បទ​វិភាគ៖ តើ​អ្វី​ជំរុញ​ឲ្យ​កម្ពុជា​ផ្អាក​ធ្វើ​សមយុទ្ធ​យោធា​ប្រចាំ​ឆ្នាំ​ជាមួយ​អាមេរិក?

ដោយ មាន ឫទ្ធិ
2017-02-04
អ៊ីម៉ែល
មតិ
ចែករំលែក
បោះពុម្ព
  • បោះពុម្ព
  • ចែករំលែក
  • មតិ
  • អ៊ីម៉ែល
សកម្មភាព​កងទ័ព​ជើង​ទឹក​កម្ពុជា និង​អាមេរិក ចូល​រួម​ក្នុង​ពិធី​បើក​លំហាត់​សមយុទ្ធ​ខារ៉ាត់​កម្ពុជា ឆ្នាំ​២០១៥ នា​មូលដ្ឋាន​កងទ័ព​ជើងទឹក​សមុទ្រ​រាម ខេត្ត​ព្រះសីហនុ កាល​ពី​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ទី​១៦ ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​២០១៥។
សកម្មភាព​កងទ័ព​ជើង​ទឹក​កម្ពុជា និង​អាមេរិក ចូល​រួម​ក្នុង​ពិធី​បើក​លំហាត់​សមយុទ្ធ​ខារ៉ាត់​កម្ពុជា ឆ្នាំ​២០១៥ នា​មូលដ្ឋាន​កងទ័ព​ជើងទឹក​សមុទ្រ​រាម ខេត្ត​ព្រះសីហនុ កាល​ពី​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ទី​១៦ ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​២០១៥។
RFA/Den Ayuthyea

គេ​នៅ​ចាំ​បាន​ថា នៅ​មិន​ដល់​មួយ​សប្ដាហ៍​ផង មុន​ពិធី​ស្បថ​ចូល​កាន់​តំណែង​របស់​ប្រធានាធិបតី​ថ្មី​អាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ (Donald Trump) ប្រទេស​កម្ពុជា បាន​សម្រេច​ចិត្ត​ជា​ឯកតោ​ភាគី​យ៉ាង​តក់ក្រហល់ អំពី​ការ​ផ្អាក​ធ្វើ​សមយុទ្ធ​យោធា​រួម​គ្នា​ប្រចាំ​ឆ្នាំ​ជាមួយ​អាមេរិក ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ថា “ឆ្មាំ​អង្គរ”។

តាម​ប្រសាសន៍​របស់​មន្ត្រី​នាំ​ពាក្យ​ក្រសួង​ការពារ​ជាតិ​កម្ពុជា លោក ឈុំ សុជាត ដែល​ថ្លែង​ប្រាប់​ភ្នាក់ងារ​សារព័ត៌មាន​ក្នុង​ស្រុក និង​បរទេស​ថា ការ​ផ្អាក​នេះ​មាន​រយៈពេល​ពីរ​ឆ្នាំ គឺ​ពី​ឆ្នាំ​២០១៧ ដល់​ឆ្នាំ​២០១៨។ លោក​បាន​លើក​យក​ហេតុផល​ចំនួន​ពីរ​ធំៗ​ដែល​នាំ​ឲ្យ​កម្ពុជា សម្រេច​ចិត្ត​ដូច្នេះ។ ទី​មួយ៖ កម្ពុជា​កំពុង​ជាប់​រវល់​ធ្វើ​យុទ្ធនាការ​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹង​អំពើ​ជួញដូរ​គ្រឿង​ញៀន​ដែល​តម្រូវ​ឲ្យ​មាន​ការ​ចូលរួម​ពី​សំណាក់​កងកម្លាំង​យោធា និង​នគរបាល​ដើម្បី​បង្ក្រាប​បទល្មើស​ជួញដូរ​គ្រឿង​ញៀន​នានា នៅ​ទូទាំង​ផ្ទៃ​ប្រទេស។ ទី​ពីរ៖ ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការ​រៀបចំ​ដំណើរ​ការ​ការ​បោះឆ្នោត​ឃុំ-សង្កាត់ ដែល​គ្រោង​នឹង​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៤ ខែ​មិថុនា ឆ្នាំ​២០១៧ និង​ការ​បោះឆ្នោត​ថ្នាក់​ជាតិ​ឆ្នាំ​២០១៨ ខាង​មុខ​នេះ។ ក៏​ប៉ុន្តែ ហេតុផល​ដ៏​សាមញ្ញ​ទាំង​ពីរ​ខាង​លើ​នេះ ហាក់បីដូចជា​ពិបាក​នឹង​ពន្យល់​ឲ្យ​គេ​ងាយ​នឹង​ជឿ និង​យល់​ស្រប​តាម​ណាស់។

តើ​អាច​មាន​ហេតុផល​អ្វី​ផ្សេង​ពី​នេះ​នៅ​ពី​ក្រោយ​ការ​ដែល​កម្ពុជា សម្រេច​ចិត្ត​យ៉ាង​ដូច្នេះ​ដែរ ឬ​ទេ?

