ពលរដ្ឋ​ខេត្ត​កំពង់ចាម​បារម្ភ​ពី​សកម្មភាព​ឈូស​ឆាយ​ព្រៃ​លិច​ទឹក​អនាធិបតេយ្យ

ព្រៃ​លិច​ទឹក​ដែល​ជា​ព្រៃ​ចាំបាច់​សម្រាប់​មច្ឆាជាតិ​គ្រប់​ប្រភេទ ហើយ​វា​ជា​ជម្រក​ត្រី​ពង​ដើម្បី​បង្កើន​នូវ​ទិន្នផល​ត្រី​ឱ្យ​កាន់​តែ​សម្បូរ​ថែម​ទៀត​នោះ ត្រូវ​បាន​វិនាស​បន្តិច​ម្តងៗ​ដោយសារ​តែ​មាន​ការ​ឈូស​ឆាយ​ពី​សំណាក់​ក្រុមហ៊ុន និង​ឯកជន​មួយ​ចំនួន​ស្ទើរ​តែ​ពេញ​ផ្ទៃ​ប្រទេស។

0:00 / 0:00

ជាក់ស្តែង នៅ​ក្នុង​ខេត្ត​កំពង់ចាម តំបន់​ព្រៃ​ហាម​ឃាត់​មិន​ឱ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​កាប់​បំផ្លាញ​ព្រៃ​លិច​ទឹក​ពី​សំណាក់​អាជ្ញាធរ ប៉ុន្តែ​បែរ​ជា​មាន​អ្នក​មាន​លុយ​យក​គ្រឿងចក្រ​ទៅ​ឈូស​ឆាយ​ព្រៃ​លិច​ទឹក​ទាំង​នោះ​យ៉ាង​អានាធិបតេយ្យ​ទៅ​វិញ។ ហើយ​ខាង​សមាគម​ការពារ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​យល់​ថា ការ​ឈូស​ឆាយ​ដី​ព្រៃ​លិច​ទឹក គឺ​ជា​រឿង​ខុស​ច្បាប់​តែ​ម្តង។

ប្រជាពលរដ្ឋ​បី​ឃុំ ក្នុង​ស្រុក​ចំនួន​ពីរ គឺ​ស្រុក​ក្រូចឆ្មារ និង​ស្រុក​ត្បូងឃ្មុំ ខេត្ត​កំពង់ចាម បាន​សម្ដែង​អារម្មណ៍​សោកស្ដាយ​ចំពោះ​វិនាសកម្ម​ព្រៃ​លិច​ទឹក​នៅ​ក្នុង​តំបន់​ដែល​ពួក​គាត់​រស់​នៅ។ ប្រជាពលរដ្ឋ​ទាំង​នោះ​បាន​លើក​ឡើង​ថា កាល​ពី​ពេល​ដែល​មិន​ទាន់​មាន​ការ​ឈូស​ឆាយ​ព្រៃ​លិច​ទឹក ប្រជាពលរដ្ឋ​អាច​ទាញ​ផល​ប្រយោជន៍​បាន​យ៉ាង​ច្រើន​ពី​ដី និង​ព្រៃ​លិច​ទឹក​ទាំង​នោះ ប៉ុន្តែ​ស្រាប់​តែ​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ក្រោយ​មក​នេះ មាន​អ្នក​មាន​លុយ​បាន​យក​គ្រឿងចក្រ​មក​ធ្វើ​ការ​ឈូស​ឆាយ​ព្រៃ​ទាំង​នោះ​អស់​រាប់​ពាន់​ហិកតារ ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​ពួក​គាត់​រស់​នៅ​ជុំវិញ​ជួប​ការ​លំបាក​កាន់​តែ​ខ្លាំង​ឡើង។

