Suy nghĩ của người dân về những gì đang diễn ra tại Quốc Hội Việt Nam

2005-05-24
Email
Ý kiến của Bạn
Share
In trang này

Việt Long, phóng viên đài RFA

Theo kế hoạch dự kiến thì có đến 23 dự án luật sẽ được Quốc Hội Việt Nam khoá XI thảo luận hoặc thông qua trong kỳ họp thứ 7 này. Trong đó có rất nhiều điều lụât liên quan trực tiếp đến cuộc sống của người dân.

housing200.jpg
Hai toà nhà mới xây ở Hà Nội hôm 8-9-2004. AFP PHOTO

Vì vậy diễn tiến kỳ họp này đã thu hút được nhiều chú ý. Việt Long hỏi bạn trẻ Lê Phương ở Hà Nội về sự quan tâm, cũng như suy nghĩ của người dân với những gì đang diễn ra tại Quốc Hội Việt Nam. Bạn nói:

Lê Phương: Kỳ họp lần này được nhiều thành phần nhân dân theo dõi đấy, tại vì nó đề cập đến nhiều vấn đề ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống xã hội, ví dụ như là chuyện thảo luận nên hay không nên bãi bỏ chế độ hộ khẩu chẳng hạn.

Việt Long: Hộ khẩu ở Việt Nam có tầm quan trọng ra sao đối với đời sống của một cá nhân?

Lê Phương: Quan trọng lắm. Xin việc, mua nhà, đăng ký kết hôn, làm khai sinh cho trẻ em, cho trẻ con đi học, rồi thì sổ đỏ sổ hồng, vv, tất tần tật đều phải căn cứ theo hộ khẩu. Nhưng xã hội mình bây giờ nó đã khác trước rồi nên chế độ hộ khẩu nó không còn thích hợp nữa.

Người dân có thể đi làm ăn rất xa nhà từ vùng nọ đến vùng kia, giao lưu giữa các vùng miền mà. Chẳng hạn như từ miền Bắc vào Tp HCM làm, nhưng vì vướng cái hộ khẩu thành ra cuộc sống nó cứ bị bấp bênh, phiền toái.

Việt Long: Các cô cậu sinh viên ở tỉnh muốn xin việc làm ở thành phố nhiều khi cũng bị khúc mắc, khó khăn không ít vì cái hộ khẩu phải không?

Lê Phương: Vâng. Chính vì vậy cho nên vấn đề bãi bỏ hộ khẩu đã người dân đòi hỏi nhiều từ suốt mấy năm nay, báo chí thời gian gần đây thì cũng đã nói nhiều đến nó đấy.

Thậm chí có tờ báo, có đại biểu quốc hội còn nói là nếu bây giờ mà cứ giữ cái chế độ hộ khẩu thì là vi phạm hiến pháp. Vì cái điều 68 của hiến pháp nước Việt Nam mình thì nói rõ rằng là “Công dân có quyền tự do đi lại và cư trú trong nước, có quyền ra nước ngoài và từ nước ngoài về nước” mà.

Ở khía cạnh khác thì báo chí mình cũng phàn nàn là trên thế giới chẳng ai người ta quản lý người dân bằng chế độ hộ khẩu cả, ngoại trừ có ba nước là Việt Nam mình với lại TQ và Bắc Triều Tiên thôi. Mà chắc chắn là người dân ta chẳng ai muốn mình cũng bị so sánh với hai nước bị coi là độc tài kia. Cho nên em nghĩ là trước sau gì thì cũng phải bãi bỏ chế độ hộ khẩu, nhưng chắc là dù muốn thì cũng chưa thể thực hiện ngay được.

Việt Long: Tại sao lại chưa được?

Lê Phương: Một phần là vướng mắc từ cái đường lối tổ chức và quản lý xã hội của Đảng và nhà nước Việt Nam, hơn nữa thì dân số của mình rất đông, hơn 80 triệu dân cơ mà, nên ngay một lúc mà thay đổi cả cái cơ cấu và cách thức quản lý vốn đã ăn sâu, chi phối mọi hoạt động xã hội và đời sống của từng công dân suốt mấy chục năm chắc cũng không dễ.

Và lại chuyện giữ hay bãi bỏ hộ khẩu thì vẫn đang được Quốc Hội thảo luận, quyết định cuối cùng thì chắc là phải đợi đến khi bế mạc mới có thể biết được.

Việt Long: Rồi thì Quốc Hội có ra luật thì cũng phải chờ xem bên hành pháp thi hành ra sao nữa, Nhà Nước mà không bằng lòng thì trù trừ cũng còn lâu, chưa kể có địa phuơng còn không chịu thi hành luật nữa là khác. Thế ngoài cái chuyện hộ khẩu ra, thì vấn đề nào mà Quốc Hội đang thảo luận mà bạn cho đáng quan tâm?

