សហគមន៍នេសាទ និងឆ្មាំអភិរក្សខេត្តក្រចេះ បារម្ភពីការកើនឡើងនៃបទល្មើសនេសាទនៅរដូវបិទនេសាទ បង្កផលប៉ះពាល់សត្វផ្សោតធ្ងន់ធ្ងរនៅដងទន្លេមេគង្គ។ ការបារម្ភនេះ បន្ទាប់ពីផ្សោតពីរក្បាលថ្មីទៀត រួមទាំងកូនក្នុងពោះ ត្រូវបានឆ្មាំទន្លេប្រទះឃើញងាប់នៅទន្លេមេគង្គខេត្តក្រចេះ កាលពីថ្ងៃទី៣១ កក្កដា។
សហគមន៍នេសាទនៅខេត្តក្រចេះ អះអាងថា បទល្មើសនេសាទកើនឡើងនៅរដូវបិទនេសាទបណ្ដាលឲ្យសត្វផ្សោតងាប់ជាបន្តបន្ទាប់ ខណៈពលរដ្ឋរស់នៅលើកោះផ្ដៅ កោះដំបង ជាដើម និងពលរដ្ឋរស់នៅតាមបណ្តោយទន្លេមេគង្គមួយចំនួន បានលួចឆ្មក់ដាក់មងទ្រង់ទ្រាយធំរាំងខ្ទប់តំបន់សត្វផ្សោតធ្វើដំណើរនៅរដូវវស្សានេះ។ លើសពីនេះ ការប្រើឧបករណ៍នេសាទខុសច្បាប់ ដូចជា ឆក់ និងឧបករណ៍ផ្សេងទៀតល្មើសច្បាប់ កំពុងកើតមានជាហូរហែ។
ប្រធានសហគមន៍នេសាទកោះខ្ញែរ លោក អាន ហួរ កត់សម្គាល់ថា បទល្មើសនេសាទកើនឡើងនឹងបង្កផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរដល់សត្វផ្សោត និងធនធានជលផល ខណៈពលរដ្ឋរស់នៅលើកោះដំបង កោះផ្ដៅ និងពលរដ្ឋរស់នៅតាមដងទន្លេមេគង្គមួយចំនួន បានលួចដាក់មងក្រឡាធំចាប់ពីកោះផ្ដៅ ឃុំបុសលាវ ស្រុកចិត្របុរី រហូតដល់ឃុំបឹងចារ ស្រុកសំបូរ ដែលប៉ះពាល់ការស្វែងរកចំណីសត្វផ្សោត៖ « ធ្វើឲ្យអន្តរាយសត្វផ្សោត ប្រើមងក្រឡាធំពន្លិចកំសួលនេះជាបញ្ហាមួយគ្រោះថ្នាក់ផងដែរ »។
ប្រធានឆ្មាំទន្លេ និងជានាយរងខណ្ឌរដ្ឋបាលជលផលខេត្តក្រចេះ លោក ម៉ុក ពន្លក ទទួលស្គាល់ថា បទល្មើសនេសាទនៅតែបន្តកើតមាន បើទោះបីជាមន្ត្រីជំនាញកំពុងប្រឹងប្រែងទប់ស្កាត់ក្តី។ លោកថា សហគមន៍នេសាទបង្ហើបថាមាននគរបាល ឆ្មាំទន្លេ និងអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានមួយចំនួនបានឃុបឃិតជាមួយជនល្មើស បណ្តោយឲ្យកើតមានបទល្មើសនេសាទខុសច្បាប់ នគរបាលខ្លះយោគយល់បងប្អូនសាច់ញាតិ ហើយមួយចំនួនទទួលផលប្រយោជន៍។ លោកកត់សម្គាល់ថា ជនល្មើសហាក់ដូចជាបានដឹងមុន នៅគ្រាមន្ត្រីជំនាញចុះប្រតិបត្តិការបង្ក្រាប។ លោកអំពាវនាវឲ្យសហគមន៍នេសាទ អាជ្ញាធរ និងនគរបាលបង្កើនកិច្ចសហការឲ្យបានហ្មត់ចត់ ទប់ស្កាត់បទល្មើសនេសាទដើម្បីសង្គ្រោះសត្វផ្សោត និងធនធានជលផល៖ « ក្នុងនាមប្រធានឆ្មាំ សំណូមពរទទូចអាជ្ញាធរដែនដីគ្រប់ជាន់ថ្នាក់ ជាពិសេសឃុំ នគរបាលប៉ុស្តិ៍រដ្ឋបាលតែម្តង សូមជួយផង សូមជួយសហការចាប់ជនល្មើសឲ្យផង។ កាលណាចាប់បាន មន្ត្រីជំនាញបញ្ជូនជនល្មើសឡើងតុលាការ ហើយបើអស់លោកមិនជួយខ្ញុំ ស្មានតែធនធានជលផលជារបស់មន្ត្រីជលផល ឬយ៉ាងម៉េច មិនឃើញជួយសោះ »។
