មន្ត្រីទទួលបន្ទុកគម្រោងសម្បទានប្រេងកាត និងរ៉ែ អះអាងថា កម្ពុជា ពុំដែលបានអនុញ្ញាតឲ្យនាំចេញរ៉ែ និងលោហៈផ្សេងៗទៀត ក្រៅពីខ្សាច់នោះទេ។ ក៏ប៉ុន្តែ ក្រុមយុវជនបង្ហាញជំនឿថា ជំហររបស់រដ្ឋាភិបាលនេះ គឺវាផ្ទុយពីអ្វីដែលកម្ពុជា កំពុងប្រឈមទៅវិញ។
ក្រុមយុវជនចាត់ទុកថា ការផ្ដល់អាជ្ញាប័ណ្ណឲ្យក្រុមហ៊ុនឯកជនធ្វើអាជីវកម្មលើគម្រោងវិនិយោគរ៉ែ និងប្រេងកាត ដែលរដ្ឋាភិបាលតែងអនុវត្តក្នុងពេលកន្លងទៅរកឃើញថា នៅតែមានភាពលាក់លៀម និងមិនស្មោះត្រង់ដូចការអះអាងនោះឡើយ។
ការថ្លែងដូចនេះរបស់ក្រុមយុវជន ដែលធ្វើឡើងនៅក្នុងវេទិកាយុវជនក្រោមប្រធានបទ "ធនធានយើង អនាគតយើង" កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី១២ កក្កដា នាវិទ្យាស្ថានជាតិអប់រំ ក្រុមយុវជនចាត់ទុកថា ការធ្វើអាជីវកម្មរ៉ែ និងប្រេងកាតនៅតែជាបញ្ហាប្រឈមខ្ពស់នៅឡើយ មិនដូចការបកស្រាយរបស់មន្ត្រីជំនាញរដ្ឋាភិបាល ដែលអះអាងថា កម្ពុជា មិនបណ្ដែតបណ្ដោយឲ្យមានភាពមិនស្មោះត្រង់កើតឡើង ក្នុងការធ្វើអាជីវកម្មរ៉ែ និងលោហៈផ្សេងទៀតនោះ។
និស្សិតឆ្នាំទី៣ ផ្នែកភាសាអង់គ្លេសនៅវិទ្យាស្ថានភាសាបរទេសនៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ លោក ច័ន្ទ វិបុល ឲ្យដឹងក្រោយបញ្ចប់វេទិកាថា ការបកស្រាយពីជំហររបស់មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល ក្នុងការគិតគូរពីតម្លាភាពនៃការធ្វើអាជីវកម្មរ៉ែ និងប្រេងកាតដោយស្មោះត្រង់នោះ មិនអាចជឿទុកចិត្តបានឡើយ។ លោកបន្តថា មានក្រុមហ៊ុនជាច្រើនដែលទទួលបានសិទ្ធិក្នុងការរុករករ៉ែ និងលោហៈផ្សេងៗ បានបង្កភាពស្មុគស្មាញ ធ្វើឲ្យសហគមន៍នៅមូលដ្ឋានត្រូវប្រឈម ជាពិសេសប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរដល់បរិស្ថាន និងសង្គម។ លោកបន្តថា «វាមិនអាចឆ្លើយតបទៅនឹងទិដ្ឋភាពជាទូទៅដែលវាមានផលប៉ះពាល់ខ្លាំង ទៅលើវិស័យរ៉ែនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា»។
ឆ្លើយតបរឿងនេះ រដ្ឋលេខាធិការនៃក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល ទទួលបន្ទុកគម្រោងសម្បទានប្រេងកាត និងរ៉ែ ទទួលស្គាល់ថា ពិតជាមានក្រុមហ៊ុនខ្លះអនុវត្តលើសពីកិច្ចសន្យា ដែលមានកំណត់នៅក្នុងគោលការណ៍មែន។ បើទោះជាបែបណា ក្រសួងសាមីរបស់រដ្ឋ កំពុងពង្រឹង និងរឹតបន្តឹងជាបណ្ដើរៗហើយអំពីការបង្កភាពស្មុគស្មាញនៅមូលដ្ឋាន។ មួយវិញទៀត រដ្ឋាភិបាលព្យាយាមបំផុសចំណេះដឹងយ៉ាងទូលំទូលាយដល់សាធារណជន អំពីគម្រោងវិនិយោគនានាលើការរុករក និងធ្វើអាជីវកម្មរ៉ែនេះដែរ ហើយក៏ជំរុញឲ្យពលរដ្ឋចេះហ៊ានប្រើប្រាស់សិទ្ធិប្ដឹង បើរកឃើញថា មានភាពមិនប្រក្រតីកើតមានឡើង។
