ថ្នាក់ដឹកនាំខេត្តព្រះសីហនុ ព្រមានចាត់វិធានការក្តៅតាមផ្លូវច្បាប់ចំពោះជនខិលខូច ឬជនអនាធិបតេយ្យដែលឃុបឃិតកាប់រានដីគម្របព្រៃឈើឆ្នាំ២០០២ ដែលរដ្ឋាភិបាលបម្រុងទុកជាគម្របព្រៃឈើបៃតង មានទីតាំងនៅចុងឆ្នេរអូរត្រេះ និងតំបន់ពយម៉ាចូវ ក្នុងពេលដ៏ឆាប់ខាងមុខ។
អ្នកឃ្លាំមើលការអភិវឌ្ឍសង្គម បានអះអាងថា សព្វថ្ងៃនេះដីគម្របព្រៃឈើឆ្នាំ២០០២ ត្រូវជនខិលខូចកាប់រានធ្វើកម្មសិទ្ធិស្ទើរទាំងស្រុងអស់ទៅហើយ ដោយគ្មានអាជ្ញាធរចុះបង្ក្រាប ឬហាមឃាត់ទេ។
អភិបាលខេត្តព្រះសីហនុ លោក យន្ត មីន បានផ្តល់សម្ភាសផ្ទាល់ឲ្យអាស៊ីសេរី ដឹងពីវិធានការក្តៅតាមផ្លូវច្បាប់របស់រដ្ឋបាលខេត្តនេះ ទៅលើជនអនាធិបតេយ្យដែលចូលទៅទន្ទ្រានកាន់កាប់ដីគម្របព្រៃឈើឆ្នាំ២០០២ នៅតំបន់ចុងឆ្នេរអូរត្រេះ និងតំបន់ពយម៉ាចូវ មានទីតាំងនៅភូមិគគីរ ឃុំបិតត្រាំង ស្រុកព្រៃនប់ ឲ្យស្របតាមសេចក្តីសម្រេចទប់ស្កាត់បទល្មើសបំផ្លាញធនធានធម្មជាតិ ដែលប្រមុខដឹកនាំដាក់ឲ្យអនុវត្ត។
លោក យន្ត មីន អះអាងថា រាល់ថ្ងៃនេះ រដ្ឋបាលខេត្តព្រះសីហនុ បានដាក់ពង្រាយកម្លាំងកងទ័ពរាប់សិបនាក់ ឲ្យទៅប្រចាំការទាំងយប់ថ្ងៃនៅតំបន់ចុងឆ្នេរអូរត្រេះ និងតំបន់ពយម៉ាចូវ ហើយបានដាក់បទបញ្ជាឲ្យសមត្ថកិច្ចជំនាញស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធក្រោមឱវាទខេត្ត ឲ្យចុះស្រង់ស្ថិតិចំនួនពលរដ្ឋ ឬអ្នកមានឈ្មោះចូលទៅសង់ផ្ទះ ឬធ្វើរបងហ៊ុមព័ទ្ធដីក្នុងបរិវេណគម្របព្រៃឈើឆ្នាំ២០០២។ ជំហានបន្ទាប់ គឺស្នើសុំគោលការណ៍អនុវត្តច្បាប់៖ « តំបន់ពយម៉ាចូវនេះ គឺយើងបានដាក់ពង្រាយកម្លាំងទាហាន និងកម្លាំងចម្រុះជិត ៤០នាក់ ដើម្បីរង់ចាំការពារជនអនាធិបតេយ្យកុំឲ្យចូលមកកាប់រានដីគម្របព្រៃឈើឆ្នាំ២០០២ នៅតំបន់នេះរួចហើយ។ ចំពោះមុខ យើងកំពុងប្រឈមនឹងបញ្ហាដោះស្រាយនៅតំបន់នេះ។ ពេលនេះ រដ្ឋបាលខេត្តកំពុងពិនិត្យលទ្ធភាពតាមផ្លូវច្បាប់ ដើម្បីរកដំណោះស្រាយនៅតំបន់នេះឲ្យបានប្រសើរឡើងវិញ »។
