ស្របពេលពលរដ្ឋខ្មែរជាទូទៅប្រារព្ធពិធីចូលឆ្នាំប្រពៃណីជាតិនៅពាក់កណ្ដាលខែមេសា ក៏មានជាតិសាសន៍នៃប្រទេសដទៃមួយចំនួនក្នុងតំបន់អាស៊ី ក៏មានប្រពៃណីចូលឆ្នាំចំពាក់កណ្ដាលខែមេសា ដូចខ្មែរដែរ។ តើជាតិសាសន៍ទាំងនោះមានជំនឿ និងប្រពៃណីបែបណាក្នុងការប្រារព្ធពិធីចូលឆ្មាំថ្មីក្នុងប្រទេសរបស់ពួកគេ?
ប្រពៃណីចូលឆ្នាំនាពាក់កណ្ដាលខែមេសា មាននៅបណ្ដាប្រទេសមួយចំនួនក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងអាស៊ីខាងត្បូង ដែលមានប្រជាជនភាគច្រើនមានជំនឿលើព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ។ ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីរបស់ជាតិសាសន៍ទាំងនោះ តែងតែប្រារព្ធទៅតាមជំនឿ ប្រពៃណី ទំនៀមទម្លាប់រៀងៗខ្លួន ក្នុងនោះមានចំណុចខ្លះស្រដៀងគ្នា និងខ្លះខុសប្លែកគ្នា។
នៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ឬអាស៊ាន ជាតិសាសន៍ដែលប្រារព្ធពិធីចូលឆ្នាំទូទាំងប្រទេសនៅពាក់កណ្ដាលខែមេសា ក្រៅពីកម្ពុជា រួមមានមីយ៉ាន់ម៉ា ថៃ និងឡាវ ដែលប្រកាន់យកព្រះពុទ្ធសាសនាជាសាសនារបស់រដ្ឋ។
ពិធីចូលឆ្នាំថ្មីនៅប្រទេសថៃ គេហៅថា «សង្ក្រាន្ត» (Sangrant) នៅប្រទេសឡាវ គេហៅថា «ភិម៉ៃ» (Pi Mai) មានរយៈពេល ៣ថ្ងៃ។ ចំណែកនៅមីយ៉ាន់ម៉ា គេហៅថា ធីងយ៉ាន (Thingyan) មានរយៈពេល ៥ថ្ងៃ។ ប្រជាពលរដ្ឋនៅប្រទេសទាំងនោះ តែងតែឈប់សម្រាកពីការងារ ឬការសិក្សាបានយូរជាងពិធីបុណ្យដទៃទៀតក្នុងប្រទេសរបស់ពួកគេ។
កញ្ញា គូកៃ ស៊ីងហាឡាត់ (Kookai Singhalath) ជាជនជាតិឡាវ បច្ចុប្បន្នធ្វើការនៅក្រុងវ៉ាំងវៀង (Vang Vieng) មានចម្ងាយប្រមាណ ១៥០គីឡូម៉ែត្រពីរដ្ឋធានីវៀងចន្ទន៍។ កញ្ញាថ្លែងប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរី ពីប្រទេសឡាវ មកថា ជាធម្មតា ពលរដ្ឋឡាវ ដែលរស់នៅឆ្ងាយពីក្រុមគ្រួសារ តែងតែធ្វើដំណើរទៅជួបជុំសាច់ញាតិនៅតាមភូមិកំណើត ដើម្បីប្រារព្ធពិធីចូលឆ្នាំប្រពៃណីជាតិជាមួយមនុស្សជាទីស្រឡាញ់៖ « ខ្ញុំប្រហែលជានឹងត្រូវត្រឡប់ទៅទីក្រុងវៀងចន្ទន៍ វិញ ដើម្បីជួបជុំគ្រួសាររបស់ខ្ញុំ ប្រារព្ធពិធីចូលឆ្នាំនៅជាមួយពួកគាត់ពេញមួយថ្ងៃ។ នៅថ្ងៃបន្ទាប់ នឹងជួបជុំជាមួយមិត្តភ័ក្ដិ ហើយនៅថ្ងៃចុងក្រោយ ខ្ញុំនឹងទៅវត្តអារាម ទទួលពរជ័យពីព្រះសង្ឃ ព្រមទាំងលេងល្បែងជះទឹក។ ខ្លួនប្រាណត្រូវទទឹកជោកអស់ហើយក្នុងរយៈពេលចូលឆ្នាំ ៣ថ្ងៃហ្នឹង »។
កញ្ញា គូកៃ បន្ថែមថា អ្នកមានជំនឿលើព្រះពុទ្ធសាសនា តែងតែទៅវត្តអារាម ថ្វាយព្រះ បួងសួងសុំពរជ័យសម្រាប់ឆ្នាំថ្មី៖ « នៅពេលរសៀល ជាធម្មតាយើងទៅវត្តអារាម ធ្វើពិធីស្រង់ព្រះ។ យើងមានជំនឿថា បើសិនជាយើងអាចទៅបានគ្រប់ប្រាំបួនវត្តក្នុងរយៈពេល ៣ថ្ងៃ យើងនឹងមានសំណាងល្អក្នុងមួយឆ្នាំពេញ។ ការចាប់ផ្ដើមឆ្នាំថ្មី ដោយទទួលបានពរជ័យពីព្រះសង្ឃ ឬមួយបានខ្សែដៃសំណាង នឹងនាំមកនូវសំណាងល្អពេញមួយឆ្នាំ »។
ស្រដៀងនឹងទំនៀមទម្លាប់របស់ជនជាតិឡាវ ដែរ និស្សិតជនជាតិថៃ មួយរូប គឺលោក អាត ផាន់ធូម៉ាឈីនដា (Art Phanthumachinda) មានប្រសាសន៍ពីទីក្រុងបាងកក មកថា ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំប្រពៃណីជាតិដែលជនជាតិថៃ ហៅថា «សង្ក្រាន្ត» ជាវិស្សមកាលដ៏វែងជាងគេតែមួយគត់ធៀបនឹងពិធីបុណ្យដទៃទៀតក្នុងប្រទេសថៃ។ ដូច្នេះ ពលរដ្ឋដែលធ្វើចំណាកស្រុកមករកការងារធ្វើក្នុងទីក្រុង តែងតែត្រឡប់ទៅស្រុកកំណើតវិញដើម្បីជួបជុំញាតិសន្ដាន។ ប៉ុន្តែ លោក អាត នឹងមិនចាំបាច់ធ្វើដំណើរទៅណាឆ្ងាយនោះទេ ដោយសារឪពុកម្ដាយ និងសាច់ញាតិរបស់លោករស់នៅក្នុងទីក្រុងបាងកក៖ « ខ្ញុំនឹងទៅលេងលោកតាលោកយាយរបស់ខ្ញុំ ដើម្បីបង្ហាញការគោរពចំពោះពួកគាត់។ មិនត្រឹមតែជួបជុំក្រុមគ្រួសារប៉ុណ្ណោះទេ ខ្ញុំក៏នឹងជួបបងប្អូនជីដូនមួយ និងសាច់ញាតិរបស់ខ្ញុំ ពិសាអាហារថ្ងៃត្រង់ ឬអាហារពេលល្ងាចជាមួយគ្នា។ ហើយក្នុងអំឡុងពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំនេះ ខ្ញុំតែងតែកម្សាន្តសប្បាយជាមួយមិត្តភ័ក្ដិរបស់ខ្ញុំ ដោយលេងល្បែងជះទឹក ហើយក៏នឹងមានពិធីជប់លៀងឆ្លងឆ្នាំនៅពេលយប់ជាមួយគ្នា។ ក្រៅពីនេះ ខ្ញុំនៅមានពេលវេលាមួយសប្ដាហ៍យ៉ាងយូរ ដើម្បីសម្រាកពីភាពមមាញឹកដែលខ្ញុំបានឆ្លងកាត់អស់រយៈពេលមួយឆ្នាំពេញ »។