គិត​ត្រឹម​ឆ្នាំ​២០១៦​ ប្រទេស​កម្ពុជា តែងតែ​រៀបចំ​ធ្វើ​សមយុទ្ធ​យោធា​រួម​គ្នា​ប្រចាំ​ឆ្នាំ​ជាមួយ​អាមេរិក សរុប​ចំនួន ៧​លើក​រួច​មក​ហើយ ដោយ​ពុំ​ដែល​មាន​ការ​អាក់ខាន​ណា​មួយ​គួរ​ឲ្យ​កត់សម្គាល់​ឡើយ បើ​ទោះ​បី​ជា​កម្ពុជា ធ្លាប់​ជាប់​រវល់​រៀបចំ​ដំណើរ​ការ​បោះឆ្នោត​ឃុំ-​សង្កាត់ កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០១២ និង​ការ​បោះឆ្នោត​ថ្នាក់​ជាតិ​កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០១៣ ក៏ដោយ។ សមយុទ្ធ​យោធា​នេះ​ធ្វើ​ឡើង​ក្រោម​គំនិត​ផ្ដួចផ្ដើម​នៃ​បេសកកម្ម​សន្តិភាព​ជា​សាកល (Global Peace Operations Initiatives-GPOI) ឆ្នាំ​២០១០ របស់​រដ្ឋាភិបាល​អាមេរិក ដែល​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​កិច្ច​ប្រឹងប្រែង​រួម​គ្នា​រវាង​ក្រសួង​ការពារ​ជាតិ និង​ក្រសួង​ការបរទេស​អាមេរិក ដើម្បី​ជួយ​បណ្ដុះបណ្ដាល​កង​រក្សា​សន្តិភាព ដោយ​ផ្ដោត​លើ​ការ​ផ្ដល់​ជំនួយ​មនុស្សធម៌ និង​ការ​ឆ្លើយ​តប​ចំពោះ​គ្រោះ​មហន្តរាយ។

កម្ពុជា និង​អាមេរិក បាន​ចាប់​ផ្ដើម​ធ្វើ​សមយុទ្ធ​យោធា​រួម​គ្នា​មួយ​ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ថា “ឆ្មាំ​អង្គរ” ជា​លើក​ដំបូង​នៅ​ឆ្នាំ​២០១០ ដែល​កាល​ពី​ដើម​ឡើយ​មាន​លក្ខណៈ​ជា​សមយុទ្ធ​យោធា​ពហុ​ជាតិ​សាសន៍​ដ៏​ធំ​បំផុត​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ី​ប៉ាស៊ីហ្វិក ដោយ​មាន​ការ​ចូល​រួម​ពី​កងទ័ព​ជាង ១.០០០​នាក់ មក​ពី​បណ្ដា​ប្រទេស​ចំនួន ២៣ ប្រចាំ​តំបន់​អាស៊ី​ប៉ាស៊ីហ្វិក។ តែ​ក្រោយ​មក សមយុទ្ធ​យោធា​នេះ​បាន​ប្រែ​ក្លាយ​ជា​សមយុទ្ធ​យោធា​ទ្វេ​ភាគី​រវាង​កម្ពុជា និង​អាមេរិក​វិញ។

ថ្លែង​នៅ​ក្នុង​ពិធី​បើក​សមយុទ្ធ​កាល​នោះ លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ធ្លាប់​មាន​ប្រសាសន៍​ថា សមយុទ្ធ​យោធា​នេះ​បាន “បើក​នូវ​ទំព័រ​ថ្មី​មួយ​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​សមាហរណកម្ម​ប្រទេស​កម្ពុជា ទៅ​ក្នុង​តំបន់ និង​ពិភពលោក ហើយ​ក៏​នឹង​ពង្រឹង និង​ពង្រីក​សមត្ថភាព​កម្ពុជា ក្នុង​ការ​គាំទ្រ​បេសកកម្ម​សន្តិភាព​កែលំអ​កិច្ច​សហប្រតិបត្តិការ​ពហុភាគី ក៏​ដូចជា​ពង្រឹង​ទំនាក់​ទំនង​អន្តរជាតិ និង​ភាព​ជា​ដៃគូ​ប្រចាំ​តំបន់​ដើម្បី​បុព្វហេតុ​សន្តិភាព និង​មនុស្ស​ជាតិ​ផង​ដែរ”។

​មាន​ហេតុផល​ចម្បង​ចំនួន​បី​យ៉ាង​ដែល​គេ​មើល​ឃើញ​ជុំវិញ​ការ​សម្រេចចិត្ត​ផ្អាក​ធ្វើ​សមយុទ្ធ​យោធា​ប្រចាំ​ឆ្នាំ​រួម​គ្នា​ជាមួយ​អាមេរិក ឈ្មោះ “​ឆ្មាំ​អង្គរ​” ជា​លក្ខណៈ​ឯកតោភាគី​របស់​កម្ពុជា​នេះ។ ហេតុផល​ទាំង​បី​នោះ គឺ​១ កម្ពុជា​ចង់​ស្ទាបស្ទង់​នយោបាយ​ការបរទេស​របស់​ប្រធានាធិបតី​ថ្មី​របស់​អាមេរិក ទី​២ ការ​កើន​ឡើង​នៃ​ឥទ្ធិពល​របស់​ប្រទេស​ចិន និង​ទី​៣ ចរន្ត​ភូមិសាស្ត្រ​នយោបាយ​ក្នុង​តំបន់​ដែល​កំពុង​តែ​មាន​ទំនោរ​ងាក​ទៅ​រក​ប្រទេស​ចិន។