ទោះបីជាបែបនេះក្តី អ្នកឃ្លាំមើលការអភិវឌ្ឍសង្គមមួយចំនួនប្រចាំខេត្តព្រះសីហនុ ពោលចំអកថា រដ្ឋបាលខេត្តនេះមិនមានលទ្ធភាព ឬសមត្ថភាពដឹកនាំកម្លាំងជំនាញចុះបង្ក្រាបបទល្មើសកាប់រានដីព្រៃក្នុងបរិវេណដីគម្របព្រៃឈើឆ្នាំ២០០២ នៅតំបន់ចុងឆ្នេរអូរត្រេះ និងតំបន់ពយម៉ាចូវនោះទេ ព្រោះពួកគេយល់ថា អ្នកនៅពីក្រោយបទល្មើសកាប់រានដីគម្របព្រៃឈើនេះ មានឈ្មួញមានទ្រព្យ និងមន្ត្រីខ្លះមានតួនាទីបុណ្យស័ក្តិ ឬឋានៈធំជាងអភិបាលខេត្តព្រះសីហនុ លោក យន្ត មីន ទៅទៀត។
ករណីនេះ អ្នកឃ្លាំមើលផែនការអភិវឌ្ឍន៍សង្គមនៅមូលដ្ឋាននេះ បង្ហាញការព្រួយចំពោះសកម្មភាពរបស់ខិលខូចដែលចូលទៅកាប់រានដីគម្របព្រៃឈើឆ្នាំ២០០២ ឬអ្នកមន្ត្រីមានអំណាច និងឈ្មួញដែលនៅពីក្រោយបទល្មើសនេះ ដោយជនខិលខូចទាំងនោះថែមទាំងបានដឹកដើមឈើហូបផ្លែមានដើមធំៗពីតំបន់ផ្សេងមកដាំនៅលើដី ដែលពួកគេបានកាប់ទន្ទ្រានដោយហ៊ុមព័ទ្ធរបងកំណត់ព្រំដី និងសង់ផ្ទះនៅលើដីកាប់រាននោះថែមទៀត ប៉ុន្តែគ្មានសមត្ថកិច្ចហាមឃាត់ទេ។
អ្នកសម្របសម្រួលអង្គការលីកាដូ (LICADHO) ប្រចាំខេត្តព្រះសីហនុ លោក ប៊ួន ណារិទ្ធិ អះអាងថា សព្វថ្ងៃនេះដីគម្របព្រៃឈើឆ្នាំ២០០២ ដែលពីមុនមានដុះដើមឈើធំៗដូចម្រាមដៃ មានទីតាំងនៅចុងឆ្នេរអូរត្រេះ និងតំបន់ពយម៉ាចូវ ប៉ុន្តែពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ត្រូវជនអនាធិបតេយ្យកាប់រានយកដីធ្វើកម្មសិទ្ធិរាបដល់ដី ឬស្ទើរគ្មានសេសសល់ដើមឈើដុះនៅលើដីគម្របព្រៃឈើនេះមួយដើម ឬមួយចំអាមណាទេ។
មន្ត្រីសង្គមស៊ីវិលរូបនេះ ទទូចដល់រដ្ឋបាលខេត្តព្រះសីហនុ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម និងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងរៀបចំដែនដី ជាពិសេសលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ឲ្យជួយអន្តរាគមន៍ដកហូតគម្របព្រៃឈើបៃតងដែលត្រូវជនខិលខូចរំលោភកាន់កាប់ មកដាក់ជាសម្បត្តិរដ្ឋគ្រប់គ្រង និងអភិរក្សដាំកូនឈើឡើងវិញ សម្រាប់បម្រើដល់វិស័យទេសចរណ៍នៅថ្ងៃអនាគត៖ « យើងសង្គមស៊ីវិល គឺយើងគាំទ្រទៅលើកិច្ចប្រជុំឈានដល់ដាក់វិធានការការពារធនធានធម្មជាតិ មានព្រៃឈើជាដើមនៅទូទាំងប្រទេស កុំឲ្យរងការកាប់បំផ្លាញតទៅទៀត។ ដោយឡែកនៅខេត្តព្រះសីហនុ ដីគម្របព្រៃឈើឆ្នាំ២០០២ នៅចុងឆ្នេរអូរត្រេះ និងតំបន់ពយម៉ាចូវនេះ គឺយើងពិនិត្យឃើញថា ត្រូវគេកាប់ដើមឈើរានដីធ្វើកម្មសិទ្ធិអស់យ៉ាងអនាធិបតេយ្យស្ទើរទាំងស្រុងអស់ទៅហើយ។ ដូច្នេះខ្ញុំសូមស្នើដល់សម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ជួយដកហូតដល់ដែលត្រូវទន្ទ្រានកាន់កាប់ខុសច្បាប់នេះ យកមកដាំកូនឈើឡើងវិញ ព្រោះសព្វថ្ងៃនេះនៅខេត្តព្រះសីហនុ នៅមានសេសសល់ព្រៃឈើតិចតួចបំផុត »។
ត្រង់ចំណុចនេះ អ្នកឃ្លាំមើលផែនការអភិវឌ្ឍន៍សង្គម រិះគន់រដ្ឋបាលខេត្តព្រះសីហនុ ថាគ្មានសមត្ថភាពទប់ស្កាត់បទល្មើសកាប់រានដីគម្របព្រៃឈើឆ្នាំ២០០២ ដែលលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ដាក់ឲ្យថែរក្សាទុកជាគម្របព្រៃឈើបៃតងនោះទេ។
មន្ត្រីសង្គមស៊ីវិលអះអាងថា រាល់ថ្ងៃនេះដីស្ថិតក្នុងបរិវេណគម្របព្រៃឈើឆ្នាំ២០០២ នៅចុងឆ្នេរអូរត្រេះ និងតំបន់ពយម៉ាចូវ ត្រូវជនខិលខូចឃុបឃិតជាមួយមន្ត្រីកំពុងមានតួនាទីនៅក្នុងជួររដ្ឋាភិបាលចាប់ពីថ្នាក់មូលដ្ឋានរហូតដល់ថ្នាក់ជាតិ មានឈ្មោះកាន់កាប់ដីគម្របព្រៃឈើនៅតំបន់រដ្ឋបម្រុងទុកធ្វើជាកម្មសិទ្ធិ ដោយបានហ៊ុមព័ទ្ធរបង និងសង់ផ្ទះនៅលើទីតាំងនោះ ហើយក៏មានមន្ត្រីខ្លះមានទាំងប្លង់កម្មសិទ្ធិថែមទៀត។
ករណីនេះ អភិបាលខេត្តព្រះសីហនុ លោក យន្ត មីន ធ្លាប់អះអាងថា អ្នកមានឈ្មោះកាន់កាប់ដីនៅតំបន់ចុងឆ្នេរអូរត្រេះ និងតំបន់ពយម៉ាចូវ ក៏មានសាច់ញាតិ ឬមន្ត្រីមានតួនាទីនៅថ្នាក់ជាតិមួយចំនួន បានធ្វើប្លង់កម្មសិទ្ធិស្របច្បាប់ ទទួលស្គាល់ដោយស្ថាប័នជំនាញពាក់ព័ន្ធ មុនពេលរូបលោកបានមកដឹកនាំខេត្តនេះ។
បញ្ហានេះ អ្នកសម្របសម្រួលអង្គការលីកាដូ (LICADHO) ប្រចាំខេត្តព្រះសីហនុ លោក ប៊ួន ណារិទ្ធិ បានអំពាវនាវដល់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ជួយអន្តរាគមន៍ដកហូតគម្របព្រៃឈើដែលជនខិលខូចរំលោភយកធ្វើកម្មសិទ្ធិជាបន្តបន្ទាប់មកនេះ យកមកដាក់ជាសម្បត្តិរដ្ឋគ្រប់គ្រង និងដាំកូនឈើអភិរក្សតំបន់នេះឡើងវិញ។
