ប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅឃុំរអាង ស្រុកកំពង់សៀម ខេត្តកំពង់ចាម ជាច្រើនគ្រួសារនាំគ្នាប្រកបរបរដាំដំណាំអំពៅជាលក្ខណៈគ្រួសារ។ ដំណាំនេះជាដំណាំមួយប្រភេទដែលអាចជួយប្រជាពលរដ្ឋឱ្យមានប្រាក់ចំណូលប្រចាំឆ្នាំ ហើយជាមុខរបរមួយដែលអាចជួយកាត់បន្ថយការចំណាកស្រុកថែមទៀត។ ដំណាំអំពៅត្រូវការពេលវេលាយូរ និងទាមទារឱ្យមានការថែទាំឱ្យបានដិតដល់ជាដើម។
អំពៅប្រភេទពូជកែវទឹកឃ្មុំ គឺជាពូជអំពៅមួយប្រភេទដែលប្រជាកសិករនៅឃុំរអាង ស្រុកកំពង់សៀម នាំគ្នានិយមដាំច្រើនជាងគេ។ ពូជអំពៅប្រភេទនេះគឺមានតម្លៃខ្ពស់នៅលើទីផ្សារ ហើយទឹករបស់វាមានរស់ជាតិផ្អែម និងក្រអូបថែមទៀត។
ប្រជាពលរដ្ឋលើកឡើងថា ពួកគាត់នាំគ្នាប្រកបមុខរបរដាំអំពៅប្រមាណ ១០ ទៅ ២០ឆ្នាំមកហើយ ដោយមុខរបរនេះជំនួសឱ្យមុខរបរធ្វើស្រែរបស់ពួកគាត់។ ពលរដ្ឋភាគច្រើនរីករាយចំពោះការដាំដំណាំអំពៅនេះ ពីព្រោះវាបានផ្ដល់ប្រាក់ចំណូលប្រចាំឆ្នាំដល់ក្រុមគ្រួសាររបស់ពួកគេបានច្រើន ម្យ៉ាងជៀសវាងការទុកដីទំនេរចោល។
ប្រជាកសិករម្នាក់នៅភូមិរមូល ឃុំរអាង អ្នកស្រី ឡូត គឹមណេន មានប្រសាសន៍ថា អ្នកស្រីមានផ្ទៃដីសម្រាប់ដាំអំពៅប្រមាណ ១ហិកតារ។ អ្នកស្រីថា ដំណាំនេះប្រជាកសិករចាប់ផ្ដើមដាំពីខែមិថុនា ឬខែកក្កដា ក្រោយពេលមានភ្លៀងធ្លាក់រួច។ ប្រជាកសិកររូបនេះឱ្យដឹងដែរថា ក្នុងដីមួយហិកតារ អ្នកស្រីត្រូវការចំណាយដើមទុនដូចជាថ្លៃពូជអំពៅត្រូវដាំថ្លៃជី ថ្លៃជួលកម្មករ រហូតដល់ថ្ងៃទទួលផលអាចលក់ចេញបាន គឺចំណាយជាង ១០លានរៀល ឬ ជាង ៣ពាន់ដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិក ហើយនៅពេលលក់ចេញវិញ គឺបានចំណូលជាង ២០លានរៀល ឬលើសពីនេះ៖ «លក់ទៅមានបញ្ហាទីផ្សារដែរ ជួនកាលវាចុះទៅ ជួនកាលវាថ្លៃទៅ ប្រសិនបើចុងដៃខែបី ខែបួន គេអស់គ្រប់គ្នាទៅ ក៏រឿងងើបបានថ្លៃបន្តិចទៅ»។