Lê Phương: Những cái vấn đề về dân sự đấy thì em cũng chú ý đến quyền sở hữu. Ngay một số đại biểu cũng không hoàn toàn nhất trí với cái khái niệm sở hữu toàn dân, rồi thì sở hữu nhà nước. Cái lập luận mà họ đưa ra là trên thực tế không có cái gì gọi là sở hữu toàn dân cả. Đã gọi là sở hữu thì phải là của một cá nhân hay là một vài cá nhân cụ thể.

Em thấy là cái lập luận mà họ đưa ra thì nó có nhiều điểm cũng biện chứng lắm.

Việt Long: Nếu các khái niệm quyền tư hữu rồi thì sở hữu nhà nước, sở hữu tập thể mà không rõ ràng minh bạch thì gây nên khó khăn gì cho cuộc sống người dân?

Lê Phương: Nếu cứ kéo dài thì người dân không thể hoàn toàn yên tâm trong việc làm ăn, buôn bán cũng như tích lũy tài sản. Như vậy thì xã hội làm sao mà phát triển được.

Ngay như cái chuyện sổ đỏ, sổ hồng ấy mà, em thấy cứ loạn lên, báo chí nói rằng là riêng cái việc thay đổi sổ đỏ rồi thì giấy tờ liên quan đến nhà, đến đất chỉ trong thời gian ngắn vừa qua mà phải làm đi làm lại đến ba lần cũng đã xong đâu.

Dân vẫn cứ kêu. Không rõ là luật đất đai sửa đổi về sau sẽ ra sao chứ còn cứ như bây giờ thì dân nhiều nơi họ bức xúc với cái vấn đề đó lắm.

Việt Long: Nói đến đất đai thì ngay trong lụât đất đai Việt Nam hiện nay có cái câu “đất đai thuộc sở hữu toàn dân do nhà nước thống nhất quản lý”, thế thì bạn nghĩ sửa đổi xong thì liệu người dân có được cho quyền sở hữu đất không?

Lê Phương: Có một cái hơi khó ở chỗ là đường lối XHCN mà Việt Nam mình đương theo đuổi thì về cốt lõi chế độ XHCN thì nó đâu có chấp nhận quyền tư hữu. Mọi tài sản rồi thì công cụ và nguyên liệu sản xuất đều là phải thuộc về nhà nước, mọi tài sản không sớm thì muộn thì cũng đều phải bị quốc hữu hoá hết.

Chuyện sở hữu đất thì em có dịp được ngồi nói chuyện với mấy bác cựu chiến binh mà em biết đấy, họ nói vui là hy sinh cả tuổi trẻ cho đất nước, lăn lộn mấy chục năm chiến trường vậy mà đến cuối đời cũng không có được mảnh đất cắm dùi.

Lập luận mấy bác cựu chiến binh đó đưa ra là đất đai đang ở cũng chỉ là do Đảng và nhà nước cho ở nhờ thôi, chứ bản thân họ thì đâu có được quyền sở hữu cái mảnh đất ấy, cho dù nhiều khi nó chính là đất đai do ông cha để lại. Đúng là nó cũng có nhiều cái…

Việt Long: Vậy là tuy người dân bức xúc với quyền sở hữu tư nhân, nhất là vấn đề đất đai nhưng để mà giải quyết được thì cũng còn nhiều khó khăn?

Lê Phương: Vâng. Đấy là những cái mà với đường lối hiện nay thì có thể nói là khó giải quyết. Nhưng thực ra bên cạnh những cái chuyện khó nói đó thì em cũng thấy một cái được của kỳ họp lần này là đã bàn thảo được một số vấn đề xã hội khá là nhân văn. Cũng mừng đấy.

Việt Long: Những vấn đề nào bàn ở Quốc Hội mà Lê Phương cho là vấn đề xã hội khá là nhân văn?

Lê Phương: Xã hội Việt Nam mình thì thường vẫn có cái nhìn định kiến với những người mà họ không may bẩm sinh đã bị ái nam ái nữ, tức là không rõ ràng hoặc gặp vấn đề về giới tính đấy.

Em nhớ lần họp trước hình như vì nó nhạy cảm nên Quốc Hội đã không bàn thảo. Việt Nam mình là thế mà, những cái gì mà hễ hơi nhạy cảm một cái là bị lờ đi, nhưng kỳ họp thứ XI này thì khác, mấy cái vấn đề đó được bàn luận công khai, khá cởi mở.

Việt Long: Kết quả ra sao?

Lê Phương: Có lẽ là Quốc Hội sẽ ra hẳn một cái lụât để cho phép xác định lại giới tính. Nhiều khả năng là cũng sẽ cho phép mang thai hộ, bởi vì nhiều cặp vợ chồng họ bị mất khả năng sinh con mà, nghĩ cũng tội, vì thế nếu làm được lụât đó thì tốt lắm.

Bạn nghĩ gì về ý kiến này? Xin email về Vietnamese@www.rfa.org

Ngoài ra thì vấn đề hiến xác cho y học rồi thì cho tặng nội tạng để mà có thể cấy ghép chữa bệnh. Hay là lụât về dược phẩm chẳng hạn cũng được bàn thảo, cái đấy rất cần thiết để mà bình ổn giá thuốc.

