របាយការណ៍ដដែលបានកត់សម្គាល់ថា ការបំពានច្បាប់របស់ក្រុមហ៊ុនវៀតណាម ទាំងនោះ ធ្វើទៅបានដោយសារមានការការពារពីកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ កងរាជអាវុធហត្ថ និងសមត្ថកិច្ច។
តើមន្ត្រីកងប្រដាប់អាវុធកម្ពុជា ពិតជាស្ថិតនៅក្រោយការរកស៊ីឈើ និងការរំលោភច្បាប់របស់ក្រុមហ៊ុនវៀតណាម ដូចរបាយការណ៍លើកឡើងឬយ៉ាងណា?
អង្គការឃ្លាំមើលពិភពលោក រកឃើញថា កងប្រដាប់អាវុធកម្ពុជា ដែលមានតួនាទីអនុវត្តន៍ និងការពារច្បាប់ ដើម្បីរក្សាធនធានធម្មជាតិឲ្យនៅគង់វង្ស បានក្លាយជាឧបករណ៍ដ៏មានប្រសិទ្ធភាពរបស់ក្រុមហ៊ុនសម្បទានដីសេដ្ឋកិច្ចវៀតណាម សម្រាប់បាញ់សម្លុតគំរាមកំហែងការតវ៉ាណាមួយពីប្រជាសហគមន៍។
ក្នុងរបាយការណ៍លម្អិតរបស់អង្គការឃ្លាំមើលពិភពលោក ចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី១៣ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៣ បង្ហាញថា មានក្រុមហ៊ុនដំណាំកៅស៊ូរបស់វៀតណាម ២ ឈ្មោះ ហ្វាង អាន់ យ៉ាឡាយ (Hoang Anh Gia Lai= HAGL) និងក្រុមហ៊ុនវៀតណាម រ៉ាប់ប៊ឺ គ្រូប (Vietnam Rubber Group=VRG) ដែលបានទទួលអាជ្ញាប័ណ្ណដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ចពីរដ្ឋ កំពុងរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស បំពានច្បាប់ និងបង្កវិនាសកម្មព្រៃឈើនៅកម្ពុជា។
អង្គការនេះបញ្ជាក់ថា ក្រុមហ៊ុនវៀតណាម ទាំងនោះ អាចបំពានច្បាប់ រំលោភសិទ្ធិមនុស្ស និងកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើដែលច្បាប់ហាមឃាត់បាន ក៏ដោយសារមានខ្នងនៅពីក្រោយជាមន្ត្រីកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ កងរាជអាវុធហត្ថ និងសមត្ថកិច្ចមូលដ្ឋាន។
អ្នកនាំពាក្យកងរាជអាវុធហត្ថលើផ្ទៃប្រទេស លោក ខេង ទីតូ បានច្រានចោលចំពោះការរកឃើញរបស់អង្គការឃ្លាំមើលពិភពលោក។ លោកបញ្ជាក់ថា មន្ត្រីកងរាជអាវុធហត្ថពីថ្នាក់ជាតិ ដល់ថ្នាក់ក្រោមជាតិ មិនដែលបើកដៃ ឬផ្តល់ឱកាសឲ្យជនបរទេស ឬក្រុមហ៊ុនវិនិយោគមកបំផ្លិចបំផ្លាញធនធានធម្មជាតិក្នុងស្រុកនោះទេ គឺមានតែការពារធនធានធម្មជាតិ។ លោក ខេង ទីតូ បានលើកសរសើរមេបញ្ជាការរបស់ខ្លួន គឺលោក សៅ សុខា ដោយប្រៀបប្រដូចជាអ្នកអភិរក្សព្រៃឈើដ៏សកម្មមួយរូប ដែលបានបំផុសឲ្យមានចលនាដាំដើមឈើឡើងវិញ នៅតំបន់ដែលបាត់បង់ព្រៃឈើ។
លោក ខេង ទីតូ៖ «វាគ្មានរឿងអីដែលគាត់ឲ្យកូនចៅគាត់ ឬបញ្ជាកូនចៅគាត់ឲ្យទៅរួមគំនិតបំផ្លិចបំផ្លាញសម្បត្តិធម្មជាតិខ្លួនឯងទេ នរណាក៏ដូចនរណាដែលមានការសោកស្ដាយនៅពេលមានបុគ្គល ឬឈ្មួញបង្កប់បំផ្លាញព្រៃឈើមែន ឯកឧត្តមមេបញ្ជាការគាត់នឹងយកមកដាក់គុក និងត្រូវបណ្ដេញចេញពីជួរទ័ពអ៊ីចឹងទៅ»។