ដំណាំអំពៅជាទូទៅប្រជាកសិករនៅឃុំរអាង នាំគ្នាចុះដាំនៅខែមិថុនា ឬខែកក្កដា ហើយអាចទទួលផលនៅខែកុម្ភៈ ឬខែមីនា។ ដំណាំអំពៅប្រភេទនេះ ត្រូវការថែទាំដិតដល់ ដូចជាត្រូវសម្អាតដីឱ្យស្អាត និងដីផុសល្អ ដោយត្រូវភ្ជួរត្រឡប់ពី បី ឬបួនសា ទើបអាចដាំបាន។ កសិករខ្លះនិយមប្រើជីដាក់ទ្រាប់បាតដីមុនពេលដាំ ប៉ុន្តែកសិករខ្លះទៀត និយមប្រើប្រាស់ថ្នាំម្យ៉ាងសម្រាប់បាញ់លើពូជអំពៅមុនពេលពួកគាត់ដាំ។ អំពៅជាប្រភេទដំណាំមិនសូវត្រូវការទឹកច្រើន ឬត្រូវការទឹកខ្លាំងពេកទេ ជាហេតុធ្វើឱ្យគល់វាអាចរលួយ។
ទោះជាដំណាំអំពៅអាចជួយកសិករឱ្យមានប្រាក់ចំណូលប្រចាំឆ្នាំក៏ដោយ ប៉ុន្តែអ្នកស្រី ឡូត គឹមណេន បញ្ជាក់ថា ដំណាំប្រភេទនេះ អាចប្រឈមបញ្ហាមួយចំនួន ដូចជាត្រូវដួលនៅពេលមានខ្យល់ខ្លាំង ពិសេសងាយភ្លើងឆេះនៅរដូវក្ដៅខ្លាំង ឬឆេះដោយការធ្វេសប្រហែសណាមួយ។
ម្ចាស់ចម្ការអំពៅមួយរូបទៀតមានវ័យជាង ៦០ឆ្នាំ លោក អ៊ុត សុខុម ហៅ សុខ មានប្រសាសន៍ថា អំពៅមានច្រើនប្រភេទ ដូចជាអំពៅកែវទឹកឃ្មុំ អំពៅត្រែង ឬអំពៅឫស្សីជាដើម ប៉ុន្តែអ្នកភូមិរបស់លោកភាគច្រើននាំគ្នាដាំអំពៅប្រភេទកែវទឹកឃ្មុំ ពីព្រោះជាអំពៅមានតម្លៃខ្ពស់នៅលើទីផ្សារ។
លោកបន្តថា ដើម្បីដាំអំពៅឱ្យមានគុណភាពល្អ គឺអាស្រ័យលើប្រភេទដី និងត្រូវជ្រើសរើសពូជអំពៅឱ្យបានត្រឹមត្រូវ ពិសេសជាប្រភេទពូជដែលមិនធ្លាប់មានជំងឺ និងជាប្រភេទពូជមិនក្មេងពេក និងមិនចាស់ពេក ហើយជាអំពៅដែលមិនទាន់បានសកសំបករួច៖ «យើងត្រូវជ្រើសរើសពូជដែលមិនមានជំងឺ។ ប្រភេទជំងឺមានដូចជាប្រភេទជំងឺក្រាលស៊ី ដែលធ្វើឱ្យឫសពុក ហើយរោគសញ្ញារបស់វាគឺធ្វើឱ្យមានឆ្នូតពណ៌លឿង»។
លោកបន្តថា មុខរបរដាំអំពៅ គឺជួយរកប្រាក់ចំណូលប្រចាំឆ្នាំជូនកសិករបានច្រើន។ លោកថា ប្រសិនអំពៅអំណោយផលល្អ មិនមានហានិភ័យកើតឡើងទេ ក្នុងទំហំផ្ទៃដី ១ហិកតារ កសិករអាចរកចំណូលបានពី ៥០លានរៀល ទៅ ៦០លានរៀល ដោយក្រុមឈ្មួញចុះមកទិញម៉ៅជាចម្ការតែម្ដង។ ជាមួយគ្នានេះ ដំណាំអំពៅទាមទារឱ្យកសិករ ថែទាំដិតដល់ ហើយការប្រើប្រាស់ថ្នាំ ឬដាក់បញ្ចូលទឹក គឺធ្វើឡើងតាមបច្ចេកទេស ដូចជាបាញ់ថ្នាំជីធម្មជាតិជំនួយដើម ហើយកសិករត្រូវភ្ជួរផ្គុំគល់អំពៅនៅពេលវាលូតលាស់បានខ្ពស់បន្តិច និងសកស្លឹកអំពៅនៅពេលវាមានសាច់កម្ពស់ពីមួយម៉ែត្រឡើងទៅ។ បន្ថែមពីនេះ នៅរដូវរំហើយកសិករអាចចងចុងអំពៅភ្ជាប់គ្នាក្នុងមួយគុម្ពៗ ជៀសវាងការដួលដោយប្រការណាមួយ៖ «ស្លឹកលាស់បានប្រាំ យើងចាប់ផ្ដើមប្រើប្រាស់ជីជំនួយ កន្លះខែម្តងៗ យើងបាញ់ឱ្យបានបួនដង។ គឺរហូតដល់អំពៅនោះឡើងត្រឹមក្បាលយើង ឬលើសពីនេះទៀត បើយើងតស៊ូបាញ់កាន់តែច្រើន កាន់តែប្រសើរ»។