Việt Long: Ừ, quả thật những cái đó thì nó đúng là nhu cầu bức thiết của xã hội. Thế còn cách bàn thảo và làm vịêc của Quốc Hội? Dưới cách nhìn của một người dân thì Lê Phương cảm nhận thế nào?

Lê Phương: Nếu nhìn tổng quan thì cũng thấy cái nét mừng là từ mấy kỳ họp gần đây nhiều phiên thảo luận, chất vấn của Quốc Hội đã được truyền hình, truyền thanh trực tiếp? Như vậy chứng tỏ là một số vấn đề cũng đã được công khai và cởi mở hơn.

Việt Long: Như vậy thì chắc là thu hút được sự quan tâm của người dân nhiều hơn, cụ thể như bạn có theo dõi trực tiếp thường xuyên không?

Lê Phương: Những cái phiên họp mà có truyền hình trực tiếp đó toàn vào ban ngày thì làm sao mà theo dõi được. Mình quan tâm thì chỉ có thể xem lại những nét chính mà báo chí họ lược thụât thôi, có cái hay là bây giờ báo chí họ theo sát lắm và phản ánh lại cũng khá đầy đủ.

Việt Long: Thế trong kỳ họp Quốc Hội lần thứ XI của khoá 6 này thì báo chí trong nước họ chú trọng tường trình về vấn đề gì?

Lê Phương: Nhiều vấn đề lắm. Nhưng cũng giống như mấy kỳ họp trước, đợt này báo chí và nhất là công luận đấy họ nói nhiều đến cái tình hình tham nhũng.

Việt Long: Về phía Quốc Hội thì sao?

Lê Phương: Cái lụât chống tham nhũng thì dù sớm hay muộn rồi cũng có lúc sẽ phải được thông qua thôi, bởi vì cấp thiết và nhân dân kêu nhiều quá rồi.

Song song với nó thì Quốc Hội hiện nay cũng đang bàn thảo về lụât kiểm toán để tăng tính minh bạch của các giao dịch và quản lý kinh tế, nhất là khối kinh tế nhà nước, bởi vì anh Việt Long biết là một trong những nguyên nhân chính của móc ngoặc tham nhũng là do sự thiếu công khai, minh bạch mà.

Mà Việt Nam mình thì về chỉ số tham nhũng và chỉ số minh bạch mấy năm nay luôn thuộc hàng đội sổ của thế giới. Khủng khiếp quá rồi.

Việt Long: tình hình thì bức thiết và nhân dân bức xúc như thế thì liệu bạn có cho là kỳ họp lần XI này sẽ mở ra một giải pháp cho công cuộc chống tham nhũng không?

Lê Phương: Tất nhiên về phía người dân thì ai cũng mong muốn như vậy. Nhưng còn vướng ở chỗ là có thành lập cơ quan chuyên trách chống tham nhũng không thì lại có nhiều ý kiến không đồng thuận.

Các đại biểu Quốc Hội đa phần cũng tán thành đấy, nhưng phía chính phủ thì không rõ vì lý do gì mà lại có ý kiến là không nên thành lập cơ quan chuyên trách chống tham nhũng.

Việt Long: Vậy là để có thể thành lập được cơ quan chuyên trách chống tham nhũng theo như nguyện vọng của nhân dân thì cũng còn không ít khó khăn phải vượt qua?

Lê Phương: Vâng. Không rõ từ nay đến lúc kỳ họp thứ XI của Quốc Hội kết thúc thì sao, nhưng nhìn chung thì vấn đề chống tham nhũng mà nhân dân mong đợi thì vẫn còn nhiều cam go lắm. Lại vẫn cứ phải chờ đợi đến lúc bế mạc thì mới có thể biết được.

Việt Long: Lại chờ lúc bế mạc, là chuyện của hơn tháng nữa. Thế còn gần hơn, cụ thể là mấy hôm tới thì Quốc Hội sẽ đề cập đến vấn đề gì?

Lê Phương: Theo lịch trình em đựơc biết thì cũng có thể là công cuộc đổi mới giáo dục hay là gì đó.

Việt Long: Lại vẫn là vấn đề giáo dục như những kỳ họp trước?

Lê Phương: Vâng, cái đề tài giáo dục với lại chống tham nhũng, lãng phí ở Việt Nam mình thì bây giờ nó được người dân ví như phim truyền hình dài tập ấy mà, xem mãi mà cũng vẫn chưa thấy đâu vào đâu. Suốt mấy kỳ họp trước bàn thảo đủ thứ mà đã xong đâu. Hy vọng lần này sẽ khác.

Việt Long: Thì xem phim ai chẳng mong cho mau tới tập chót, nhưng đã phải ngồi xem thì cứ phải chờ thôi, phải không Lê Phương? Vâng. Cám ơn và chào bạn

Ý kiến (0)
Share
Xem toàn trang