ប្រជាពលរដ្ឋ​ម្នាក់​រស់​នៅ​ឃុំ​ទួលស្នួល ស្រុក​ក្រូចឆ្មារ ខេត្ត​កំពង់ចាម លោក ឈឺន វន បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា កន្លង​មក​ដី​ព្រៃ​លិច​ទឹក​នោះ​ជា​ដី​ព្រៃ​សាធារណៈ​របស់​រដ្ឋ ហើយ​នៅ​ពេល​ដែល​មិន​ទាន់​មាន​សេចក្តី​ជូន​ដំណឹង​ពី​ខាង​អាជ្ញាធរ ថា​ជា​ដី​ព្រៃ​អភិរក្ស​នោះ ប្រជាពលរដ្ឋ​ចំនួន ៣​ឃុំ ក្នុង​ស្រុក​ពីរ​ក្នុង​ខេត្ត​កំពង់ចាម គឺ​ស្រុក​ក្រូចឆ្មារ និង​ស្រុក​ត្បូងឃ្មុំ ក៏​បាន​ទៅ​កាប់​រាន​ធ្វើ​ស្រែ​ធ្វើ​ចម្ការ​បន្តិចបន្តួច​បាន​មួយ​រយៈ ប៉ុន្តែ​ក្រោយ​មក​ក៏​មាន​សេចក្តី​ជូន​ដំណឹង​ពី​ខាង​អាជ្ញាធរ ដើម្បី​ហាម​ឃាត់​ប្រជាពលរដ្ឋ និង​ក្រុមហ៊ុន​មិន​ឱ្យ​កាប់​រាន​ដី​ព្រៃ​លិច​ទឹក​ទាំង​នោះ​ត​ទៅ​ទៀត ពីព្រោះ​រដ្ឋាភិបាល​បាន​ចាត់​ចូល​ថា​តំបន់​ព្រៃ​អភិរក្ស ដើម្បី​ទុក​ព្រៃ​លិច​ទឹក​ទាំង​នោះ​ឱ្យ​ត្រី​ពង។

លោក​បន្ត​ថា ក្រោយ​មក​ប្រជាពលរដ្ឋ​ក៏​មិន​បាន​រុក​រាន​ត​ទៅ​ទៀត​ឡើយ ប៉ុន្តែ​ស្រាប់​តែ​មាន​អ្នក​ធ្វើ​ការ​នៅ​ក្រុមហ៊ុន​ចម្ការ​កៅស៊ូ​តាប៉ាវ យក​គ្រឿងចក្រ​ទៅ​ឈូស​ឆាយ​អស់​ជាង ២​ពាន់​ហិកតារ ដោយ​យក​លេស​ថា​កសាង​ទំនប់​ទឹក​តាម​ការ​ផ្ដិត​មេដៃ​ស្នើសុំ​ពី​សំណាក់​ប្រជាពលរដ្ឋ៖ «ដើម​ឆ្នាំ​២០១២ មក ប្រហែល​ជា​ថ្ងៃ​២៥ ខែ​១ ឆ្នាំ​២០១២ យើង​ឃើញ​មាន​ក្រុមហ៊ុន ស៊ឹម កុសល ដោយ​គាត់​ធ្វើ​ការ​នៅ​ក្រុមហ៊ុន​ចម្ការ​កៅស៊ូ​តាប៉ាវ បាន​យក​គ្រឿង​អា​ប៊ុល​ជាច្រើន​គ្រឿង​មក​ធ្វើ​ការ​ឈូស​ឆាយ​លើ​ដី​ព្រៃ​លិច​ទឹក​ហ្នឹង​អស់​ទំហំ​ហ្នឹង ២.៥០០​ហិកតារ។ ប៉ះពាល់​ដី​បី​ឃុំ គឺ​ឃុំ​ពាមជីលាំង ឃុំ​រកាពប្រាំ ក្នុង​ស្រុក​ត្បូងឃ្មុំ និង​ឃុំ​ទួលស្នួល ក្នុង​ស្រុក​ក្រូចឆ្មារ»