ប្រភពដដែលនិយាយថា ក្រៅពីថែទាំដំណាំអំពៅតាមបច្ចេកទេសហើយ ប្រជាកសិករត្រូវសម្អាតផ្ទៃដីដាំដុះឱ្យបានស្អាត ជៀសវាងមានថង់ប្លាស្ទិក ឬជ័រកប់នៅក្នុងដី។ កសិកររូបនេះឱ្យដឹងទៀតថា អំពៅអាចផ្ដល់ផលក្នុងរយៈពេល ៦ ទៅ ៨ខែ ហើយសល់ពេលក្រៅពីនោះ កសិករអាចដាំដំណាំផ្សេងៗ ដែលប្រើរយៈពេលខ្លីដូចជាបន្លែបង្ការ ដើម្បីជួយរក្សាលំនឹងសារធាតុចិញ្ចឹមដល់ដី ម្យ៉ាងកសិករអាចរកប្រាក់ចំណូលបន្ថែមទៀតបាន។
ផ្ទៃដីដាំអំពៅនៅខេត្តកំពង់ចាម មានទំហំជាង ១ពាន់ (១.២១៨) ហិកតារ ដែលបានដាំនៅតាមបណ្ដាស្រុកមួយចំនួនដូចជា ស្រុកកំពង់សៀម ស្រុកព្រៃឈរ ស្រុកកោះសូទិន និងស្រុកកងមាស ជាដើម។
ប្រធានមន្ទីរកសិកម្មខេត្តកំពង់ចាម លោក គឹម សាវឿន មានប្រសាសន៍នៅថ្ងៃទី១៨ កក្កដា ថា អំពៅដែលប្រជាកសិករដាំគឺសម្រាប់បម្រើទីផ្សារក្នុងតំបន់ និងបញ្ជូនទៅលក់នៅរាជធានីភ្នំពេញ ឬតំបន់ផ្សេងទៀត ដើម្បីគាបយកទឹកលក់ឱ្យប្រជាពលរដ្ឋ ឬភ្ញៀវទេសចរប៉ុណ្ណោះ។
លោកបន្តថា កន្លងមកមន្ត្រីកសិកម្មថ្នាក់ស្រុក បានណែនាំបច្ចេកទេសដាំដុះ និងវិធី បង្ការហានិភ័យមួយចំនួនដល់ប្រជាកសិករទាំងនោះ។ លោកមើលឃើញថា កសិករដាំអំពៅគឺមានលទ្ធភាពរកប្រាក់ចំណូលសម្រាប់ក្រុមគ្រួសារតាមរយៈលក់ជាអំពៅឱ្យឈ្មួញផ្ទាល់តែម្ដង ឬអាចយកទៅគាបទឹកលក់ឱ្យភ្ញៀវដោយខ្លួនឯងបាន៖ «នៅពេលដំណាក់កាលលូតលាស់ហើយ យើងលះជើងវិញ។អ៊ីចឹងអាជើងងាប់ៗហ្នឹងវាអត់មានទេ អ៊ីចឹងបើទោះបីជាយើងបោះភ្លើង ឬមានភ្លើងក្នុងហ្នឹងក៏អត់ឆេះដែរ»។
ប្រធានមន្ទីរកសិកម្មដដែលបន្ថែមថា មន្ត្រីជំនាញបានជំរុញឱ្យប្រជាពលរដ្ឋកែប្រែពីការដាំដំណាំកសិកម្ម ឬដំណាំកសិ-ឧស្សាហកម្ម ព្រមទាំងការចិញ្ចឹមសត្វជាលក្ខណៈគ្រួសារឱ្យទៅជាការធ្វើកសិកម្មសម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់ទីផ្សារក្នុងប្រទេស និងក្រៅប្រទេសទៀតផង៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។