Ông Lê Khả Phiêu ở Pháp: những vấn-đề kinh tế


2000-05-23
Share

Lời giới thiệu: Sáng hôm nay, ở Paris, tại Thượng-viện Pháp đã có một buổi hội-thảo về kinh tế do chủ-tịch Thượng-viện Pháp, ông Christian Poncelet, đỡ đầu nhằm thảo-luận những cơ-hội làm ăn cũng như những khó khăn trở ngại mà các nhà kinh doanh Pháp đang gặp phải ở Việt-nam. Đồng chủ-tọa và mở đầu buổi hội-thảo là ông Lê Khả Phiêu, tổng-bí-thư Đảng CSVN hiện đang chính-thức thăm viếng Pháp. Sau đó là phần trình bầy của Thứ-trưởng Đầu tư và Kế-hoạch Võ Hồng Phúc, nói đến "luật đầu tư cải sửa" như được Quốc-hội mới thông qua trong tuần trước. Phía các nhà kinh doanh Pháp cũng đã được lên trình bầy về những kinh-nghiệm sống của mình trong khi làm ăn và đầu tư vào Việt-nam trong những năm qua. Thông-tín-viên Ỷ Lan của Đài Á-châu Tự do tại Paris sẽ có bài tường-thuật đầy đủ về cuộc hội-thảo này. Riêng Tâm Việt của Đài chúng tôi hiện cũng đang có mặt ở Pháp xin được nêu ra một vài nét chính trong những quan-hệ đầu tư thương mại giữa Pháp và Việt-nam thu thập được từ các báo Pháp cũng như thâu tóm mấy điểm chính trong luật cải sửa về đầu tư của Hà-nội... Sự yên lặng gần như tuyệt-đối của báo chí Pháp về chuyến viếng thăm chính-thức của ông Lê Khả Phiêu tại Paris trong mấy ngày qua dường như nói lên một quan-niệm khá bi-quan của dư-luận Pháp, nói chung, và của báo-giới Pháp, nói riêng, trong lúc này đối với quan-hệ Việt-Pháp, ngay cả trong lãnh-vực tập trung của phái-đoàn là bình-diện đầu tư và thương mại. Để tránh cho người được mệnh danh là "nhân-vật số 1 của Việt-nam" bị những câu hỏi bất tiện và khó xử, phía Pháp đã làm một chuyện rất không dân-chủ là giới-hạn tối-đa mọi sự tiếp-xúc giữa ông Phiêu và các nhà báo, kể cả các ký-giả Pháp. Vì thế nên các ký-giả Pháp đã coi như là không có cuộc viếng thăm vì họ cho rằng sang một thế-giới tự do mà lại không được phỏng vấn trực-tiếp người cầm vận mệnh một quốc gia như Việt-nam thì điều đó đi ngược lại hết cả truyền-thống của một nền báo chí tự do như của Pháp, nếu không muốn nói là nhục quốc-thể. Do vậy nên tìm được tin tức về chuyến đi của ông Phiêu rất là nhiêu khê. Phần lớn là tin hành-lang, cần phải kiểm chứng lại với hơn một nguồn tin. Tuy-nhiên, lọt ra ngoài thì cũng có những mẩu tin như là Pháp đang tìm cách bán cho Việt-nam hay ít nhất cũng cho Việt-nam mướn một số phương-tiện chuyên chở loại cao-cấp như Airbus, hoặc mong được thầu một số dự-án xây cất hay nâng cấp các đường giao-thông vận-tải Việt-nam như hệ-thống đường xe lửa với sẵn tiền Ngân-hàng Thế-giới cho Việt-nam vay nhẹ lãi cho những mục-tiêu này, hoặc nữa là làm ăn buôn bán hay đầu tư bình-thường vào một quốc-gia có nhiều liên-hệ với Pháp từ trong quá-khứ. Tuy-nhiên, kinh-nghiệm của Pháp trong lãnh-vực đầu tư kinh tế ở Việt-nam phải nói là khá diệu vợi. Như hãng Total đã có lúc tính bỏ hơn một tỷ đô-la để xây dựng nhà máy lọc dầu đầu tiên cho Việt-nam nhưng rồi sau nhiều năm thương lượng rất mất thời giờ và công của, cuối cùng đã phải bỏ đi vì không thể suy chuyển được Hà-nội trong dự-án rất thiếu thực-tế là quyết-dịnh xây cất nhà máy lọc dầu đó ở Dung-quất, một vùng hoang vu ở miền Trung gần Đà-nẵng, một nơi tuyệt-đối không có hạ-tầng cơ-sở như đường sá hay điện nước để mà có thể xây cất gì ngay trên đó. Do vậy mà những đầu tư của Pháp vào Việt-nam những năm sau này cũng xuống hẳn, nằm trong một xu-hướng chung của thế-giới đối với Việt-nam. Theo tờ báo chuyên về kinh tế của Pháp, tờ Les Echos số ra ngày hôm qua, thì tuy luật đầu tư nước ngoài của Việt-nam đã có từ năm 1987, được cải sửa vào những năm 1990, 1992 rồi đúc hẳn trở lại thành một bộ luật mới vào năm 96, nó vẫn không đủ thu hút người ta. Chẳng thế mà đầu tư nước ngoài, đã có lúc ở mức cao nhất là hơn 8 tỷ đô-la vào năm 96, đã xuống bằng nửa hai năm sau, nghĩa là 4 tỷ năm 98, rồi 1 tỷ rưỡi năm 99 và chỉ có 88 triệu rưỡi trong quý đầu