ប្រវត្តិ​​​របស់​អតីត​នាយក​រដ្ឋមន្រ្តី​ថៃ​ថាក់ស៊ីន

អតីត​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ថៃ លោក ថាក់ស៊ីន ឈីនណាវ៉ាត្រ (Thaksin Shinawatra) ត្រូវ​បាន​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​តែងតាំង​ឲ្យ​ធ្វើ​ជា​ទីប្រឹក្សា​ផ្ទាល់​របស់​លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន និង​ជា​ទីប្រឹក្សា​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា កាល​ពី​ថ្ងៃ​៤ វិច្ឆិកា ២០០៩។

0:00 / 0:00

មាន​របាយការណ៍​ជា​ច្រើន​បាន​កត់ត្រា​ប្រវត្តិ​សំខាន់ៗ​នៃ​អតីត​នាយករដ្ឋមន្រ្តី​ថៃ លោក ថាក់ស៊ីន ឈីនណាវ៉ាត្រ ថា លោក​បាន​កើត​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២៦ ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ​១៩៤៩ នៅ​ស្រុក​សានកំផែង ខេត្ត​ឈៀងម៉ៃ ភាគ​ខាង​ជើង​ប្រទេស​ថៃ។

លោក ថាក់ស៊ី បាន​រៀបការ​ជាមួយ​លោកស្រី ភុចាម៉ាន ដាម៉ាភុង (Pojaman Damapong) នៅ​ឆ្នាំ​១៩៨០ ហើយ​មាន​កូន​ប្រុស​ម្នាក់​និង​ស្រី​ពីរ​នាក់។ លោក ថាក់ស៊ីន និង​ភរិយា​របស់​លោក​បាន​លែង​លះ​គ្នា​កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០០៨ កន្លង​ទៅ។

លោក ថាក់ស៊ីន ឈីនណាវ៉ាត្រ បាន​ចាប់​ផ្តើម​អាជីព​ដំបូង​ជា​មន្ត្រី​ប៉ូលិស​មួយ​រូប​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៧៣។ នៅ​ឆ្នាំ​១៩៨៧ លោក ថាក់ស៊ីន ឈីនណាវ៉ាត្រ បាន​លាលែង​ពី​អង្គភាព​ប៉ូលិស​ជាតិ។

ក្រោយ​ការ​លាលែង​ពី​កង​ប៉ូលិស​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៨៧ លោក ថាក់ស៊ីន ឈីនណាវ៉ាត្រ បាន​ចាប់​ផ្តើម​មុខ​ជំនួញ​ផ្ទាល់​ខ្លួន​ដោយ​បើក​ក្រុមហ៊ុន​កុំព្យូទ័រ​និង​ទូរស័ព្ទ​ឈ្មោះ​ថា Shinawatra Computer and Communication Company Limited.។

លោក ថាក់ស៊ីន ជា​សេដ្ឋី​មាន​ប្រាក់​ច្រើន​ជាង​គេ​បំផុត​ម្នាក់​ក្នុង​ចំណោម​សេដ្ឋី​មួយ​ចំនួន​របស់​ប្រទេស​ថៃ ដែល​លោក​រក​ស៊ី​ជោគជ័យ​ខាង​វិស័យ​កុំព្យូទ័រ​និង​ទូរស័ព្ទ។

នៅ​ឆ្នាំ​១៩៩៤ ដល់ ១៩៩៥ លោក ថាក់ស៊ីន ត្រូវ​បាន​ព្រះ​មហាក្សត្ស​តែងតាំង​ជា​រដ្ឋមន្រ្តី​ក្រសួង​ការបរទេស​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​ថៃ។ ឆ្នាំ​១៩៩៥ លោក ថាក់ស៊ីន ត្រូវ​បាន​តែងតាំង​ជា​ឧប​នាយក​រដ្ឋមន្រ្តី​ក្នុង​សម័យ​លោក ឆាវ៉ាលីត យុងឆៃយុត (Chavalit Yongchaiyudh) ជា​នាយក​រដ្ឋមន្រ្តី។ នៅ​ឆ្នាំ​១៩៩៨ លោក ថាក់ស៊ីន បាន​បង្កើត​បក្ស​នយោបាយ​មួយ​ឈ្មោះ​ថា "ថៃ​រ៉័ក​ថៃ" ឬ​ប្រែ​ថា "ថៃ​ស្រឡាញ់​ថៃ"។

