quốc tế đã thấy qua những biến cố bi thảm ở Nga, ở Trung Quốc và một số nước cộng sản khác.
Tờ báo Nam Hàn cho rằng giới lãnh đạo ờ Bình Nhưỡng phải công bố tất cả tình hình thực tế và yêu cầu cộng đồng thế giới trợ giúp. Mỗi giây phút chậm trễ do quan ngại về an ninh, chỉ làm tình hình xấu thêm, nạn nhân thêm đau đớn và có thêm người thiệt mạng.
Ba ngày sau tai nạn, ông Jay Matta thuộc Liên đoàn Chữ Thập Đỏ và Lưỡi Liềm Đỏ Quốc tế đang hoạt động tại Bắc Hàn mới được đến quan sát hiện trường. Ông cho biết thị trấn Yongcheon đã hoàn toàn bị phá hủy và ngay nơi đoàn tàu phát nổ chỉ còn một hố lớn như miệng núi lửa. (audio clip)
Tờ báo Nhật Asahi Shimbun hôm thứ Ba viết rằng tầm mức của tai nạn này có thể xem là tệ hại nhất, chưa từng xảy ra tại Bắc Hàn.
Tình trạng thiếu thốn và lỗi thời trong các lãnh vực y tế, lương thực và vận chuyển của Bắc Hàn thì cả thế giới đều biết, vì vậy mà đã có rất nhiều quốc gia sẵn lòng giúp truy tìm, cứu hộ và chữa trị cho các nạn nhân. Dù vậy, Bình Nhưỡng vẫn giữ thái độ im lặng và ngờ vực.
Tờ Asahi cho rằng thái độ đó phát xuất từ lòng tự hào, tự cao của Bình Nhưỡng, cho rằng một tai nạn dù tầm cỡ lớn như vậy cũng không làm chế độ suy suyển được. Và đó là một cái nhìn hết sức sai lầm.
Ngay như Hoa Kỳ thường xuyên bị Bắc Hàn xem là mối đe dọa chính, cũng nhanh chóng và thận trọng đề nghị trợ giúp. Ngoại trưởng Colin Powell cho biết Hoa Kỳ vẫn sẵn lòng trợ giúp thiên tai ở bất cứ nơi nào trên thế giới, nhất là những khi nạn nhân gồm nhiều trẻ em. Hoa Kỳ đã nêu đề nghị với Liên Hiệp Quốc và chuẩn bị sẵn sàng để tham gia công tác cứu trợ Bắc Hàn một khi Liên Hiệp Quốc ra tay. (audio clip)
Ông Colin Powell nói rõ đây chỉ là sự trợ giúp thuần về nhân đạo và không liên quan gì đến các nỗ lực khuyến khích Bắc Hàn trở lại bàn đàm phán 6 bên về vấn đề võ khí hạt nhân.
Ngay cả báo chí Nam Hàn vốn đa số chủ trương chống cộng, cũng thúc giục chính phủ Seoul khẩn cấp cứu trợ đồng bào bị tai nạn ở miền Bắc.
Nhật báo bảo thủ Chosun Ilbo viết rằng chính phủ cần phải tìm cách thức nào nhanh nhất để giúp nhưng cần thận trọng không để Bình Nhưỡng cho là bị khiêu khích.
Bài quan điểm hôm thứ Ba trên tờ này viết rằng “ngay bây giờ đang còn bị chấn động bởi tai nạn, thì Bắc Hàn cũng như một gia đình đang có tang chế”, nên Nam Hàn cần hết sức tế nhị.
Trước đó, vào hôm Chủ nhật, Bình Nhưỡng đã nhìn nhận là tai nạn có xảy ra, và đài phát thanh KCNA nghe được tại Seoul đặc biệt còn ca ngợi cái chết của 4 công dân sau vụ nổ đã liều mình xông vào các tòa nhà đang cháy để mang ảnh tượng lãnh tụ Kim Jong-il và chủ tịch vĩ đại Kim Nhật Thành ra ngoài an toàn. (audio clip)
Bài quan điểm của đài KCNA nói rằng “tinh thần liều mình để bảo vệ lãnh tụ của người Triều Tiên đã thể hiện rõ ràng trong tai nạn này”. Điển hình là nhà giáo Han Jong-suk, 56 tuổi, đã trút hơi thở cuối cùng trong khi vẫn ôm chặt những bức ảnh hai cha con lãnh tụ trên ngực của bà.