năm nay. Những con số này thật ra chỉ là những con số người ta hứa đem vào thôi chứ thực-tế lại không được một phần thực-hiện. Tỷ-dụ, cả năm 99 số tiền đầu tư đích-thực của cả thế-giới vào Việt-nam là 600 triệu, bằng không đầy một nửa số tiền kiều-bào hải-ngoại gởi về cho thân-nhân trong cả năm. Chính vì thế mà những cải sửa luật đầu tư được Quốc-hội ở Hà-nội thông qua hôm 16 tháng 5 tuần trước đến vừa đúng lúc, kịp cho phái-đoàn của ông Phiêu có gì để mà đem đi chiêu hàng kỳ này ở Pháp. Vẫn theo báo Les Echos, mấy sắc-lệnh của chính-phủ Hà-nội vào tháng 11 và tháng 12 năm ngoái đã đặt để những căn-bản mới cho việc dùng những gì làm bảo-chứng cho công việc làm ăn ở Việt-nam, nhất là đối với các hãng ngoại-quốc. Như trước đây quyền sử dụng đất ở Việt-nam thì được xem là bảo-chứng cho các doanh-nghiệp quốc-doanh nhưng lại không được xem là bảo-chứng cho các công-ty ngoại-quốc làm ăn ở Việt-nam. Nhưng vấn-đề này giờ đây xem như đã được giải toả. Một tu-chính-án khác được xem là tiến-bộ liên-quan đến việc mua tiền ngoại để làm ăn buôn bán ở Việt-nam. Trước kia, mặc dù đồng tiền Việt-nam là đồng tiền không hoán-đổi được -- nghĩa là thứ tiền ít ai muốn cầm trong tay nếu phải đi khỏi Việt-nam -- Hà-nội vẫn chỉ cho phép các dự-án được coi là ưu-tiên liên-doanh với các cơ-sở quốc-doanh ở trong nước được phép mua tiền ngoại bằng tiền Việt-nam họ có trong tay. Chỉ có một số dự-án được xem là "quan trọng hàng đầu" mới được đảm bảo là có thể mua đủ ngoại-tệ để tiêu pha và thanh-toán các món chi-phí nợ nần tại Việt-nam. Dù như một vài hình-thức đầu tư mềm dẻo hơn có được đề nghị để dễ cho người ngoại-quốc đem tiền vào Việt-nam song những đề nghị này đã không được Quốc-hội chấp thuận. Tuy-nhiên, một khi đầu tư vào Việt-nam rồi thì luật cải sửa giờ đây cho phép tái-cấu-trúc hay hòa-nhập giữa các công-ty được dễ dàng hơn trước: đây được xem là một bước tiến đáng kể trong tình-trạng các công-ty liên-quốc-gia gần đây dễ tách ra hay nhập lại để làm ăn cho có lời hơn. Để bảo đảm về mặt luật pháp, luật đầu tư cải sửa mới cũng quyết-định rằng những đảm bảo, hứa hẹn với người đầu tư lúc đầu phải được giữ nguyên dù như luật có đổi sau đó. Theo những nhà viết lại bộ luật cải sửa này, hai luật sư người Pháp làm việc ở Hà-nội tên Nicolas Audier và Thierry Gougy viết trên tờ Les Echos cho biết, thì chính với đảm bảo này mà Hà-nội mong thu hút trở lại các nhà đầu tư nước ngoài. Tuy-nhiên, vẫn theo hai tác-giả trên, luật đầu tư cải sửa vẫn chưa thể nói được là đã giải-quyết được hết những trở ngại mà người đầu tư nước ngoài thường-xuyên gặp phải ở Việt-nam. Khoảng-cách đó hãy còn rất xa, hai ông Audier và Gougy viết, vì rằng luật tuy có đó nhưng sự phán xét qua toà án ở Việt-nam vẫn như rùa bò, chủ-yếu là vì các quan tòa thiếu kinh-nghiệm và thiếu hiểu biết về luật thương mại hay luật quốc-tế và cũng vì dù như có thắng, án tòa vẫn không được thực-hiện. Đó là chưa kể một hệ-thống luật lệ về thuế-khóa và hải-quan rất rườm rà và đôi khi tùy tiện, một bộ máy hành-chánh cồng kềnh, tỉ mỉ mà lại có khả-năng quyết-đoán không cho đối-tượng được phản-hồi. Cái mà Việt-nam cần nhất trong lúc này, theo hai tác-gỉa trên, là phải đảo lộn được quan-niệm mà quá nhiều người đầu tư hiện có về Việt-nam, đó là làm ăn ở Việt-nam rất khó so với các nước khác trong vùng. Nhiều cơ-hội đầu tư tại Việt-nam bị lãng quên hay mất đi vì người ta chỉ còn nhớ những cái yếu kém của chế-độ hay những thất bại ê chề của những người tiên-phong, đi trước mà thôi.

Ý kiến (0)

Xem tất cả ý kiến.

Nhận xét

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được xem xét trước khi đưa lên trang web, phù hợp với Nguyên tắc sử dụng của RFA. Ý kiến của Bạn sẽ không xuất hiện ngay lập tức. RFA không chịu trách nhiệm về nội dung các ý kiến. Hãy vui lòng tôn trọng các quan điểm khác biệt cũng như căn cứ vào các dữ kiện của vấn đề.

Xem toàn trang