ការអះអាងអំពីបញ្ហានេះ ត្រូវបានលើកឡើងនៅក្នុងពេលប្រារព្ធទិវាបរិស្ថានជាតិ និងពិភពលោកលើកទី៣០ នៅរាជធានីភ្នំពេញ ថ្ងៃទី៥ មិថុនា ឆ្នាំ២០១៣ ដើម្បីលើកទឹកចិត្តប្រជាពលរដ្ឋទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា និងពិភពលោក ឱ្យយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះបរិស្ថាន ទាំងអំពីការយល់ដឹងអំពីបញ្ហា និងដំណោះស្រាយចំពោះបញ្ហានោះឱ្យបានល្អប្រសើរ។
ការខ្ជះខ្ជាយអាហារ ត្រូវបានផ្ដោតជាសំខាន់ស្របតាមប្រធានបទរបស់កម្មវិធីបរិស្ថានសហប្រជាជាតិ ដែលថា ត្រូវពិចារណាពេលបរិភោគ ដើម្បីសន្សំសំចៃធនធាន ដើម្បីធ្វើឱ្យមានតុល្យភាពប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី និងការអភិវឌ្ឍដោយចិរភាពសម្រាប់មនុស្សជាតិគ្រប់រូប។
រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងបរិស្ថាន លោក ម៉ុក ម៉ារ៉េត មានប្រសាសន៍ថា ប្រធានបទឆ្នាំនេះ គឺជាការកែទម្លាប់ខ្ជះខ្ជាយចំណីអាហារ ដែលជាកត្តាមួយប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថានភពផែនដី៖ «ប្រធានបទនេះបង្កប់ន័យជ្រាលជ្រៅបំផុត ដែលចង់បញ្ជាក់ថា ពាក្យត្រូវពិចារណាពេលបរិភោគ ដើម្បីសន្សំសំចៃធនធាន គឺជាយុទ្ធសាស្ត្រប្រឆាំងទៅនឹងសំណល់ចំណីអាហារ និងការបាត់បង់ចំណីអាហារ ដើម្បីជួយលើកទឹកចិត្តយើងឱ្យចូលរួមនៅក្នុងការជម្រុះចោលនូវទម្លាប់ខ្ជះខ្ជាយចំណីអាហាររបស់យើង»។
លោកថ្លែងបន្តថា ការលើកយកប្រធានបទ ត្រូវពិចារណាពេលបរិភោគ ដើម្បីសន្សំសំចៃធនធាន ដោយមិនត្រូវខ្ជះខ្ជាយចំណីអាហារ គឺជាការពញ្ញាក់ស្មារតី និងក្រើនរំឭកដល់មនុស្សគ្រប់រូប ឱ្យគិតគូរការពារគុណភាពបរិស្ថានភពផែនដី។ ម្យ៉ាងទៀត ការលើកយកប្រធានបទនេះ ក៏ព្រោះតែបច្ចុប្បន្ន ជីវភាពរស់នៅរបស់មនុស្សមានភាពខុសគ្នាខ្លាំងពេក ដោយអ្នកខ្លះខ្វះអាហារ រីឯអ្នកខ្លះទៀត ខ្ជះខ្ជាយអាហារទៅជាកាកសំណល់ ដែលបង្កឱ្យមានផលប៉ះពាល់ជាអវិជ្ជមានដល់បរិស្ថានផង ហើយថែមជាការធ្វើឱ្យខាតបង់ធនធានធម្មជាតិយ៉ាងច្រើនទៀតផង។
នាយកប្រតិបត្តិនៃវេទិកាអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលស្ដីពីកម្ពុជា លោក ឈិត សំអាត ថ្លែងថា របាយការណ៍របស់អង្គការស្បៀង និងកសិកម្មសហប្រជាជាតិ ហៅកាត់ជាភាសាអង់គ្លេសថា ហ្វាវ (FAO) បានបង្ហាញថា ជារៀងរាល់ឆ្នាំមានស្បៀងអាហារប្រមាណ ១,៣ពាន់លានតោន នៅទូទាំងពិភពលោក ត្រូវបានខ្ជះខ្ជាយចោលជាសំណល់អាហារ។ លោកមានប្រសាសន៍ទៀតថា ចំនួនស្បៀងអាហារដែលត្រូវបានខ្ជះខ្ជាយចោលជាសំណល់នេះ គឺស្មើនឹងចំនួនស្បៀងអាហារសរុបដែលផលិតបាននៅអនុតំបន់វាលខ្សាច់ទាំងមូលនៅទ្វីបអាហ្វ្រិក។ ការខ្ជះខ្ជាយអាហារ ជាសោកនាដកម្មមួយដែលមានមនុស្សស្លាប់ដោយសារខ្វះអាហារ។
កត្តាពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាខ្ជះខ្ជាយអាហារ ដែលនាំឱ្យប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន ត្រូវលោក ឈិត សំអាត លើកហេតុផលថា គឺដោយសារចង្វាក់ផលិតកម្មស្បៀងកាន់តែច្រើន ថាមពលដែលត្រូវប្រើប្រាស់ក៏ច្រើន ហើយធ្វើឱ្យកម្ដៅផែនដីក៏កាន់តែកើនឡើងដែរ។
ចំណែកនៅប្រទេសកម្ពុជា វិញ លោក ឈិត សំអាត មានប្រសាសន៍ថា ពលរដ្ឋកាន់តែមានចំនួនកើនឡើងពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ តម្រូវការស្បៀងអាហារក៏កាន់តែកើន ហើយផ្ទៃដីកសិកម្មនៅដដែល ដែលមិនមានតុល្យភាពនឹងគ្នាទេ។ បញ្ហានេះ ក៏ជាមូលហេតុនាំឱ្យប៉ះពាល់បរិស្ថានដែរ។ លោកបន្តថា ប្រទេសកម្ពុជា គឺជាប្រទេសមួយដែលងាយរងគ្រោះពីអាកាសធាតុពិភពលោក ហើយសន្តិសុខស្បៀងកំពុងប្រឈមមុខយ៉ាងខ្លាំងនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុជាអវិជ្ជមាន ដូចជាការប្រែប្រួលរបបទឹកភ្លៀង ទឹកជំនន់ ភាពរីងស្ងួត ជំងឺ និងសត្វល្អិតជាដើម។ លោកថា ប្រជាជនកម្ពុជា ចំនួនពីរភាគបី ប្រកបរបរកសិកម្ម ក៏ប៉ុន្តែ ប្រជាពលរដ្ឋក្រីក្រមួយចំនួនប្រឈមបញ្ហាខ្វះស្បៀងអាហារ។
អនុរដ្ឋលេខាធិការក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា គឺអ្នកស្រី ទន់ សាអ៊ីម ថ្លែងថា ប្រធានបទទិវាបរិស្ថាននៅឆ្នាំ២០១៣ គឺជាការរំឭកឱ្យមានការពិចារណាឡើងវិញអំពីភាពអត់ឃ្លានដោយសារកង្វះស្បៀងអាហារ។ អ្នកស្រីវាយតម្លៃថា ខ្លឹមសារនៃប្រធានបទបរិស្ថានឆ្នាំនេះ ក៏ជាគ្រឿងជំរុញទឹកចិត្តឱ្យបោះបង់ទម្លាប់ខ្ជះខ្ជាយចំណីអាហារ ហើយសម្រេចចិត្តដោយការពិចារណាមុនពេលបរិភោគ ដើម្បីកាត់បន្ថយថវិកាផង និងគាំពារបរិស្ថានផង៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។