Những phản ứng về báo cáo kiểm toán Nhà nước năm 2005


2006.09.02
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp

Nam Nguyên, phóng nguyên đài RFA

Báo cáo kiểm toán Nhà nước năm 2005 được công bố, làm các chuyên gia âu lo về sự kiện các chiến lược phát triển kinh tế xã hội quốc gia, đều dựa trên các con số tô hồng và dữ kiện ảo của khu vực kinh tế Nhà Nước. Đọc báo trên mạng sẽ trình bày đề tài này.

AFP PHOTO

Luật Kiểm Toán Nhà Nước có hiệu lực từ 1/1/2006, đưa tới sự kiện lần đầu tiên cơ quan phụ trách đã họp báo để công khai kết quả kiểm toán khu vực công 2005. Những cơ quan đơn vị nào thuộc diện bị kiểm toán năm tài chánh 2005, theo Lao Động Điện Tử gồm có 11 bộ của chính phủ, 30 tỉnh, thành phố, 9 dự án và 19 tổng công ty, doanh nghiệp Nhà nước.

Vẫn theo tờ báo thì chỉ mới kiểm toán ở những nơi như vừa nói mà báo cáo đã cho thấy Nhà nước thất thu 4.500 tỷ đồng , nhiều bộ lập quĩ đen, chi mua sắm, xây dựng trụ sở tràn lan. Riêng 19 tổng công ty doanh nghiệp Nhà nước lỗ hơn 1 ngàn tỷ đồng.

Bản báo cáo kiểm toán Nhà nước đã làm sôi nổi dư luận báo chí với rất nhiều bài nhận định phân tích, từ những nhận xét không chút e dè của các trí thức chuyên gia trong nước. Ông nguyễn Quốc Thái một nhà báo đã nghỉ hưu ở TP.HCM phát biểu:

“Đó là một thái độ trí thức, những điều phát biểu thẳng thắn và sòng phẳng là điều rất cần thiết trong giai đoạn đất nước hiện nay…Sau và trước Đại Hội 10, ông đã nghe hay đọc một số bài của những nhà trí thức nhà nghiên cứu rất là sòng phẳng rõ ràng và minh bạch.

Tôi nghĩ là đó là những thái độ và việc làm cần thiết của nhà trí thức, mà theo tôi ít nhiều cái bầu không khí từ Đại Hội 10 đã thổi vào đã cho họ niềm tự tin để phát biểu như vậy”

Thay đổi quan điểm

Tờ Tuổi Trẻ Điện Tử đưa lên mạng bài viết ‘Giải Mã Báo Cáo Kiểm Toán Nhà Nước’ của Phó Giáo Sư Tiến Sĩ Trần Ngọc Thơ thuộc trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM, ông Thơ đưa ra các ký kiến của mình trên số Tuổi Trẻ Cuối Tuần.

Trong bài, nhà trí thức này thẳng thắn nhận định rằng, báo cáo kiểm toán lần này chắc chắn sẽ làm thay đổi quan điểm của chính phủ về việc cho phép hàng loạt đại gia Doanh Nghiệp Nhà Nước dự trù phát hành trái phiếu quốc tế để huy động thêm vốn, cái mà mọi người gọi là hội chứng ‘nhà nước hoá vay nợ’.

Phó giáo sư Trần Ngọc Thơ nhấn mạnh rằng, điều lo ngại bấy lâu nay các chiến lược phát triển kinh tế xã hội quốc gia đều dựa trên những con số tô hồng từ các khu vực này, và theo ông các kế hoạch phát triển đều dựa trên những dữ kiện ảo không biết sẽ gây ra những tác hại dài hạn đến mức độ nào cho nền kinh tế.

Các đại gia doanh nghiệp Nhà nước mà phó giáo sư Trần Ngọc Thơ nhận định ở trên, lại chính là những đơn vị ở khu vực được ưu tiên nhiều nhất. Tiến sĩ Lê Đăng Doanh kinh tế gia ở Hà Nội từng có lần nhận xét với chúng tôi về vóc dáng của khối doanh nghiệp Nhà nước:

“Doanh nghiệp Nhà nước chính ra là những doanh nghiệp lớn nhất hiện đại nhất và có trong tay đội ngũ lao động có trình độ đào tạo tốt nhất. Nhưng vấn đề là cơ chế làm sao cho họ có thể phát huy được vai trò của họ và họ thực sự đẩy mạnh công cuộc cải cách để giảm chi phí và vận dụng khoa học công nghệ. Theo tôi phải giúp đỡ và tiếp tục cải cách doanh nghiệp Nhà nước bằng cách cổ phần hoá và đổi mới tổ chức sắp xếp lại tổ chức’’

Không bất ngờ

Trở lại bài Giải Mã Báo Cáo Kiểm Toán Nhà Nước trên Tuổi Trẻ Cúôi Tuần, Phó giáo sư tiến sĩ Trần Ngọc Thơ nói rằng qua báo cáo kết quả kiểm toán Nhà nước 2005, cảm nhận của mọi ngừơi là không bất ngờ ngoại trừ việc củng cố thêm các bằng chứng thực nghiễm để diễn tả một hệ luỵ phản ánh toàn diện các căn bệnh trong khu vực công.