បទល្មើសនេះ លោក ប៊ួន ណារិទ្ធិ កត់សម្គាល់ថា គ្មានសកម្មភាពចុះបង្ក្រាបឲ្យមានប្រសិទ្ធភាពទេកន្លងទៅ ហើយភាពអសកម្មនេះទំនងជាអាចដោយសារតែមន្ត្រីនៅក្នុងស្ថាប័នជំនាញខ្លះទាំងនៅក្នុងជួរកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ និងស្ថាប័នស៊ីវិលខ្លះ មានជាប់ពាក់ព័ន្ធដោយចែកផលប្រយោជន៍ឲ្យគ្នាទៅវិញទៅមក។ ជាងនេះទៀត ឈ្មួញមានទ្រព្យ និងមន្ត្រីមានអំណាចមួយចំនួន បាននៅឈរពីក្រោយបទល្មើសនេះ ដោយបានជួលពលរដ្ឋឲ្យចូលទៅកាប់រានព្រៃដើម្បីលក់ឲ្យពួកគេក្នុងតម្លៃទាប ទើបគ្មានការបង្ក្រាបរហូតមកដល់ពេលនេះ។
មន្ត្រីឃ្លាំមើលការអភិវឌ្ឍសង្គមមួយចំនួននាខេត្តព្រះសីហនុ សង្កេតឃើញថា ចំពោះការប្រកាសដាក់បទបញ្ជារបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ឲ្យមន្ត្រីក្រោមឱវាទតាមខេត្តនីមួយៗស្វះស្វែងរកវិធីសាស្ត្រការពារ និងអភិរក្សធនធានធម្មជាតិកុំឲ្យរងការបំផ្លិចបំផ្លាញបន្តទៀត កាលពីថ្ងៃច័ន្ទ ទី២២ ខែសីហា ប៉ុន្តែអាជ្ញាធរ ឬរដ្ឋបាលខេត្តព្រះសីហនុ អនុវត្តមិនទាន់មានប្រសិទ្ធភាព ឬគ្មានអាជ្ញាធរអនុវត្តតាមនោះទេ។
ត្រង់ចំណុចនេះ អ្នកឃ្លាំមើលការអភិវឌ្ឍសង្គម បានទទូចដល់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ឲ្យជួយពិនិត្យតាមដានចំពោះប្រសិទ្ធភាពនៃការអនុវត្តបទបញ្ជាការពារធនធានធម្មជាតិ ដែលប្រមុខដឹកនាំបានដាក់ចេញ។
ទោះជាយ៉ាងណា ការអំពាវនាវរបស់សង្គមស៊ីវិលឲ្យរដ្ឋាភិបាលរបស់លោក ហ៊ុន សែន ការពារព្រៃឈើ និងធនធានធម្មជាតិដែលនៅជិត និងតាមឆ្នេរសមុទ្រក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ នេះ មានយូរឆ្នាំមកហើយ ប៉ុន្តែមិនមានសកម្មភាពម៉ឺងម៉ាត់ណាមួយបង្ក្រាបលុបបំបាត់ឲ្យមានប្រសិទ្ធភាពទេ។
ការបំផ្លិចបំផ្លាញព្រៃឈើ និងធនធានធម្មជាតិខុសច្បាប់គ្មានទីបញ្ចប់នេះ មិនមែនកំពុងតែកើតមាននៅតែក្បែរច្រមុះទីរួមខេត្តព្រះសីហនុ នេះប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាកំពុងតែកើតមានឡើងពាសពេញផ្ទៃប្រទេសទាំងមូល ដែលបញ្ជាក់ថា រដ្ឋាភិបាលរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន កំពុងអសមត្ថភាពក្នុងការបង្ក្រាប៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។