បើទោះជាបែបនេះក៏ដោយចុះ បុគ្គលិកបម្រើការឲ្យក្រុមហ៊ុនឯកជនមួយកន្លែងនៅទីក្រុងភ្នំពេញ កញ្ញា ទិច ច័ន្ទអមរា ថ្លែងថា គេពុំដែលទទួលបានព័ត៌មានលម្អិតអំពីការធ្វើអាជីវកម្មរ៉ែទាល់តែសោះ បូករួមទាំងការដេញថ្លៃ និងគម្រោងនៃការរុករករ៉ែផង។ កញ្ញា ទិច ច័ន្ទអមរា បន្តថា «តាមពិតទៅនិយាយដោយស្មោះត្រង់ គឺខ្ញុំពិតជាឥតដឹងសូម្បីតែម៉ាតិច។ ខ្ញុំនិយាយការពិត ខ្ញុំពិតជាមិនដែលដឹងមែន ព្រោះអីដោយសារតែខ្ញុំដឹងតែរៀននៅសាលា ហើយនៅពេលដែលចេញមកខ្ញុំដឹងតែវិស័យដែលខ្ញុំធ្វើ»។
ពាក់ព័ន្ធរឿងនេះ រដ្ឋលេខាធិការនៃក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល ទទួលបន្ទុកនាយកដ្ឋានគ្រប់គ្រងគម្រោងសម្បទានប្រេងកាត និងគម្រោងរុករករ៉ែ លោក ម៉េង សក្តិធារ៉ា មានប្រសាសន៍ថា ដើម្បីបញ្ចៀសបញ្ហា ក្រសួងបានផ្អាកការផ្ដល់អាជ្ញាប័ណ្ណថ្មីសម្រាប់គម្រោងវិនិយោគរ៉ែ និងលោហៈផ្សេងៗនៅកម្ពុជា។ ម្យ៉ាងវិញទៀត រដ្ឋាភិបាលក៏ពុំបានអនុញ្ញាតឲ្យនាំចេញរ៉ែពីកម្ពុជា ដែរ លើកលែងតែខ្សាច់ និងការកែច្នៃក្នុងស្រុកលើសពីទំហំវិនិយោគ ដែលមិនចំណេញប៉ុណ្ណោះ។ លោកបន្តថា «ចំពោះរ៉ែ និងលោហៈផ្សេងៗទៀត គឺមិនបានអនុញ្ញាតឲ្យនាំចេញទេ តម្រូវឲ្យមានការកែច្នៃក្នុងស្រុក។ ប៉ុន្តែកុំភ្លេចថា មានលក្ខណៈសេដ្ឋកិច្ចមួយចំនួនតម្រូវឲ្យមានការនាំចេញដែរ ដោយសារអីកែច្នៃក្នុងវាមិនចំណេញ»។
លោក ជាង សុខា នាយកប្រតិបត្តិនៃអង្គការកម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍ធនធានយុវជន ទទួលស្គាល់ថា ក្នុងពេលកន្លងទៅ បញ្ហារ៉ែនេះពិតជាមានភាពស្មុគស្មាញមែន ក៏ប៉ុន្តែលោកអះអាងថា មកដល់ពេលនេះ វិស័យដែលធ្លាប់តែមានរង្គោះរង្គើនេះ ហាក់បានស្ងប់ស្ងាត់ទៅវិញខ្លះហើយ។ លោកបន្តថា ស្ថាប័នជំនាញរបស់រដ្ឋមួយនេះ ហាក់បានកែប្រែគោលនយោបាយរបស់ខ្លួន រហូតសម្រេចលុបចោលគម្រោងវិនិយោគនានារបស់ក្រុមហ៊ុនខ្លះថែមទៀតផង។ លោកបន្តថា «នៅក្នុងអាណត្តិទីប្រាំនេះ វាទាក់ទងនឹងកំណែទម្រង់ ខ្ញុំឃើញនៅក្នុងក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល ហាក់បីដូចមានការខិតខំប្រឹងប្រែងជាងមុន បើធៀបជាមួយនឹងដំណាក់កាលអាណត្តិទី៤»។
របាយការណ៍ក្រសួងរ៉ែ និងថាមពល ឲ្យដឹងថា បច្ចុប្បន្នមានក្រុមហ៊ុនប្រមាណ ៩០ក្រុមហ៊ុន ដែលបន្តទទួលសិទ្ធិវិនិយោគលើវិស័យរ៉ែ និងលោហៈនៅកម្ពុជា។ តួលេខនេះ ត្រូវបានលុបចោលពីជាង ២០០ក្រុមហ៊ុនកាលពីឆ្នាំមុន ហើយការផ្ដល់អាជ្ញាប័ណ្ណថ្មីណាមួយជុំវិញការរុករក និងធ្វើអាជីវកម្មរ៉ែ ពុំមានទៀតឡើយ។
ដោយឡែកមន្ត្រីនាយកដ្ឋានពន្ធដារនៃក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ បញ្ជាក់ថា គិតមកដល់ពេលនេះ ចំណូលដែលបានពីវិស័យរ៉ែ និងប្រេងកាត រដ្ឋពុំទាន់ទទួលបានចំណូលសម្រាប់ដាក់បញ្ចូលទៅក្នុងថវិកាជាតិនៅឡើយទេ។ មូលហេតុដែលនាំឲ្យមានភាពយឺតយ៉ាវនេះ ត្រូវបាន លោក វ៉ាន់ ពុទ្ធិពល មន្ត្រីពន្ធដារអះអាងថា ព្រោះតែវិស័យប្រេងកាតកំពុងស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលនៃការរុករកនៅឡើយ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។