ហេតុផល​ទី​មួយ គឺ​ដោយសារ​តែ​ការ​សម្រេច​ចិត្ត​នេះ​ធ្វើ​ឡើង​យ៉ាង​តក់ក្រហល់​នៅ​ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​មុន​ពេល​ដែល​ប្រធានាធិបតី​ថ្មី​របស់​អាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ ធ្វើ​ពិធី​ស្បថ​ចូល​កាន់​តំណែង បើ​ទោះ​បី​ជា​មាន​ការ​គ្រោង​រៀបចំ​ធ្វើ​សមយុទ្ធ​យោធា​រួម​គ្នា​ប្រចាំ​២០១៧ នេះ​រួច​ហើយ​ក៏ដោយ​ក្ដី មាន​ការ​សង្ស័យ​ថា នេះ​អាច​ជា​សារ​មួយ​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​ភ្នំពេញ ចង់​ប្រាប់​ដល់​រដ្ឋបាល​ថ្មី​របស់​លោក ដូណាល់ ត្រាំ ថា អាមេរិក​លែង​ជា​មហា​អំណាច​សំខាន់ និង​មាន​ឥទ្ធិពល​ខ្លាំង​ប្រចាំ​នៅ​តំបន់​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍ ក៏​ដូចជា​នៅ​កម្ពុជា ទៀត​ហើយ។ ម្យ៉ាង​វិញ​ទៀត ការ​សម្រេច​ចិត្ត​ផ្អាក​ជា​បណ្ដោះអាសន្ន​នូវ​ការ​ធ្វើ​សមយុទ្ធ​យោធា​រួម​គ្នា​ប្រចាំ​ឆ្នាំ​នេះ ដែល​ចង់ ឬ​មិន​ចង់​បាន ធ្វើ​ឲ្យ​អាមេរិក បាក់​មុខ​មាត់​នៅ​លើ​ឆាក​អន្តរជាតិ​នេះ ក៏​អាច​ជា​ចេតនា​របស់​រដ្ឋាភិបាល​លោក ហ៊ុន សែន ក្នុង​ការ​លើក​យក​បញ្ហា​នេះ​មក​ធ្វើ​ជា​ចំណាប់​ថ្នូរ​សម្រាប់​យក​ទៅ​ចរចា​ជាមួយ​រដ្ឋបាល​អាមេរិក ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​សំណើសុំ​លុបចោល​បំណុល​ជាង ៤៥០​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក ដែល​កម្ពុជា​បាន​ជំពាក់​អាមេរិក ចាប់​តាំង​ពី​សម័យ​សាធារណរដ្ឋ​ខ្មែរ ក្រោម​ការដឹកនាំ​របស់​រដ្ឋបាល​លោក​សេនាប្រមុខ លន់ នល់ មក​ម្ល៉េះ។

ទាំង​នៅ​មុន និង​នៅ​ក្រោយ​ការ​ប្រកាស​អំពី​ការ​សម្រេច​ចិត្ត​ផ្អាក​នេះ គេ​សង្កេត​ឃើញ​ថា រដ្ឋាភិបាល​លោក ហ៊ុន សែន ហាក់​បាន​បង្កើន​យុទ្ធនាការ​ទាមទារ​ឲ្យ​អាមេរិក លុប​ចោល​បំណុល​ទាំង​នេះ​ដែល​ខ្លួន​ចាត់​ទុក​ថា ជា “បំណុល​កខ្វក់” និង​ជា​ផ្នែក​មួយ​រួម​ចំណែក​នាំ​ឲ្យ​មាន​សង្គ្រាម​ស៊ីវិល​នៅ​កម្ពុជា។

ក្នុង​គោល​បំណង​ដើម្បី​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​នេះ រដ្ឋាភិបាល​អាមេរិក ធ្លាប់​បាន​ស្នើ​ឲ្យ​ភាគី​កម្ពុជា ធ្វើ​ការ​ទូទាត់​សងបំណុល​ខ្លះ​ជា​មុន​សិន តាម​រយៈ​ការ​ចុះ​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​ទ្វេ​ភាគី​មួយ ដោយ​មាន​ការ​កំណត់​ពេល​វេលា​ជាក់លាក់​នៃ​ការ​ទូទាត់​សង​បំណុល​នេះ មុន​ពេល​ដែល​ខ្លួន​ឈាន​ទៅ​សម្រេច​ធ្វើ​ការ​ពិចារណា ថា​តើ​ត្រូវ​លើក​លែង ឬ​លុបចោល​បំណុល​ទាំង​នេះ។ ក៏ប៉ុន្តែ សំណើ​នេះ​ក្រោយ​មក​ត្រូវ​បាន​ភាគី​កម្ពុជា ច្រាន​ចោល។