លោក អាត ឲ្យដឹងថា នៅទីក្រុងបាងកក តំបន់ទីប្រជុំជនមួយចំនួន ត្រូវបានអាជ្ញាធររៀបចំជាទីតាំងសម្រាប់លេងល្បែងជះទឹក និងមានរៀបចំសណ្ដាប់ធ្នាប់ល្អ មិនមែនអនុញ្ញាតឲ្យលេងជះទឹកនេះនៅពាសពេញប្រទេស ដែលលេងនៅទីណាក៏បាននោះទេ។ ក្រៅពីយល់ថា ល្បែងនេះជួយបង្កបរិយាកាសរីករាយ ពលរដ្ឋថៃ រូបនេះជឿជាក់ថា ការជះទឹកដាក់គ្នាក៏ជួយឲ្យមានភាពត្រជាក់ត្រជំដែរ ខណៈអាកាសធាតុនារដូវប្រាំងកំពុងក្ដៅខ្លាំង។
ទាក់ទងនឹងប្រពៃណីលេងល្បែងជះទឹក ប្រជាពលរដ្ឋនៃប្រទេសឡាវ ថៃ និងមីយ៉ាន់ម៉ា មានជំនឿថា ទឹកដែលពួកគេជះដាក់គ្នាទៅវិញទៅមកនោះ នឹងជួយលាងជម្រះបាបកម្ម ឬឧបទ្រពចង្រៃក្នុងឆ្នាំចាស់ ហើយជំនួសមកវិញនូវពរជ័យសម្រាប់ឆ្នាំថ្មី។
ពួកគេអាចជះទឹកដាក់គ្នាទៅវិញទៅមកបាន ដោយមិនប្រកាន់ខឹងគ្នានោះទេ លើកលែងតែការជះទឹកដាក់ព្រះសង្ឃ និងស្ត្រីមានផ្ទៃពោះប៉ុណ្ណោះ។ ទន្ទឹមនឹងការលេងល្បែងដ៏ពេញនិយមនេះ ក៏មានការរាំលេងកម្សាន្តទៅតាមចង្វាក់ប្រជាប្រិយផ្សេងៗតាមចំណង់ចំណូលចិត្តនៃជាតិសាសន៍នីមួយៗ។
ពលរដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ា មួយរូប គឺលោក អុង កុង យ៉ាត់ (Aung Kaung Myat) មានប្រសាសន៍ប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរី ពីរដ្ឋធានីរ៉ង់ហ្គូន (Rangoon) ថា នៅមីយ៉ាន់ម៉ា ក្រៅពីចាប់ផ្ដើមឆ្នាំថ្មីដោយការលេងល្បែងជះទឹក ប្រជាពលរដ្ឋដែលជឿលើបុណ្យបាបក្នុងពុទ្ធសាសនា តែងតែធ្វើអំពើសប្បុរសធម៌ និងបង្ហាញក្ដីគោរពដល់ចាស់ទុំទៅតាមប្រពៃណីទំនៀមទម្លាប់ដែលមានជាយូរមកហើយក្នុងសង្គមមីយ៉ាន់ម៉ា៖ « នៅអំឡុងពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំ គេតែងសង្កេតឃើញមានសកម្មភាពធ្វើបុណ្យទានតាមគ្រប់រូបភាព ជាពិសេសគឺការចែករំលែកនំចំណីជូនគ្នាទៅវិញទៅមក។ សំខាន់ គឺនំចំណីបែបប្រពៃណី ដែលធ្វើពីអង្ករ។ ក្រៅពីនេះ មានមនុស្សជាច្រើនដែលនាំគ្នាធ្វើអំពើល្អជាមួយចាស់ទុំ ដោយសម្អាតសក់ក្បាលជូនពួកគាត់ កាត់ក្រចកជូនពួកគាត់ ជាដើម »។