Bình Nhưỡng sau cùng rồi cũng nhận trợ giúp nhưng không quên làm khó. Hồi đầu tuần, họ đã chận đoàn xe chở phẩm vật cứu trợ của Nam Hàn ngay ranh giới và sau đó buộc phải vận chuyển bằng đường biển, dù là phải mất thêm hai ngày.
Nhật báo Jongang Ilbo hôm thứ Tư bức xúc viết rằng “trong tình hình hiện nay của Bắc Hàn thì liệu có ai tưởng tượng nổi thái độ đó hay không ?” Bệnh viện thì thiếu thốn những trang thiết bị căn bản nhất. Tổ chức Y tế Thế giới WHO liệt kê những thứ mà Bắc Hàn hiện cần nhất là kim truyền tĩnh mạch, tối cần thiết để chữa phỏng, thuốc trụ sinh và thuốc nhỏ mắt.
Bác sĩ Đức Norbert Vollertsen, từng làm việc nhiều năm tại Bắc Hàn, cho biết các bác sĩ xa thủ đô Bình Nhưỡng thường phải dùng lưỡi lam cạo râu để giải phẫu và dùng chai rượu bia cũ để truyền dịch vào tĩnh mạch.
Nhật báo Anh The Guardian cho biết không thể hiểu vì sao mà Bắc Hàn chận đoàn xe cứu trợ của Nam Hàn trong khi các trẻ em nạn nhân vụ nổ đang hấp hối.
Quay sang vụ biến động tại miền Nam Thái Lan. Thưa quý vị, hôm thứ Tư đã có hàng trăm người chết lúc trời vừa hửng sáng.
Nhật báo The Bangkok Post viết rằng các cuộc tấn công xảy ra đồng loạt ở 10 tiền trạm của chính phủ Thái Lan tại các tỉnh Yala, Pattani và Songkhla.
Khi ngưng tiếng súng, tức khoảng 7 gờ đồng hồ sau khi phát khởi, đã có trên trăm người chết, kể cả số 30 người Hồi giáo bị giết trong đền thờ Krue Sae. Ngoài ra còn 17 kẻ tình nghi bị cơ quan an ninh bắt. Phía chính phủ có 5 cảnh sát và quân nhân thiệt mạng.
Bài báo cho biết điều đáng chú ý nhất là những kẻ nổi dậy và bị giết đều còn rất trẻ, chỉ trong độ tuổi 20. Một cảnh sát viên thoát cuộc tấn công cho biết trước khi xông vào đồn, tay chỉ cầm mã tấu, họ đã hô “Allah Akbar” tức “Thượng đế Vĩ đại”, trước khi ngã gục trước làn đạn phòng thủ của quân trú phòng.
Hầu hết báo chí Thái Lan đều lên tiếng quan ngại về tình hình an ninh ở miền Nam sẽ trở nên tệ hại, đồng thời cũng chỉ trích thái độ quá mạnh tay của nhà cầm quyền, đặc biệt là cái chết của 30 người nổi dậy đã trốn chạy vào đền thờ Hồi giáo Krue Sae.
Nhật báo doanh nghiệp Krungthep Thurakit hôm qua viết rằng “đền thờ Krue Sae mang một ý nghĩa thiêng liêng đối với người Thái theo Hồi giáo. Do đó cuộc tàn sát 30 người chạy trốn vào nơi ẩn nấp cuối cùng đó sẽ khiến bạo động bộc phát thêm trong tương lai”.
Nhật báo Thai Post căn vặn Thủ tướng Thaksin do ông này cho rằng những kẻ bị giết đều là bọn trẻ, nghiện ma túy và bị kẻ xấu xúi dục, nếu điều đó là đúng, thì Thái Lan vốn là một nước văn minh, có cần phải tàn sát những đối tượng như vậy hay không ?
Bên nước Malaysia láng giềng có ít nhiều liên quan, nhật báo Anh ngữ The Oriental Daily News hôm qua viết rằng những kẻ khủng bố trong khu vực xem vụ biến động này là xung đột giữa hai nền văn minh và tín ngưỡng, thì họ sẽ tiến hành thêm nhiều vụ khủng bố nữa, và an ninh của toàn khu vực sẽ bị đe dọa.
Còn tờ The Star phát hành ở Kuala Lumpur hôm qua cho rằng dù những kẻ nổi dậy thiếu kém về võ khí, nhưng họ không thiếu quyết tâm, bằng chứng là đã dũng cảm xông vào nơi lửa đạn. Đó là vấn đề mà Bangkok cần quan tâm, vì không thể dùng bạo lực để thắng bạo lực được.