Đó là sự không tuân thủ pháp luật ở các cơ quan công quyền, chi sai nguyên tắc, tình trạng tham nhũng, lãng phí, trốn thuế, lập quĩ đen tràn lan ở các doanh nghiệp và bộ ngành, còn hậu quả kinh doanh khu vực doanh nghiệp nhà nước thì vô cùng tệ hại, lỗ triền miên và tỷ suất lợi nhuận trước thuế ở những tổng công ty hầu hết chỉ đạt chưa tới 0,5%. Ông Thơ còn thêm rằng, qua bản báo cáo kiểm toán Nhà nước, nếu có thắc mắc hay chăng là không biết các con số công bố xa với thực tế là bao nhiêu mà thôi.

Tác giả bài viết trên Tuổi Trẻ Cuối Tuần còn đặt vấn đề về phẩm chất của bản báo cáo kiểm toán Nhà nước. Vị phó giáo sư của trường đại học kinh tế TP.HCM nói rằng, dường như vẫn còn điều gì đó khiến cho kiểm toán Nhà nước vẫn chưa dám đột phá vào sự thật.

Ông Thơ nói rằng, nếu dùng kính lúp để soi từng từ trong báo cáo kiểm toán, hầu như không thấy bất kỳ nhận định hay kiến nghị nào liên quan đến tham nhũng hoặc giả nói cách thận trọng là có dấu hiệu của tham nhũng, mà chỉ có những kết luận gọi là chung chung như cụm từ tính toán thiếu thận trọng, trong khi theo phó giáo sư Thơ thì tham nhũng và lãng phí ở khu vực công quá ư là hiển nhiên.

Ông Trần Ngọc Thơ đặt câu hỏi về sự kiện, báo cáo kiểm toán Nhà nước 2005 hoàn toàn không kết luận gì đến những sai phạm diễn ra liên tục gần đây của khu vực ngân hàng, như vụ thụt két và kinh doanh ngoại tệ thua lỗ hàng chục triệu đô la ở một số ngân hàng thương mại quốc doanh hàng đầu.

Phó giáo sư Thơ tiếp tục với những phân tích rạch ròi và không chút e dè. Ông cho rằng, nếu liên hệ về tỷ lệ nợ lên đến 82% trên tổng nguồn vốn từ khu vực doanh nghiệp Nhà nước và tỷ suất lợi nhuận trước thuế chưa tới 0,5%, so với lãi suất đi vay khoảng 10% mỗi năm, cùng với số lỗ luỹ kế lên tới hàng ngàn tỷ đồng ở hàng loạt tổng công ty lớn như Vinashin Tổng Công Ty Công nghiệp Tàu Thuỷ VN hay Tổng Công Ty Dệt May, thì ông không thể tưởng tượng được là các tổng công ty vừa nói lấy tiền ở đâu để có thể tồn tại cho đến giờ, nếu không phải từ nguồn tiền ngân sách cấp trực tiếp hoặc gián tiếp.

Tác giả bài viết đơn cử điều ông gọi là vụ bơm 750 triệu đô la trái phiếu quốc tế cho Vinashin tức Tổng Công Ty Công nghiệp Tàu Thuỷ Việt Nam. Tác giả thêm rằng, bản báo cáo kiểm toán Nhà nước không đưa ra lý giải hay kiến nghị gì về sự kiện mà ông cho là làm thế nào để các tổng công ty vừa nói có thể trả được nợ trong nước và nước ngoài khi mà tỷ suất lợi nhuận thấp hơn 20 lần so với lãi suất đi vay.

Sửng sốt

Một nhà doanh nghiệp trẻ ở TP.HCM bày tỏ sự sửng sốt của mình khi xem các bài báo liên quan: “Trước nay những báo cáo kiểm toán Nhà nước thì không được công khai, đến giờ tôi có đọc bài giải mã báo cáo kiểm toán Nhà nước do một giáo sư đại học viết trên báo Tuổi Trẻ. Những điều này làm cho ngừơi xem như tôi phải giật mình, không hiểu Nhà nước có lắng nghe hay không.”

Ngày 26/8, trên Tuổi Trẻ điện tử, và cũng về bản báo cáo kiểm toán Nhà nước , tiến sĩ Lê Đăng Doanh có bài viết với tựa đề ‘Đừng Để Thành Ném Đá Ao Bèo’. Trong bài tác giả nhận định rằng, tiền lấy từ ngân sách xét cho cùng vẫn là tiền đóng thuế của dân, thông qua kết quả kiểm toán ngừơi dân có thể biết được tiền đóng thuế của mình được chi tiêu như thế nào và đây là điều hết sức quan trọng.

Tác giả thêm rằng, nếu kết quả kiểm toán đưa ra chỉ để xã hội xúc động, mọi người đều thấy như vậy là hay, rồi sau đó lại được bỏ vào ngăn kéo, không ai quan tâm, không được sử dụng hiệu quả thì lợi ích do nó đem lại rất hạn chế và sẽ chẳng khác gì gọi là ném đá ao bèo.

Ông Lê Đăng Doanh cho rằng, đi kèm với báo cáo kiểm toán vừa rồi phải có một hệ thống các hình thức chế tài, phân tích rõ trách nhiệm của từng cá nhân, đơn vị trong việc sử dụng sai ngân sách, xác định rõ trách nhiệm đối với quan chức đã để xảy ra sai phạm.

Nhận xét

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được xem xét trước khi đưa lên trang web, phù hợp với Nguyên tắc sử dụng của RFA. Ý kiến của Bạn sẽ không xuất hiện ngay lập tức. RFA không chịu trách nhiệm về nội dung các ý kiến. Hãy vui lòng tôn trọng các quan điểm khác biệt cũng như căn cứ vào các dữ kiện của vấn đề.

COMMENTS

Xem toàn trang