លោក​បញ្ជាក់​ថា កន្លង​មក​ធ្លាប់​មាន​ការ​ស្នើសុំ​ពី​សំណាក់​ប្រជាពលរដ្ឋ ដើម្បី​ធ្វើ​ទំនប់​មែន ប៉ុន្តែ​ការ​ឈូស​ឆាយ​នោះ​មិន​បាន​ធ្វើ​ទំនប់​តាម​ការ​ស្នើសុំ​នោះ​ទេ តែ​បែរ​ជា​យក​គ្រឿងចក្រ​ទៅ​ឈូស​ឆាយ​ក្នុង​ព្រៃ​លិច​ទឹក​នៅ​ក្នុង​បឹង​ទៅ​វិញ។ លោក​បន្ថែម​ថា ករណី​ឈូស​ឆាយ​ដី​ព្រៃ​លិច​ទឹក​ទាំង​នោះ វា​ធ្វើ​ឱ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​ប្រជាពលរដ្ឋ​យ៉ាង​ខ្លាំង។ ទី​មួយ ធ្វើ​ឱ្យ​ទិន្នផល​ត្រី​ត្រូវ​ថយ​ចុះ ដោយ​អស់​ជម្រក​សម្រាប់​ត្រី​ពង។ ទី​ពីរ នៅ​ពេល​រដូវ​ទឹក​ឡើង ធ្វើ​ឱ្យ​មាន​ខ្យល់​បក់​ធំៗ បណ្ដាល​ឱ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ពិបាក​ធ្វើ​ដំណើរ​ឆ្លង​កាត់ និង​ម្យ៉ាង​នៅ​រដូវ​ប្រាំង គោ ក្របី​ប្រជាពលរដ្ឋ​ដែល​ធ្លាប់​តែ​លេង​ពាស​វាល​ពាស​កាល​នោះ គឺ​ត្រូវ​ជួប​ការ​លំបាក​វិញ ដោយសារ​ក្រុមហ៊ុន​ដែល​ឈូស​ឆាយ​នោះ ដាំ​សណ្ដែក ដាំ​ពោត ហើយ​គោ​ក្របី​ប្រជាពលរដ្ឋ​ចូល​ស៊ី​លើ​សណ្ដែក​នោះ នឹង​ត្រូវ​ចាប់​ផាក​ពិន័យ​ទៀត​ផង។

រីឯ​ជំទប់​ទី​១ ឃុំ​ទួលស្នួល លោក ឌុល ឈៀង ក៏​បាន​សម្ដែង​អារម្មណ៍​សោកស្ដាយ​ចំពោះ​ការ​ឈូស​ឆាយ​ដី​ព្រៃ​លិច​ទឹក​អស់​ជាច្រើន​ពាន់​ហិកតារ​នោះ។ លោក​បន្ត​ថា នៅ​ពេល​ដែល​ក្រុមហ៊ុន​ចុះ​មក​ឈូស​ឆាយ​នោះ គឺ​មិន​បាន​សហការ​ជាមួយ​អាជ្ញាធរ​ឃុំ​នោះ​ទេ ហើយ​ការ​ដែល​ឈូស​ឆាយ​នោះ វា​ពិត​ជា​ធ្វើ​ឱ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​ការ​រស់​នៅ​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​មែន៖ «បាទ! អា​ហ្នឹង​ម្យ៉ាង​ប៉ះពាល់​ដល់​ដី​ប្រជាពលរដ្ឋ​ជា​ម្ចាស់​កម្មសិទ្ធិ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ពី​ដើម​មក តែ​ដោយសារ​តែ​រដ្ឋាភិបាល​យើង​មាន​គម្រោង​ផែន​ការ​អភិរក្ស​ព្រៃ​ហ្នឹង មិន​ឱ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​កាប់​តែ​ណា។ អ៊ីចឹង គាត់​ក៏​ឈប់​ធ្វើ​ទៅ​ពី​ហ្នឹង​រហូត​មក​ដល់​ឥឡូវ​ហ្នឹង ទើប​តែ​មាន​ក្រុមហ៊ុន​គេ​មក​រុញ ទើប​ធ្វើ​ឱ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​គាត់​ងើប​ឈរ​ឡើង​ថា ជា​ដី​កេរ​អាករ​គាត់ ហេតុ​អី​បាន​ជា​រុញ​រដ្ឋាភិបាល​ថា​មិន​ឱ្យ​រុញ​ទេ»