បច្ចុប្បន្ន បញ្ហា​នៃ​ការ​ទាមទារ​ឲ្យ​អាមេរិក​លុបចោល “បំណុល​កខ្វក់” នេះ រួម​ជាមួយ​នឹង​ការ​ព្យាយាម​លាតត្រដាង​បង្ហាញ​នូវ​រូបភាព​អវិជ្ជមាន​នានា ដែល​ប្រទេស​អាមេរិក ធ្លាប់​បាន​ធ្វើ​មក​លើ​ប្រទេស​កម្ពុជា នៅ​ពេល​អតីតកាល ដែល​រួម​មាន​ដូចជា ការ​គាំទ្រ​របស់​អាមេរិក និង​បស្ចិម​លោក​នៅ​ពី​ក្រោយ​រដ្ឋបាល​លោក​សេនាប្រមុខ លន់ នល់ ដែល​បាន​ធ្វើ​រដ្ឋប្រហារ​ទម្លាក់​សម្ដេច នរោត្តម សីហនុ ចេញ​ពី​អំណាច​កាល​ពី​ដើម​ឆ្នាំ​១៩៧០ និង​បេសកកម្ម​សម្ងាត់​របស់​អាមេរិក ក្នុង​ការ​ទម្លាក់​គ្រាប់បែក​សរុប​ជិត ៣​លាន​តោន (២.៧៥៦.៩៤១) មក​លើ​ទឹក​ដី​កម្ពុជា ដើម្បី​បណ្ដេញ​ពួក​វៀតកុង និង​មិន​ឲ្យ​ពួក​នេះ​ប្រើប្រាស់​ទឹក​ដី​កម្ពុជា ធ្វើ​ជា​ជម្រក និង​ជា​ឈ្នាន់​សម្រាប់​ធ្វើ​សង្គ្រាម​របស់​អតីត​ប្រទេស​វៀតណាម ខាង​ជើង ។ល។ បាន​ប្រែ​ក្លាយ​ជា​ប្រធានបទ​ដ៏​ក្ដៅ​គគុក​មួយ និង​ជា​សង្គ្រាម​ប៉ាកកា​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា កំពុង​យក​មក​ប្រើប្រាស់ ដើម្បី​ដុត​បញ្ឆេះ​កំហឹង​ឲ្យ​រីក​រាល​ដាល​ក្នុង​ស្រទាប់​មហាជន ជាពិសេស​យុវជន-​យុវនារី​ខ្មែរ ក្នុង​គោលបំណង​ដើម្បី​ឲ្យ​ពួកគេ​ស្អប់​ខ្ពើម​អាមេរិក និង​ឈប់​គាំទ្រ​នូវ​អ្វី​ដែល​មាន​ប្រភព​ចេញ​មក​ពី​ប្រទេស​អាមេរិក ឬ​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​អាមេរិក ឧបត្ថម្ភ តួ​យ៉ាង​មាន​ដូចជា​វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី នេះ​ជាដើម។

ព្រម​ជាមួយ​គ្នា​នេះ​ទៀតសោត រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ក៏​មិន​ភ្លេច​ប្រើប្រាស់​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​របស់​ខ្លួន​ធ្វើ​យុទ្ធនា​ការ​ឃោសនា​ឲ្យ​មហាជន​ទន្ទេញ​ចិត្ត​ស្អប់​គណបក្ស​នយោបាយ​នានា ដែល​មាន​និន្នាការ​ប្រឆាំង​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា និង​រដ្ឋាភិបាល លោក ហ៊ុន សែន ដោយ​យក​លេស​ថា អាមេរិក​ជា​អ្នក​នៅចាំ​ជួយ​ឧបត្ថម្ភ​ពី​ខាង​ក្រោយ។

ការ​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ព្យាយាម​ម្តង​ជា​ពីរ​ដង ស្នើ​ឲ្យ​អាមេរិក លុបចោល “បំណុល​កខ្វក់” ឲ្យ​ខាង​តែ​បាន​ដោយ​ប្រើប្រាស់​គ្រប់​មធ្យោបាយ​នេះ គឺ​ដើម្បី​ឲ្យ​មហាជន និង​ជនានុជន​ជំនាន់​ក្រោយ​យល់​ថា មាន​តែ​ខ្លួន​ទេ​ដែល​ហ៊ាន​ពុះពារ​តតាំង​ជាមួយ​អាមេរិក ទាមទារ​គ្រប់​កាលៈទេសៈ​ដើម្បី​បុព្វហេតុ​ត្រឹមត្រូវ​របស់​ជាតិ និង​ប្រជាជន​ជា​រួម។

ទាំង​អស់​នេះ​អាច​ជា​សេណារីយ៉ូ​ថ្មី​មួយ​ទៀត​របស់​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា និង​រដ្ឋាភិបាល​លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន សម្រាប់​ទុក​យក​មក​ប្រើប្រាស់​ដើម្បី​បង្វែរ​ចំណាប់​អារម្មណ៍ និង​បិទ​បាំង​នូវ​ទង្វើ​នានា​របស់​ខ្លួន ដែល​រាប់​បញ្ចូល​ទាំង​បំណុល​ដែល​ខ្លួន​បាន​ខ្ចី​ពី​បរទេស​សរុប​មិន​តិច​ជាង ១០​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក ហើយ​ដែល​ភាគ​ច្រើន​នៃ​ទឹក​ប្រាក់​បំណុល​ទាំង​នេះ ត្រូវ​គេ​រក​ឃើញ​ថា បាន​ធ្លាក់​ចូល​ទៅ​ក្នុង​ហោប៉ៅ​របស់​មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល​គ្រាក់ៗ តាម​រយៈ​ការ​ប្រព្រឹត្ត​អំពើ​ពុករលួយ​ដល់​ឆ្អឹង​ដែល​មាន​លក្ខណៈ​ជា​ប្រព័ន្ធ។