លោក ខេង ទីតូ យល់ថា ជារឿងធម្មតាដែលរបាយការណ៍ និងព័ត៌មានខ្លះបានលេចឮ ឬលាបពណ៌ឲ្យសមត្ថកិច្ច ឬមន្ត្រីកងរាជអាវុធហត្ថ ថាមានពាក់ព័ន្ធ ឬនៅពីក្រោយខ្នងនៃការរកស៊ីឈើខុសច្បាប់របស់ក្រុមហ៊ុនសម្បទានដីសេដ្ឋកិច្ច។ លោកទទួលស្គាល់ថា មានបុគ្គលខ្លះបានបន្លំស្លៀកពាក់ឯកសណ្ឋានជាកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ រកស៊ីជួញដូរឈើជាមួយឈ្មួញមែន ប៉ុន្តែអ្នកប្រព្រឹត្តទាំងនោះមិនដែលគេចផុតពីសំណាញ់ច្បាប់ទេ នៅពេលដែលរកឃើញកំហុស។
លោក ខេង ទីតូ៖ «យើងមិនបដិសេធទេ មានបុគ្គលខ្លះពាក់ឯកសណ្ឋានជាកម្លាំងប្រដាប់អាវុធទៅរកស៊ីជួញដូរជាមួយឈ្មួញ ឬជនទុច្ចរិតអីវាមានមួយចំនួនតូច។ ពួកទាំងអស់នោះនៅពេលដែលយើងដឹង ពេលយើងរកមុខឃើញ យើងតែងតែយកគាត់មកអនុវត្តតាមច្បាប់ គឺយើងមិនដែលបញ្ជាគាត់ ហើយយើងក៏មិនដែលឲ្យគំនិតទៅគាត់ ត្រូវតែការពារឈ្មួញ ទោះឈ្មួញណាក៏ដោយ កុំថាឡើយសូម្បីតែវៀតណាម សូម្បីតែឈ្មួញគ្នាឯងក៏ដោយ មានន័យថា អ្នកធំអ្នកតូចណាក៏ដោយ គឺយើងមិនដែលចេញមុខការពារឲ្យពួកហ្នឹងទេ អ្វីដែលខុសច្បាប់ គឺយើងមិនដែលការពារពួកគាត់ទេ»។
ក្រៅពីរកឃើញថា កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធជាបង្អែកឲ្យក្រុមហ៊ុនវៀតណាម ក្នុងការផ្ដួលរំលំឈើដឹកចេញពីតំបន់ដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ចនោះ។ អង្គការឃ្លាំមើលពិភពលោក នៅរកឃើញទៀតថា មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ ឧកញ៉ា និងមហាសេដ្ឋីរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ក៏ស្ថិតនៅពីក្រោយខ្នងក្នុងការជ្រោមជ្រែង និងឃុបឃិតជាមួយក្រុមហ៊ុនវៀតណាម ទាំងនោះដែរ។
យ៉ាងណា អ្នកនាំពាក្យកងរាជអាវុធហត្ថលើផ្ទៃប្រទេស លោក ខេង ទីតូ បញ្ជាក់ថា របាយការណ៍អង្គការឃ្លាំមើលពិភពលោក កំពុងធ្វើឲ្យប៉ះពាល់កិត្តិយសដល់សមត្ថកិច្ច កម្លាំងប្រដាប់អាវុធ និងស្ថាប័នមួយចំនួន។ ដូច្នេះ ការស្រាវជ្រាវរកការពិតនៃការរកឃើញរបស់របាយការណ៍នេះ ជារឿងសំខាន់ ហើយមន្ត្រីកងរាជអាវុធហត្ថ និងសិក្សាពីការរកឃើញក្នុងរបាយការណ៍នោះ។
ក្រៅពីអង្គការឃ្លាំមើលពិភពលោក ដែលរកឃើញថា កងប្រដាប់អាវុធកម្ពុជា ស្ថិតនៅពីក្រោយខ្នងនៃការរកស៊ីឈើដ៏ធំរបស់ក្រុមហ៊ុនវៀតណាម ក្រោមស្លាកដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ច។ សូម្បីតែអង្គការសិទ្ធិមនុស្សក្នុងស្រុក ដែលឃ្លាំមើលការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ ក៏រកឃើញដូចគ្នានេះដែរ។