លោក​បន្ថែម​ថា ប្រសិន​បើ​ជា​រដ្ឋាភិបាល​មិន​មាន​សមត្ថភាព​ក្នុង​ការ​គ្រប់គ្រង​ដី​ព្រៃ​លិច​ទឹក​នៅ​តំបន់​នោះ​ទេ គប្បី​រដ្ឋាភិបាល​បង្វែរ​ផល​ប្រយោជន៍​ដី​នោះ​ទៅ​ជា​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ដែល​រស់​នៅ​ជុំវិញ ទើប​ជា​ការ​ប្រសើរ ជា​ជាង​បាន​ទៅ​លើ​បុគ្គល​តែ​ម្នាក់ ឬ​ក្រុមហ៊ុន​នោះ។

ចំណែក​ប្រជាពលរដ្ឋ​ដែល​រស់​នៅ​ឃុំ​រកាពប្រាំ ស្រុក​ត្បូងឃ្មុំ ដោយ​ថ្លែង​ក្នុង​លក្ខខណ្ឌ​មិន​បញ្ចេញ​ឈ្មោះ​ម្នាក់ បាន​ឱ្យ​ដឹង​ថា ប្រជា​នេសាទ​ច្បាស់​ជា​ត្រូវ​ជួប​ការ​លំបាក​ជាក់​ជា​មិន​ខាន ពីព្រោះ​បរិមាណ​ត្រី​ត្រូវ​ថយ​ចុះ ហើយ​ថ្លុក​ត្រពាំង​មួយ​ចំនួន​ក៏​ត្រូវ​រីង​ហួត​ហែង​នៅ​រដូវ​ប្រាំង ដោយសារ​ការ​ឈូស​លុប​យ៉ាង​អានាធិបតេយ្យ​នោះ។

ទាក់ទង​ទៅ​នឹង​ដែន​ព្រៃ​លិច​ទឹក​ដែល​ជា​តួនាទី​របស់​មន្ត្រី​ផ្នែក​ជលផល​នោះ ត្រូវ​បាន​នាយ​ខណ្ឌ​រដ្ឋបាល​ជលផល​ខេត្ត​កំពង់ចាម លោក គង់ ពុទ្ធារិទ្ធ បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា ការ​ឈូស​ឆាយ​ដី​ព្រៃ​លិច​ទឹក​នៅ​ស្រុក​ក្រូចឆ្មារ និង​ស្រុក​ត្បូងឃ្មុំ នោះ គឺ​មាន​ការ​ស្នើសុំ​ពី​ប្រជាពលរដ្ឋ ដើម្បី​ធ្វើ​ទំនប់​ទើប​មាន​ការ​អនុញ្ញាត​ខ្លះ​ដើម្បី​ឈូស​ឆាយ ប៉ុន្តែ​បើ​តាម​ច្បាប់​ជលផល គឺ​មិន​ត្រឹមត្រូវ​នោះ​ទេ។ លោក​បន្ត​ថា ខាង​លោក​នឹង​ដឹក​នាំ​ក្រុម​ការងារ​ចុះ​ត្រួត​ពិនិត្យ និង​ដោះស្រាយ​ក្នុង​ពេល​ឆាប់ៗ​ខាង​មុខ​នេះ៖ «អេ! អា​ហ្នឹង​វាៗៗ​សុទ្ធតែ​កំហុស​ហើយ តែ​យើង​គិត​ថា​អ្នក​ណា​ជា​អ្នក​ធ្វើ​សំណើ ហើយ​រហូត​មក​ដល់​ពេល​ហ្នឹង​ហើយៗ​ប្រសិន​បើ​ប្រជាពលរដ្ឋ​គាត់​ថា​ចង់​ឱ្យ​គេ​ផ្អាក​វិញ អា​ហ្នឹង​គាត់​ដាក់​ពាក្យ​បណ្ដឹង​មក ប៉ុន្តែ​ខ្ញុំ​នៅ​តែ​ចុះ​ធ្វើ​អ៊ីចឹង​ឱ្យ​តែ​មាន​សកម្មភាព​ខ្ញុំ​ត្រូវ​តែ​ចុះ​ទៅ​ធ្វើ​ដើម្បី​ធ្វើ​របាយការណ៍​ទៅ​ថ្នាក់​លើ​ហើយ»