ហេតុផល​ទី​ពីរ គឺ​អាច​ដោយសារ​តែ​ឥទ្ធិពល​យ៉ាង​ជាក់ច្បាស់​របស់​ប្រទេស​ចិន មក​លើ​ប្រទេស​កម្ពុជា ដែល​កំពុងតែ​កើន​ឡើង​ឥត​ស្រាកស្រាន្ត បើ​ទោះ​បី​ជា​មន្ត្រី​នាំ​ពាក្យ​ក្រសួង​ការពារ​ជាតិ​កម្ពុជា ធ្លាប់​បាន​បដិសេធ​រួច​ហើយ​ថា នេះ​មិន​មែន​ជា​ហេតុផល​ដែល​នាំ​ឲ្យ​កម្ពុជា សម្រេច​ផ្អាក​ការ​ធ្វើ​សមយុទ្ធ​យោធា​ប្រចាំ​ឆ្នាំ​រួម​គ្នា​ជាមួយ​អាមេរិក ក៏ដោយ។

ជាក់ស្ដែង​កាល​ពី​ចុង​ឆ្នាំ​២០១៦ កន្លង​ទៅ​នេះ ប្រទេស​កម្ពុជា និង​ប្រទេស​ចិន ទើប​តែ​បាន​បិទ​បញ្ចប់​សមយុទ្ធ​យោធា​រួម​គ្នា​ក្នុង​ទ្រង់ទ្រាយ​ធំ​មួយ​ឈ្មោះ​ថា “នាគ​មាស” ដែល​មាន​រយៈពេល​ដល់​ទៅ ៩​ថ្ងៃ ហើយ​មាន​លក្ខណៈ​ស្រដៀង​គ្នា​នឹង​សមយុទ្ធ​យោធា​ជាមួយ​អាមេរិក “ឆ្មាំ​អង្គរ” ដែរ។ នេះ​ជា​លើក​ទី​មួយ​ហើយ​ដែល​សមយុទ្ធ​យោធា​ជាមួយ​ប្រទេស​ចិន ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​ជា​លើក​ដំបូង​នៅ​កម្ពុជា សំដៅ​ពង្រឹង​បន្ថែម​ការ​ទំនាក់ទំនង​ក្នុង​វិស័យ​យោធា និង​កែលំអ​កិច្ច​សហប្រតិបត្តិការ និង​មិត្រភាព​រវាង​កម្ពុជា និង​ចិន។ ថ្លែង​ក្នុង​ពិធី​បិទ​បញ្ចប់​សមយុទ្ធ​យោធា​រួម​គ្នា​នេះ រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ការពារ​ជាតិ​កម្ពុជា លោក ទៀ បាញ់ បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា “សមយុទ្ធ​យោធា​នាគ​មាស​ឆ្នាំ​២០១៦" នេះ គឺ​ជា​សមិទ្ធផល​ថ្មី​មួយ​ក្នុង​ចំណោម​សមិទ្ធផល​ថ្មី​នានា ដែល​បាន​ប្រសូត​ចេញ​ពី​ទំនាក់ទំនង​ប្រកប​ដោយ​មិត្តភាព សាមគ្គីភាព និង​កិច្ច​សហប្រតិបត្តិការ​រវាង​យោធា​កម្ពុជា និង​ចិន ក្រោម​ក្របខ័ណ្ឌ ភាព​ជា​ដៃគូ​នៃ​កិច្ច​សហប្រតិបត្តិការ​ប្រកប​ដោយ​យុទ្ធសាស្ត្រ។ ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១៦ នេះ​ដែរ ប្រទេស​ទាំង​ពីរ​ក៏​បាន​ធ្វើ​សមយុទ្ធ​យោធា​នាវាចរណ៍​រួម​គ្នា ជា​លើក​ដំបូង​ផង​ដែរ។