នៅ​ក្នុង​សង្គម​ថៃ លោក ថាក់ស៊ីន ឈីនណាវ៉ាត្រ ត្រូវ​បាន​គេ​កត់ត្រា​ថា លោក​មាន​តួនាទី​ជា​ច្រើន​ក្នុង​ការងារ​សង្គម មាន​ជា​អាទិ​ខាង​វិស័យ​អបរំ។ លោក ថាក់ស៊ីន បាន​ផ្តួចផ្តើម​បង្កើត​មូលនិធិ​សម្រាប់​កម្មវិធី​អប់រំ​មួយ​ឈ្មោះ​ថា មូលនិធិ​ថៃខំ (THAICOM) ដើម្បី​ជំរុញ​ឲ្យ​ក្មេងៗ​នៅ​តាម​តំបន់​ដាច់​ស្រយ៉ាល​បាន​បន្ត​ការ​សិក្សា​ដល់​ថ្នាក់​វិទ្យាល័យ។

ទាក់ទង​នឹង​ការ​អប់រំ​នេះ សាស្ត្រាចារ្យ​ចូល​និវត្តន៍​មួយ​រូប គឺ​លោក​បណ្ឌិត សម្ភោធ សែនភុន ប្រសើរសិរិ ដែល​ជា​អតីត​មន្ត្រី​អង្គការ​យូណេស្កូ (UNESCO) មួយ​រូប បាន​ថ្លែង​ឲ្យ​ដឹង​ដូច្នេះ ៖ «ជំនាន់​លោក ថាក់ស៊ីន ហ្នឹង គាត់​មាន​គម្រោង​ថា​នឹង​ដាក់​កុំព្យូទ័រ​យូរ​ដៃ (Computer laptop) ឲ្យ​សិស្ស​មួយ​មាន​មួយ មាន​កុំព្យូទ័រ​យូរ​ដៃ​ហ្នឹង។ គ្រាន់​តែ​គិត​ទេ មិន​ទាន់​បាន​ធ្វើ​ទេ ត្រូវ​រដ្ឋ​ប្រហារ​គាត់​មុន​ទៅ»

នៅ​ឆ្នាំ​១៩៩៨ លោក ថាក់ស៊ីន ឈីនណាវ៉ាត្រ ជា​ប្រធាន​សមាគម​ប្រជាជន​ភាគ​ឦសាន​នៃ​ប្រទេស​ថៃ។ លោក​បាន​ជាប់​ឆ្នោត​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហើយ​កាន់​អំណាច​ពេញ​មួយ​អាណត្តិ ចាប់​តាំង​ពី​ឆ្នាំ​២០០១ ដល់​ឆ្នាំ​២០០៥។

នៅ​ក្នុង​ការ​បោះ​ឆ្នោត​សម្រាប់​អាណត្តិ​ថ្មី កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០០៥ ដោយ​មាន​អ្នក​គាំទ្រ​ភាគ​ច្រើន​ពី​ប្រជាជន​នៅ​ភាគ​ខាង​ជើង​និង​ភាគ​.ឦសាន​ប្រទេស​ថៃ លោក ថាក់ស៊ីន បាន​ទទួល​សំឡេង​ឆ្នោត​គាំទ្រ​ច្រើន​លើស​លប់​បំផុត​ក្នុង​ប្រវត្តិ​សាស្ត្រ​ថៃ ដែល​នាំ​ឲ្យ​លោក​ដឹក​នាំ​រដ្ឋាភិបាល​ផ្តាច់​មុខ។