មន្ត្រីអង្កេតជាន់ខ្ពស់ដីធ្លី និងធនធានធម្មជាតិរបស់ សមាគមអាដហុក (Adhoc) ការពារសិទ្ធិមនុស្ស លោក ប៉ែន ប៊ុណ្ណារ៍ ថ្លែងថា ភាគច្រើនដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ចដែលប្រគល់ឲ្យក្រុមហ៊ុន ជាប្រភេទព្រៃស្រោង ហើយក្រុមហ៊ុនឈូសឆាយយកព្រៃស្រោង។ ក្រុមហ៊ុនវិនិយោគទាំងនោះមិនថាក្រុមហ៊ុនវៀតណាម ឬក្រុមហ៊ុនណាទេ គឺបានហូតយកឈើប្រណីតទាំងក្នុងតំបន់សម្បទាន និងក្រៅតំបន់សម្បទាន។
លោក ប៉ែន ប៊ុណ្ណារ៍ សង្កត់ធ្ងន់ថា ប្រសិនបើមិនមានការប្រព្រឹត្តអំពើពុករលួយជាប្រព័ន្ធ និងគ្មានការបើកដៃពីកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធទេនោះ ការកាប់ព្រៃឈើខុសច្បាប់ នឹងដឹកឈើទៅលក់នៅក្រៅប្រទេស មិនអាចដឹកចេញពីភូមិបានឡើយ៖ «គ្រាន់តែពីខេត្តរតនគិរី ទៅដល់ព្រំដែន នឹងមានសមត្ថកិច្ចចម្រុះតាំងពីភូមិរហូតដល់ព្រំដែន។ ប្រសិនបើជាសមត្ថកិច្ចមិនចូលរួមបើកដៃឲ្យទេ គឺថាចេញពីភូមិមិនផុតផង»។
លោកកត់សម្គាល់ថា ក្រុមហ៊ុនដែលទទួលបានទីតាំងវិនិយោគហើយនោះ តែងតែមានកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ និងអាជ្ញាធរជួយការពារ។ លោកបន្តថា ការធ្វើអាជីវកម្មឈើជារឿងមួយ ហើយការរានយកដីប្រជាពលរដ្ឋជារឿងមួយទៀត។ ដូច្នេះ ទើបឃើញថា ការផ្តល់ដីសម្បទានដល់កន្លែងណាហើយ កន្លែងនោះតែងត្រូវបំផ្លិចបំផ្លាញព្រៃឈើ និងធ្វើឲ្យពលរដ្ឋឈើចាប់៖ «កុំថាឡើងសម្បទានធំៗ សូម្បីតែសម្បទានក្រុមហ៊ុនអ្នកមានអំណាចគេយកដូចជាក្រុមហ៊ុន ឌីអឹមគ្រូប (DM Group) ជាដើម រហូតដល់ប្រើប្រាស់កងអង្គរក្សនាយករដ្ឋមន្ត្រីទៀត រហូតដល់បាញ់ប្រជាពលរដ្ឋរបួសធ្ងន់ធ្ងរជើង រហូតដល់ពេលនេះអត់ទាន់រកស្អីឃើញផង»។
របាយការណ៍អង្គការឃ្លាំមើលពិភពលោក រកឃើញថា មកដល់ចុងឆ្នាំ២០១២ រដ្ឋបានជួលដីជាលក្ខណៈសម្បទានសេដ្ឋកិច្ចចំនួន ២លាន ៦សែនហិកតារ ទៅឲ្យក្រុមហ៊ុនជាច្រើន។ ព្រៃឈើ និងឈើកម្រល្អប្រណីតៗតម្លៃខ្ពស់ជាច្រើនឆ្នាំ ត្រូវបានកាប់បំផ្លាញ និងដឹកចេញទៅលក់នៅទីផ្សារអន្តរជាតិជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ របាយការណ៍ផ្ដោតសំខាន់ថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ខ្លួនឯងជាចំណែកមួយនៃការបង្កបញ្ហាទាំងនោះ តាមរយៈការផ្តល់អាជ្ញាប័ណ្ណសម្បទានដីធ្លីបំពានច្បាប់ជាធរមាន។
របាយការណ៍របស់អាដហុក ដែលមានចំណងជើងថា «ផ្លូវរបត់» ចេញផ្សាយកាលពីខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៣ រកឃើញប្រហាក់ប្រហែលគ្នា ដោយកត់ត្រាថា សម្បទានដីសេដ្ឋកិច្ចជាច្រើនត្រូវបានអនុម័តដោយមានការបំពារបំពានធ្ងន់ធ្ងរលើលក្ខខណ្ឌច្បាប់។ ជាទូទៅ ពលរដ្ឋដែលរស់នៅតំបន់សម្បទាន ពុំដឹងឮព័ត៌មានមូលដ្ឋានអំពីសម្បទាននោះទេ អ្នកជំនាញក៏មិនបានចុះទៅស្រាវជ្រាវពីផលប៉ះពាល់ជាមុន។ លើសពីនេះ ក្រុមហ៊ុនសម្បទានតែងចង់បានដីក្នុងតំបន់ការពារអភិរក្ស និងដីរបស់ជនជាតិភាគតិច ព្រោះតំបន់ទាំងនោះសម្បូរព្រៃឈើកម្រ និងប្រណីតមានតម្លៃខ្ពស់។