​ដោយ​ឡែក​កាល​ពី​ពាក់​កណ្ដាល​ខែ​តុលា ឆ្នាំ​២០១៦ នេះ​ដែរ ក្នុង​ដំណើរ​បំពេញ​ទស្សនកិច្ច​ជា​លើ​កដំបូង​មក​កាន់​ប្រទេស​កម្ពុជា ក្នុង​ឋានៈ​ជា​ប្រមុខរដ្ឋ លោក​ប្រធានាធិបតី​ចិន ស៊ីជិន ពីង (Xi Jinping) បាន​សន្យា​ផ្ដល់​ជំនួយ​ដល់​កម្ពុជា ជា​ទឹក​ប្រាក់​ចំនួន​ជាង ២៣៧​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក សម្រេច​លុបចោល​បំណុល​រដ្ឋ​ដែល​កម្ពុជា ជំពាក់​ចិន ចំនួន​ជិត ៩០​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក  និង​ផ្ដល់​ជំនួយ​បន្ថែម​សម្រាប់​គាំទ្រ​វិស័យ​យោធា​ដែល​មាន​ទឹកប្រាក់​ប្រមាណ​ជិត ១៥​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក។  គ្រាន់តែ​នៅ​ឆ្នាំ​២០១៦ នេះ ក្រុង​ប៉េកាំង បាន​ផ្ដល់​ជំនួយ​យ៉ាង​ហោច​ណាស់​ជាង ៦០០​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក ដល់​ប្រទេស​កម្ពុជា ដែល​ប្រការ​នេះ​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រទេស​ចិន ក្លាយ​ជា​ម្ចាស់​ជំនួយ​ដ៏​ធំ​បំផុត​មួយ​នៅ​កម្ពុជា។ លោក ហ៊ុន សែន បាន​ចាត់​ទុក​ប្រទេស​ចិន គឺ​ជា “មិត្ត​​ដ៏​គួរ​ឲ្យ​ទុក​ចិត្ត​បំផុត” (most trustworthy friend) ខណៈ​ដែល​លោក​ប្រធានាធិបតី ស៊ីជិន ពីង បាន​ចាត់​ទុក​លោក ហ៊ុន  សែន ថា​ជា “មិត្ត​មិន​កែប្រែ​របស់​ចិន" (an ironclad friend)។

សម្រាប់​ប្រទេស​ចិន ការ​ផ្ដល់​ជំនួយ​យ៉ាង​ច្រើន​សន្ធឹកសន្ធាប់​ដល់​ប្រទេស​កម្ពុជា ក្នុង​មួយ​ឆ្នាំៗ​បែប​នេះ មិន​មែន​ជា​រឿង​ចៃដន្យ​ឡើយ។ ប្រទេស​ចិន ត្រូវការ​កម្ពុជា ធ្វើ​ជា​សម្ព័ន្ធ​មិត្ត​ជិតស្និទ្ធ​យូរ​អង្វែង ទាំង​នៅ​លើ​ឆាក​អន្តរជាតិ និង​ទាំង​នៅ​ក្នុង​តំបន់ ដើម្បី​ឲ្យ​ប្រទេស​មួយ​នេះ​អនុវត្ត​តាម​មាគ៌ា​គោលនយោបាយ​ការបរទេស​របស់​ខ្លួន។ ជាក់ស្ដែង ម្ដង​ជា​ពីរ​ដង ប្រទេស​កម្ពុជា បាន​ព្យាយាម​រារាំង​មិន​ឲ្យ​មាន​ការ​ចេញ​សេចក្ដី​ថ្លែងការណ៍​រួម​អាស៊ាន​ណា​មួយ​ដែល​ថ្កោលទោស ឬ​ប្រឆាំង​នឹង​ប្រទេស​ចិន ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ជម្លោះ​ដែន​កោះ​នៅ​សមុទ្ទ​ចិន​ខាង​ត្បូង​ឡើយ។ ក្រៅ​ពី​នេះ គេ​នៅ​ចាំ​បាន​ផង​ដែរ​ថា កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០០៩ ក្នុង​ដំណើរ​បំពេញ​ទស្សនកិច្ច​របស់​លោក ស៊ីជិន ពីង ដែល​កាល​នោះ​លោក​គឺ​ជា​អនុ​ប្រធានាធិបតី មក​កាន់​ប្រទេស​កម្ពុជា ប្រទេស​កម្ពុជា​បាន​និរទេស​ជនជាតិ​ដើម​ភាគ​តិច អ៊ុយហ្គ័រ មូស្លីម (Muslim Uighurs) ដែល​ស្វែង​រក​សិទ្ធិ​ជ្រកកោន​ចំនួន ២០​នាក់​ទៅ​ប្រទេស​ចិន វិញ តាម​ការ​ស្នើ​សុំ​ពី​សម​ភាគី​ចិន បើ​ទោះ​ជា​មាន​ការ​ថ្កោលទោស​ជា​ទូទៅ​ពី​អន្តរជាតិ​ក៏ដោយ។ ជា​លទ្ធផល ប្រទេស​ចិន បាន​សន្យា​ផ្ដល់​ប្រាក់ ១​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក ក្នុង​ការ​វិនិយោគ​នៅ​កម្ពុជា។