នៅ​ក្នុង​ការ​ដឹកនាំ​រដ្ឋាភិបាល​ផ្តាច់​មុខ​ដោយ​បក្ស​នយោបាយ​របស់​លោក ថាក់ស៊ីន ត្រូវ​បាន​លោក​បណ្ឌិត សម្ភោធ សែនភុន ប្រសើរសិរិ បាន​កត់​សម្គាល់​ដូច្នេះ ៖ «មក​ពី​គាត់​បាន​ភាគ​ច្រើន​នៅ​រដ្ឋ​សភា​ហ្នឹង​ឯង បាន​គាត់​ធ្វើ​ពេញ​លេញ​បាន ព្រោះ​គាត់​មិន​មែន​រដ្ឋបាល​ចម្រុះ​ទេ ពេល​គាត់​ធ្វើ​ហ្នឹង គឺ​បក្ស​គាត់​តែម្តង។ អត់​ដែល​ចាញ់​ឆ្នោត​ក្នុង​សភា។ ប៉ុន្តែ​ខ្លះ​ក៏​គេ​ចោទ​ថា ពេល​ដែល​គាត់​បាន​ច្រើន​ពេក​ទៅ គាត់​មិន​សូវ​បាន​ទៅ​ប្រជុំ​សភា ព្រោះ​ឃើញ​ថា កូន​ចៅ​ច្រើន​ហើយ ខ្លួន​មិន​សូវ​ទៅ​ប្រជុំ មិន​សូវ​ទៅ​សភា ធ្វើ​ឲ្យ​បក្ស​ប្រឆាំង​គេ​ខឹង​ដែរ»

នៅ​ក្នុង​អំឡុង​ពេល​កាន់​អំណាច​ជា​នាយរដ្ឋមន្ត្រី​របស់​លោក ថាក់ស៊ីន ឈីនណាវ៉ាត្រ ត្រូវ​បាន​គេ​កត់​សម្គាល់​ថា លោក​ទទួល​បាន​ការ​គាំទ្រ​ច្រើន​លើស​លប់​ពី​តាម​បណ្តា​ខេត្ត ព្រោះ​តែ​លោក​បាន​កែ​ទម្រង់​រដ្ឋបាល​ខ្លះៗ និង​ផ្តោត​ការ​យក​ចិត្ត​ទុក​ខ្លាំង​ទៅ​លើ​ការ​លើក​ស្ទួយ​ជីវភាព​ប្រជាជន​ក្រីក្រ​នៅ​តាម​ជនបទ ទាំង​វិស័យ​សុខាភិបាល​និង​អភិវឌ្ឍន៍​ជនបទ។

លោក​បណ្ឌិត សម្ភោធ សែនភុន ប្រសើរសិរិ បាន​កត់​សម្គាល់​សកម្មភាព​ខ្លះៗ​របស់​លោក ថាក់ស៊ីន ដូច្នេះ ៖ «មួយ​គឺ​ថា ដាក់​ទុន​រដ្ឋ​ទៅ​តាម​ភូមិ មួយ​ភូមិ​មួយ​លាន​បាត​អ៊ីចឹង ឲ្យ​​រាស្រ្ត​ខ្ចី​យក​ទៅ​រក​ស៊ី​តូចតាច។ ទី​ពីរ​បន្ថយ​ថ្លៃ​ចូល​ពេទ្យ​ចូល​អី មន្ទីរពេទ្យ​តាម​ខេត្ត​តាម​ស្រុក។ ពី​ដើម​រាស្ត្រ​ត្រូវ​បង់​ថ្លៃ​ថ្នាំ ថ្លៃ​ជួល​ពេទ្យ ដល់​ពេល​គាត់​ឡើង​មក គឺ​ជួប​ម្តង​យក​ថ្លៃ​តែ​៣០​បាត​ទេ ឈឺ​អី​ក៏ដោយ។ ពេទ្យរដ្ឋ។ អ៊ីចឹង​រាស្រ្ត​គ្នា​ក្រីក្រ គ្នា​សប្បាយ​ចិត្ត​ដែរ។ មួយ​ទៀត រឿង​ថវិកា​ជាតិ​ទៅ​តាម​ឃុំ គណៈកម្មការ​ឃុំ​អី​ហ្នឹង អាហ្នឹង​រឿង​អភិវឌ្ឍន៍​ធ្វើ​ផ្លូវ​ថ្នល់ ធ្វើ​ទំនប់​ទឹក​គ្រប់​ឃុំ​ទៅ»