នៅតំបន់អាស៊ីខាងត្បូងឯណោះវិញ ជនជាតិសិរីលង្កា (Sri Lanka) កាន់សាសនាព្រះពុទ្ធ និងជនជាតិនេប៉ាល់ កាន់សាសនាព្រាហ្មណ៍ ក៏ប្រារព្ធពិធីចូលឆ្នាំនៅពាក់កណ្ដាលខែមេសា ដូចនឹងប្រទេសថៃ ឡាវ មីយ៉ាន់ម៉ា និងកម្ពុជា ដែរ។ នៅសិរីលង្កា ពិធីបុណ្យនេះត្រូវគេហៅថា អាវូរូឌូ (Avurudu) រីឯនៅប្រទេសនេប៉ាល់ គេហៅថា ភុតថាន់ឌូ (Puththandu) ដែលប្រជាជនក្នុងប្រទេសទាំងពីរប្រារព្ធឡើងនៅទូទាំងប្រទេសនៅថ្ងៃទី១៣ ឬទី១៤ ខែមេសា ជារៀងរាល់ឆ្នាំ។
មុនពេលថ្ងៃចូលឆ្នាំមកដល់ ពួកគេនាំគ្នាសម្អាត និងតុបតែងលំអផ្ទះសម្បែង រៀបចំចំណីអាហារផ្សេងៗតាមប្រពៃណី ត្រៀមសម្រាប់ការជួបជុំក្រុមគ្រួសារ ញាតិសន្តាន និងសម្រាប់ទទួលភ្ញៀវ។ ពលរដ្ឋសិរីលង្កា វ័យក្មេងតែងជូនស្លឹកម្លូដល់ឪពុកម្ដាយ ឬចាស់ទុំ ដើម្បីសម្ដែងកតញ្ញុតាធម៌ជូនអ្នកមានគុណ។
ទន្ទឹមនឹងនេះ ប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួនតែងតែបរិច្ចាគទានដល់ជនក្រីក្រនៅតាមតំបន់ដែលពួកគេរស់នៅ។ ដោយសារជំនឿមុតមាំលើសាសនា ទម្លាប់មួយដែលពលរដ្ឋសិរីលង្កា និងពលរដ្ឋនេប៉ាល់ តែងតែប្រព្រឹត្តមិនអាចខាននោះ គឺការចូលរួមក្នុងពិធីសាសនានៅតាមវត្តអារាមក្បែរលំនៅឋានរបស់ពួកគេ ដើម្បីទទួលពរជ័យពីព្រះ ឬអាទិទេពដែលពួកគេគោរព។
ទោះបីជាទំនៀមទម្លាប់មួយចំនួនខុសគ្នាពីប្រទេសមួយទៅប្រទេសមួយក៏ដោយ ក៏ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីនៅពាក់កណ្ដាលខែមេសា របស់ជាតិសាសន៍ទាំងនោះ ហាក់មានលក្ខណៈស្រដៀងៗគ្នា។ ជាតិសាសន៍នៃបណ្ដាប្រទេសទាំងអស់ មិនថាកម្ពុជា ថៃ ឡាវ មីយ៉ាន់ម៉ា សិរីលង្កា ឬនេប៉ាល់ ឡើយ តែងតែចាត់ទុកថា ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី ជាឱកាសដ៏វិសេសវិសាលមួយសបញ្ជាក់ពីសារសំខាន់នៃការជួបជុំក្នុងក្រុមគ្រួសារ ញាតិសន្ដាន មិត្តភ័ក្ដិ អ្នកជិតខាង និងការគោរពបូជាដល់សាសនាជាទីគោរពទៅតាមជំនឿរៀងៗខ្លួន៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។