ដោយ​ឡែក​សម្រាប់​កម្ពុជា វិញ ការ​ងាក​ទៅ​ធ្វើ​ជា​សម្ព័ន្ធ​មិត្ត​ជិត​ស្និទ្ធ​ជាមួយ ប្រទេស​ចិន ដោយ​ចំហ​របស់​ខ្លួន​នៅ​ពេល​នេះ គឺ​មិនមែន​តែ​សម្រាប់​បម្រើ​ឲ្យ​ហេតុផល​អត្ថប្រយោជន៍​ផ្នែក​សេដ្ឋកិច្ច​មួយ​មុខ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ តែ​នៅ​មាន​ហេតុផល​អត្ថប្រយោជន៍​យុទ្ធសាស្ត្រ​ចម្បង​ចំនួន​ពីរ​ផ្សេង​ទៀត ដែល​គេ​មិន​អាច​មើល​រំលង​បាន។ អត្ថប្រយោជន៍​យុទ្ធសាស្ត្រ​ទី​មួយ គឺ​កម្ពុជា កំពុង​ប្រើប្រាស់​ចិន ដើម្បី​ទប់ទល់ ឬ​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​តុល្យភាព​ជាមួយ​នឹង​ឥទ្ធិពល​ដ៏​គួរ​ឲ្យ​បារម្ភ​ពី​សំណាក់​ប្រទេស​វៀតណាម ដោយសារ​តែ​ប្រជាជាតិ​ទាំង​ពីរ​ធ្លាប់​អរិភាព​ជាមួយគ្នា​ជា​យូរលង់​មក​ហើយ។ រី​ឯ​អត្ថប្រយោជន៍​យុទ្ធសាស្ត្រ​ទី​ពីរ គឺ​កម្ពុជា ក៏​កំពុង​ប្រើប្រាស់​ប្រទេស​ចិន ធ្វើ​ជា​បង​ធំ​សម្រាប់​បង្អែក ឬ​ជា​ឈ្នាន់​ដើម្បី​ទប់ទល់​នឹង​បស្ចិម​លោក នៅ​ពេល​ដែល​ខ្លួន​ទទួល​រង​នូវ​ការ​រិះគន់ ឬ​ការ​ថ្កោលទោស​ជុំវិញ​ករណី​រំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស ឬ​ការ​គំរាម​កាត់​ផ្ដាច់​ជំនួយ​ណា​មួយ ។ល។

ហេតុផល​ទី​បី គឺ​ចរន្ត​ភូមិសាស្ត្រ​នយោបាយ​ក្នុង​តំបន់​ដែល​កំពុង​តែ​មាន​ទំនោរ​ងាក​ទៅ​រក​ប្រទេស​ចិន​ដោយ​ចំហ និង​ឥត​លាក់លៀម។ បន្តិច​ម្តងៗ ប្រទេស​នានា ក្នុង​តំបន់​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍ ដែល​អាមេរិក ធ្លាប់​សង្ឃឹម​ថា អាច​នឹង​ក្លាយ​ជា​ដៃគូ​យុទ្ធសាស្ត្រ​របស់​ខ្លួន​យ៉ាង​មាន​ប្រសិទ្ធភាព ក្នុង​ការ​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​តុល្យភាព​ជាមួយ​ប្រទេស​ចិន នៅ​ក្នុង​ជម្លោះ​ដែន​កោះ​នៅ​សមុទ្ទ​ចិន​ខាង​ត្បូង រួម​ទាំង​សម្ព័ន្ធមិត្ត​ដ៏​យូរលង់​របស់​ខ្លួន​ផង​ដែរ​នោះ បាន​បោះបង់​ចោល​អាមេរិក ដោយ​ងាក​ទៅ​ចាប់​ដៃ​ជាមួយ​នឹង​ប្រទេស​ចិន វិញ។

ប្រទេស​ហ្វីលីពីន ជា​ឧទាហរណ៍ ដែល​ធ្លាប់​តែ​ជា​សម្ព័ន្ធ​មិត្ត​ចាក់​ទឹក​មិន​លេច​របស់​អាមេរិក ហើយ​ដែល​ធ្លាប់​ប្ដឹង​ប្រទេស​ចិន ទៅ​តុលាការ​អន្តរជាតិ​ជុំវិញ​ករណី​ជម្លោះ​ដណ្ដើម​ដែន​កោះ​ដ៏​រ៉ាំរ៉ៃ​នៅ​សមុទ្ទ​ចិន​ខាង​ត្បូង​នោះ បាន​ផ្លាស់ប្ដូរ​ជំហរ​របស់​ខ្លួន​គួរ​ឲ្យ​ភ្ញាក់ផ្អើល។ តាម​រយៈ​ប្រធានាធិបតី​ថ្មី​របស់​ខ្លួន គឺ​លោក រ៉ូឌ្រីហ្គោ ឌូតឺតេ (Rodrigo Duterte) ប្រទេស​ហ្វីលីពីន បាន​​សម្ដែង​ការ​ខឹងសំបារ​របស់​ខ្លួន​ជាមួយ​អាមេរិក ហើយ​បែរ​ជា​មក​ស្រឡាញ់​ចូល​ចិត្ត និង​ឱប​ក្រសោប​យក​ប្រទេស​ចិន វិញ។ លោក​ប្រធានាធិបតី​ហ្វីលីពីន បាន​ប្រកាស​នៅ​ក្នុង​សុន្ទរកថា​របស់​លោក​នៅ​ឯ​មហាសាល​ប្រជាជន​នៅ​ទីក្រុង​ប៉េកាំង ថា “នៅ​ទីកន្លែង​នេះ ខ្ញុំ​សូម​ប្រកាស​អំពី​ការ​កាត់​ផ្ដាច់​សម្ពន្ធភាព​របស់​ខ្ញុំ​ចេញ​ពី​ប្រទេស​អាមេរិក"។