លោក ប៉ែន ប៊ុណ្ណារ៍ បន្តថា ការអនុវត្តច្បាប់នៅកម្ពុជា នៅទន់ខ្សោយ ហើយប្រព័ន្ធនៃការរំលោភច្បាប់ រឹតតែកើតមានដោយងាកទៅរកផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន ជាងការគោរពច្បាប់៖ «គ្រប់ទីកន្លែងសម្បទាន អាជ្ញាធរដែនដីតែងតែប្រើកម្លាំងអំណាច មិនគោរពច្បាប់ ធ្វើឲ្យគំរូហ្នឹងវាក្លាយទៅជាហិង្សាក្នុងសង្គម អ៊ីចឹងហើយ បានជាយើងឃើញថា កន្លែងណាខុសច្បាប់ បានផលប្រយោជន៍ បានលុយ គេទាំងអស់គ្នាទៅហើយ»។
ច្បាប់ក្នុងស្រុក ក្រុមហ៊ុនវិនិយោគមួយទទួលដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ចមិនឲ្យលើសពី ១ម៉ឺនហិកតារ។ ប៉ុន្តែ សម្រាប់ក្រុមហ៊ុន ហ្វាង អាន់ យ៉ាឡាយ ទទួលបានសម្បទានដីសេដ្ឋកិច្ចលើសពីច្បាប់ ៥ដង និងក្រុមហ៊ុន វៀតណាម រ៉ាប់ប៊ឺ គ្រូប ទទួលដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ចលើសច្បាប់កំណត់ ១៦ដង។ ក្រុមហ៊ុនវៀតណាម ទាំង២ បានបំបែកសាខាជាច្រើនក្នុងការទទួលដីទាំងនោះ និងជ្រែកចូលក្នុងតំបន់ដែលសម្បូរព្រៃឈើប្រណីត។ របាយការណ៍ដដែលបញ្ជាក់ថា ពាក្យថា «អភិវឌ្ឍន៍ដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ច» គ្រាន់តែជាឈ្មោះសម្រាប់បិទបាំងការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើល្អប្រណីតដ៏មានតម្លៃរបស់កម្ពុជា យកទៅលក់ក្រោមស្លាកសម្បទានដីសេដ្ឋកិច្ច។ ក្រុមហ៊ុនវៀតណាម ធំទាំងពីរ ប្រមូល និងដឹកឈើល្អប្រណីតមានតម្លៃខ្ពស់ទៅកាន់ប្រទេសវៀតណាម ហើយដុតបំផ្លាញចោលទាំងស្រុងនូវព្រៃឈើដែលនៅសេសសល់ឲ្យស្រឡះ ដើម្បីសម្គាល់ជាដីកម្មសិទ្ធិក្រុមហ៊ុន។
ស្ថិតិដែលចេញដោយអង្គការអាដហុក កាលពីឆ្នាំ២០១២ រកឃើញថា បើយកចំនួនដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ច សម្បទានរ៉ែ និងសម្បទានព្រៃឈើ បូកបញ្ចូលគ្នានោះ ផ្ទៃដីប្រហែល ៣៩% នៃផ្ទៃដីទាំងមូលរបស់ប្រទេសកម្ពុជា ត្រូវបានផ្តល់ទៅឲ្យក្រុមហ៊ុនឯកជនវិនិយោគ។
ការអភិវឌ្ឍកសិឧស្សាហកម្ម និងកំណើនជាប្រចាំនៃផលិតភាពកសិកម្ម គឺអាចដំណើរការទៅបាន លុះត្រាណាតែសម្បទានដីត្រូវទទួលបានការត្រួតពិនិត្យ និងគ្រប់គ្រងឲ្យបានល្អ។ ប៉ុន្តែ អាដហុក រកឃើញថា ការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ អាចលឿនជាងនេះទៀត ប្រសិនបើទុកឲ្យមានអ្នកកាន់កាប់ដីកសិកម្មតូចៗ ដោយពង្រឹងសុវត្ថិភាពនៃការកាន់កាប់ដីរបស់ពលរដ្ឋឲ្យគង់វង្ស៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។