កាលពីថ្ងៃទី៣១ កក្កដា ឆ្មាំអភិរក្សទន្លេប្រទះឃើញផ្សោតពីរក្បាល រួមទាំងកូនផ្សោតទម្ងន់ ១២២គីឡូក្រាមប្រវែង ២ម៉ែត្រពីរតឹក បានងាប់នៅភូមិរលួស ឃុំបុសលាវ ស្រុកចិត្របុរី ខេត្តក្រចេះ។ មន្ត្រីជំនាញសន្និដ្ឋានថា សត្វផ្សោតដែលងាប់នោះបណ្ដាលមកពីរលូតកូន។
តួលេខឆ្មាំទន្លេឲ្យដឹងថា ចាប់ពីឆ្នាំ២០១៦ មក សត្វផ្សោតនៅខេត្តក្រចេះ ងាប់ ៥ក្បាល ហើយផ្សោតបីក្បាលថ្មីទៀតបានកើតកូននៅអន្លង់កាំពី និងអន្លង់ផ្ដៅ។
ប្រធានអង្គការមូលនិធិសកលសម្រាប់អភិរក្សធនធានធម្មជាតិ (WWF) លោក ឈិត សំអាត សន្និដ្ឋានថា មូលហេតុបណ្ដាលឲ្យសត្វផ្សោតពីរក្បាលងាប់ មានកត្តាពីរយ៉ាង គឺបទល្មើសនេសាទ និងការបង្កកំណើតរបស់ផ្សោតញីនោះ ហើយអង្គការលោកក៏កំពុងសិក្សាស្រាវជ្រាវបន្ថែមទៀតដែរ។ លោកពន្យល់ថា វត្តមានសត្វផ្សោតបានដើរតួនាទីសំខាន់បញ្ជាក់អត្តសញ្ញាណជាតិ ហើយអាចវាស់វែងពីសុខភាពទន្លេមេគង្គ មានន័យថា បញ្ជាក់ពីប្រព័ន្ធជីវចម្រុះទន្លេមេគង្គ។ លើសពីនេះ សត្វផ្សោតគឺជាប្រភពប្រាក់ចំណូលរបស់សហគមន៍ ដែលបម្រើវិស័យទេសចរណ៍។ លោករកឃើញថា ការថែរក្សាសត្វផ្សោតបានល្អ អាចរក្សាបាននូវតុល្យភាពជលផល ដែលផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពរស់នៅពលរដ្ឋ៖ « យើងការពារសត្វផ្សោតមានន័យថា យើងការពារអន្លង់ពូជត្រីដែលមាននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា មានច្រើននៅតំបន់ខាងលើ គឺខេត្តក្រចេះ ស្ទឹងត្រែង។ អន្លង់ផ្សោតគឺអភិរក្សពូជត្រីដែលត្រីទាំងអស់នោះ គឺផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពប្រជាជនរាប់លាននាក់ »។
មន្ត្រីជលផលកត់សម្គាល់ថា សត្វផ្សោតនៅតាមដងទន្លេមេគង្គខេត្តក្រចេះ និងខេត្តស្ទឹងត្រែង បច្ចុប្បន្ននៅសល់ប្រមាណ ៨០ក្បាល ក្នុងនោះ ៥៥ក្បាលដល់ ៦០ក្បាលមាននៅខេត្តក្រចេះ។ សត្វផ្សោតទាំងនោះបន្តរស់នៅអន្លង់អភិរក្សផ្ដៅ និងអន្លង់កាំពី ជាដើម។
មន្ត្រីជំនាញបរិស្ថានរកឃើញថា មានឧបសគ្គច្រើនដែលយាយីសត្វផ្សោតមានជាអាទិ៍ គឺកត្តាជីវភាពខ្វះការយល់ដឹង ស្ថានភាពទឹកមិនទៀងទាត់ ការអភិវឌ្ឍតាមដងទន្លេ ការនេសាទខុសច្បាប់ និងការមិនយកចិត្តទុកដាក់ពីរដ្ឋាភិបាល ឬអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានទាក់ទិនការអភិរក្សនៅរដូវបិទនេសាទ និងអន្លង់អភិរក្ស។
អភិបាលរងខេត្តក្រចេះ លោក ខណ្ឌ ចំណាន ជំរុញឲ្យពលរដ្ឋ និងអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ យកចិត្តទុកដាក់អភិរក្សធនធានជលផលដែលមានស្រាប់ និងសត្វផ្សោត ដើម្បីបម្រើឲ្យសេចក្តីត្រូវការរបស់ពលរដ្ឋ និងទ្រទ្រង់ជីវភាពគ្រួសារអ្នកភូមិ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។