បន្ទាប់​ពី​កាន់​អំណាច​ក្នុង​អាណត្តិ​ថ្មី​បាន​រយៈ​ពេល​ជាង​១​ឆ្នាំ លោក ថាក់ស៊ីន ឈីនណាវ៉ាត្រ ត្រូវ​បាន​ទម្លាក់​ពី​អំណាច​តាម​រយៈ​រដ្ឋ​ប្រហារ​យោធា​មិន​បង្ហូរ​ឈាម​មួយ កាល​ពី​ខែ​កញ្ញា ឆ្នាំ​២០០៦ ក្នុង​ពេល​ដែល​លោក​បំពេញ​បេសកកម្ម​នៅ​ក្រៅ​ប្រទេស។

ក្រោយ​ការ​ធ្លាក់​ពី​អំណាច លោក ថាក់ស៊ីន ត្រូវ​តុលាការ​ថៃ​ចោទ​ប្រកាន់​អំពី​កំហុស​ជាច្រើន ហើយ​ក្នុង​នោះ​តុលាការ​បាន​កាត់​ទោស​លោក​កំបាំង​មុខ​ពី​បទ​ទំនាស់​ផល​ប្រយោជន៍។

រដ្ឋាភិបាល​លោក ថាក់ស៊ីន ឈីនណាវ៉ាត្រ បាន​រង​នូវ​កា​រ​ចោទ​ប្រកាន់​ជា​ច្រើន​ទៀត ដូច​ជា​ថា មាន​អំពើ​ពុក​រលួយ ផ្តាច់ការ ក្បត់​ជាតិ ការ​ធ្វើ​សកម្មភាព​ក្រៅ​ការទូត និង​ការ​បំបិទ​សេរីភាព​សារព័ត៌មាន។

លោក ថាក់ស៊ីន ត្រូវ​បាន​ចោទ​ថា បាន​គេច​ពន្ធ​និង​បាន​លក់​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​ជាតិ​ទៅ​ឲ្យ​អ្នក​វិនិយោគ​បរទេស។ អង្គការ​ឯករាជ្យ​នានា រួមទាំង​អង្គការ​លើកលែង​ទោស​អន្តរជាតិ​ផង បាន​រិះគន់​លើ​ការ​រំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​របស់​លោក ថាក់ស៊ីន ក្នុង​ពេល​ដែល​លោក​ជា​នាយករដ្ឋមន្រ្តី។

នៅ​ពេល​ចូល​កាន់​តំណែង​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​នៅ​ឆ្នាំ​២០០១ លោក ថាក់ស៊ីន ឈីនណាវ៉ាត្រ និង​គ្រួសារ​បាន​ប្រកាស​នូវ​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​ផ្ទាល់​ខ្លួន​ចំនួន​ជាង​១៥​ពាន់​លាន​បាត។ រហូត​មក​ដល់​ថ្ងៃ​នេះ នៅ​មិន​ទាន់​មាន​ការ​វិនិច្ឆ័យ​ផ្លូវ​ច្បាប់​ណា​មួយ​អំពី​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​របស់​លោក​នៅ​ឡើយ​ទេ។

នៅ​ខែ​តុលា ឆ្នាំ​២០០៨ លោក ថាក់ស៊ីន ត្រូវ​តុលាការ​កំពូល​រក​ឃើញ​ថា លោក​មាន​កំហុស​ក្នុង​ទំនាស់​ផល​ប្រយោជន៍ ហើយ​ផ្តន្ទាទោស​ដាក់​គុក​រយៈ​ពេល​ពីរ​ឆ្នាំ។ ចាប់​តាំង​ពី​ពេល​នោះ​មក លោក ថាក់ស៊ីន សុំ​សិទ្ធិ​ជ្រក​កោន​នៅ​ប្រទេស​អង់គ្លេស។

បន្ទាប់​ពី​លោក ថាក់ស៊ីន បាន​ទទួល​ការ​តែតាំង​ជា​ទី​ប្រឹក្សា​ផ្ទាល់​របស់​លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន និង​ជា​ទីប្រឹក្សា​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​រដ្ឋាភិបាល​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​១០ ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​២០០៩ រដ្ឋាភិបាល​លោក អាភីស៊ិត វេតឆាឈីវ៉ាក់ (Abhisit Vejjajiva) បាន​ស្វែង​ការ​បញ្ជូន​ខ្លួន​លោក ថាក់ស៊ីន ទៅ​ប្រទេស​ថៃ​វិញ ក៏​ប៉ុន្តែ​សំណើ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​លោក អាភីស៊ិត ត្រូវ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​បដិសេធ៕