ដោយ​ឡែក ប្រទេស​វៀតណាម ដែល​ជា​គូ​ជម្លោះ​ដ៏​ស្រួចស្រាល់​មួយ​ទៀត​របស់​ប្រទេស​ចិន ជុំវិញ​ករណី​ជម្លោះ​ដណ្ដើម​ដែន​កោះ​នៅ​សមុទ្ទ​ចិន ខាង​ត្បូង​នោះ កាល​ពី​ពេល​ថ្មីៗ​នេះ​បាន​សន្យា​ដោះស្រាយ​ជម្លោះ​ដែន​ទឹក​របស់​ខ្លួន​ជាមួយ​ប្រទេស​ចិន នេះ​ជា​លក្ខណៈ​ទ្វេ​ភាគី​វិញ​ដែរ ជា​ជាង​ធ្វើ​អន្តរ​ជាតូបនីយកម្ម​នៃ​វិវាទ​នេះ។

ជាមួយ​គ្នា​នេះ​ដែរ នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ម៉ាឡេស៊ី លោក ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ (Najib Razak) ទទួល​បាន​ការ​សាទរ​ពី​អ្នក​នយោបាយ​ម៉ាឡេស៊ី រួម​អាជីព​របស់​លោក​ថា លោក​ជា “មេដឹកនាំ​ដែល​មាន​ចក្ខុវិស័យ​យូរ​អង្វែង” សម្រាប់​ការ​ដែល​លោក​ដឹកនាំ​ប្រទេស “ងាក​ទៅ​រក​ប្រទេស​ចិន”។ ប្រទេស​ថៃ ទៀតសោត ក៏​បាន​យល់ព្រម​កសាង​មជ្ឈមណ្ឌល​ជួសជុល និង​ផលិត​គ្រឿង​សព្វាវុធ​ឲ្យ​កងទ័ព​ចិន ទៀត​ផង។

តាម​រយៈ​ហេតុផល​ចម្បង​ចំនួន​បី​ដូច​ដែល​បាន​វិភាគ​ត្រួសៗ​ពី​ខាង​លើ​នេះ គេ​អាច​ស្វែង​យល់​បាន​ច្រើន​អំពី​មូលហេតុ​នានា នៅ​ពី​ក្រោយ​ការ​ដែល​នាំ​ឲ្យ​កម្ពុជា សម្រេច​ចិត្ត​ផ្អាក​ការ​ធ្វើ​សមយុទ្ធ​យោធា​រួម​គ្នា​ប្រចាំ​ឆ្នាំ​ជាមួយ​អាមេរិក ឈ្មោះ “ឆ្មាំ​អង្គរ” ដែល​ហេតុផល​ទាំង​អស់​នេះ​គឺ​ពិត​ជា​មាន​លើស​ពី​ការ​ថ្លែង​អះអាង​សម្អាង​ហេតុ​ពី​សំណាក់​ភាគី​កម្ពុជា៕​

កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

ព័ត៌មាន (4)
  • បោះពុម្ព
  • ចែករំលែក
  • អ៊ីម៉ែល

អ្នក​អាន​អនាមិក

Hun Sen said if the leader of CNRP party is guilty rule by his monkey court then the whole party is guilty. how about this if any of Hun family fail then the next leader need to put all of Hun families in jail included any babies, how does it sound? good right? Please put this on Hun Sen Facebook.

Feb 09, 2017 01:39 AM

Horrible man VS karma cycle

HunSen may become target"blacklist"time to go down anytime soon and the whole world turn the green light to bring down some evil out of the planet earth"brought to justice".

Feb 06, 2017 02:21 AM

អ្នក​អាន​អនាមិក

Chinese start learn English then Cambodian stop learn English turn to learn Chinese.

Feb 06, 2017 01:19 AM

អ្នក​អាន​អនាមិក


ល្បិចង៉េកង៉ក់ចង់ឲ្យ សរអ លុបចោលបំណុល។ ខ្ញុំថាឲ្យ សរអ ដម្លើងអត្រាការប្រាក់ឲ្យបានខ្ពស់បន្តិចទៀតហើយបង្ខំឲ្យរបបតិរច្ឆានសងបំណុលទាំងនោះជាបន្ទាន់។ មួយឆ្នាំៗបញ្ជូនមនុស្សទៅរៀនមនោគមវិជ្ជានៅប្រទេសមេតិរច្ឆានគឺប្រទេសយួនដែលមកប្លន់ដីខ្មែរទាំងថ្ងៃ ហើយប្រល័យពូជសាសន៍ខ្មែរដូចជាផែនការ ក៥ បន្តេញរាស្រ្តយកដី បំផ្លាញធនធានធម្មជាតិឲ្យខ្មែររាប់សែននាក់ចាកចេញទៅធ្វើខ្ញុំកញ្ជះគេនៅថៃ ទុកឲ្យយួនដើរចូលយ៉ាងអនាធិបតេយ្យ។ របបតិរច្ឆានត្រូវតែរលាយចេញទៅ រាស្រ្តខ្មែរឈឺចាប់ណាស់!! មួយថ្ងៃៗកូនខ្មែរហូរទឹកភ្នែកគ្មានពេលស្រាកស្រាន្ត។ ចេញទៅរបបថោកទាប!

Feb 04, 2017 12:52 PM

គេហទំព័រ​ទាំងមូល