បើ​តាម​ការ​ចុះ​ត្រួត​ពិនិត្យ​របស់​មន្ត្រី​សម្រប​សម្រួល​នៃ​សមាគម​ការពារ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​អាដហុក (Adhoc) ប្រចាំ​ខេត្ត​កំពង់ចាម លោក នាង សាវ៉ាត យល់​ថា ការ​ឈូស​ឆាយ​ព្រៃ​លិច​ទឹក​ទាំង​នោះ គឺ​ខុស​ច្បាប់​ទាំង​ស្រុង ដែល​លោក​ហៅ​ការ​ឈូស​ឆាយ​នោះ​ថា ជា​វិនាសកម្ម​ដី​ព្រៃ​លិច​ទឹក​តែ​ម្តង។ ហើយ​លោក​យល់​ថា ប្រសិន​បើ​ជា​មាន​ការ​ផ្តល់​អាជ្ញាប័ណ្ណ​ណា​មួយ​ពី​រដ្ឋាភិបាល ដើម្បី​ឈូស​ឆាយ​នោះ គឺ​វា​ផ្ទុយ​ទៅ​នឹង​ច្បាប់​ដែល​មាន​ចែង៖ «អំពើ​ល្មើស​ច្បាប់​ប៉ុណ្ណឹង​ហើយ ហើយ​សមត្ថកិច្ច​បាន​ដឹង​ប៉ុណ្ណឹង​ហើយៗ​នៅ​តែ​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​ធ្វើ​ទៀត​វា​ជា​រឿង​មិន​ល្អ វា​ជា​គំរូ​អាក្រក់។ យើង​ចាប់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ដែល​គាត់​ដឹក​តាម​កង់ ដែល​គាត់​ដឹក​តាម​រទេះ​តិចតួច ដែល​គាត់​គ្រាន់​តែ​ដាំ​បាយ​ដាំ​ទឹក តែ​យើង​បែរ​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​គេ​ឈូស​សុទ្ធ​តែ​ប៊ុលស្រាយ។ ឈូស​យើង​ចេះ​តែ​កោត​ដែរ​ថា គេ​ឈូស​សុទ្ធ​តែ​ព្រៃ​រនាម ព្រៃ​តាសេក​ធំៗ​ចេញ ហើយ​គេ​ដាំ​សណ្ដែក ដាំ​ពោត យើង​មិន​ដឹង​គិត​ថា​អា​នេះ​វា​ជា​វិទ្យាសាស្ត្រ​សម័យ​ថ្ងៃ​យ៉ាង​ម៉េច​ទេ យើង​មិន​ដឹង​ទេ»

លោក​បញ្ជាក់​ថា កន្លង​មក​ខាង​សមាគម​លោក​បាន​រៀប​ចំ​សិក្ខា​សាលា​ស្តី​អំពី​បញ្ហា​នេះ ហើយ​អញ្ជើញ​មន្ត្រី​ដែល​ពាក់ព័ន្ធ​មក​ជួប​ជុំ​ដើម្បី​ស្វែង​រក​ដំណោះស្រាយ តែ​មិន​ទាន់​ឃើញ​មាន​សកម្មភាព​ចុះ​អន្តរាគមន៍​ពី​សំណាក់​អាជ្ញាធរ​យ៉ាង​ណា​នោះ​ឡើយ។ តំបន់​ព្រៃ​លិច​ទឹក​ដែល​កំពុង​រង​ការ​គំរាម​កំហែង​នោះ ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ឃុំ​ចំនួន​បី​ក្នុង​ស្រុក​ក្រូចឆ្មារ និង​ស្រុក​ត្បូងឃ្មុំ ដែល​ខាង​ក្រុមហ៊ុន​បាន​ធ្វើ​ការ​ឈូស​ឆាយ​ជា​លក្ខណៈ​ទ្រង់ទ្រាយ​ធំ​តាំង​ពី​ដើម​ឆ្នាំ​២០១២៕

កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖

ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។