ប្រជាសហគមន៍ការពារព្រៃឈើ ប្រជាពលរដ្ឋ និងអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលដែលស្រឡាញ់សម្រស់ព្រៃឈើនៅតំបន់ជាប់ព្រៃឡង់ ក្នុងស្រុកសណ្ដាន់ ខេត្តកំពង់ធំ គឺព្រៃរបស់ប្រជាសហគមន៍មួយនៅទីនោះ។ ដោយការពេញចិត្តនឹងធម្មជាតិ ពួកគេមានគំនិតចង់ឲ្យរាជរដ្ឋាភិបាល ត្រូវប្រែក្លាយតំបន់ព្រៃសហគមន៍របស់អ្នកភូមិ ឲ្យក្លាយទៅជាតំបន់អេកូទេសចរណ៍បែបធម្មជាតិ ជាជាងការផ្ដល់សម្បទានដីព្រៃទៅក្រុមហ៊ុនឯកជន ដែលនាំឲ្យបាត់បង់គម្របព្រៃឈើបន្តទៀត។
ដើមឈើដុះស្រោងឡើងទៅលើមានធំមានតូច ហើយមានជាច្រើនប្រភេទខុសៗគ្នា សំឡេងសត្វបក្សី រួមនឹងសំឡេងសត្វរៃស្រែកយំទ្រហឹងអឺងអាប់។ អនុផលធម្មជាតិ រួមមានជ័រ វល្លិ ផ្ដៅ ឃ្មុំ ផ្សិត ក្ងោក ផ្លែឈើព្រៃ ត្រីនៅតាមបឹង ឬត្រពាំងសម្រាប់ជាម្ហូបអាហាររបស់អ្នកភូមិ។ លើសពីនេះ ប្រភេទសត្វព្រៃដែលនៅសេសសល់រួមមាន ស្វា ទោច ជ្រូកព្រៃ ល្មូន រួមនឹងសត្វផ្សេងទៀតដែលអ្នកភូមិប្រទះឃើញនៅក្នុងព្រៃការពាររបស់ពួកគាត់។
ទាំងនេះ សុទ្ធសឹងជាសក្ដានុពលមួយផ្នែកនៅក្នុងតំបន់ព្រៃការពាររបស់ប្រជាសហគមន៍មួយ នៅឃុំសណ្ដាន់ ស្រុកសណ្ដាន់ ខេត្តកំពង់ធំ ឈ្មោះថា ព្រៃសហគមន៍ក្បាលខ្លា ក៏ប៉ុន្តែព្រៃសហគមន៍នេះ មួយចំណែកត្រូវរងការបំផ្លិចបំផ្លាញតាមរយៈការរុករានទន្ទ្រានយកដីដាំដំណាំ និងការអារឈើធំៗទៅលក់ឲ្យឈ្មួញ។
ដោយសម្លឹងឃើញសក្ដានុពលបែបនេះ ក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិល ប្រជាសហគមន៍ នាំគ្នាទៅសម្រាកបោះតង់ដាំកូនឈើប្រភេទឈើប្រណីតប្រមាណ ២.០០០ដើម នៅកន្លែងដីវាលៗឡើងវិញ កាលពីចុងខែកក្កដា កន្លងទៅ។ ទិវាបោះជំរំដាំកូនឈើ គឺរៀបចំឡើងដោយអង្គការស្ពានសន្តិភាព និងអង្គការជាដៃគូមួយចំនួន ហើយពួកគេនាំគ្នាផ្ដល់ជាគំនិតឲ្យមានការកែច្នៃតំបន់ព្រៃសហគមន៍នេះ ក្លាយជាតំបន់ទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរតាមបែបធម្មជាតិ។ អ្នកចូលរួមខ្លះថា ប្រសិនបើតំបន់នោះអាចក្លាយជាតំបន់ទេសចរណ៍ វានឹងជួយការពារព្រៃឈើ សត្វព្រៃដែលនៅសេសសល់ ឲ្យបានគង់វង្សយូរអង្វែង។ បន្ថែមពីនេះ ក៏អាចជួយឲ្យអ្នកភូមិរកចំណូលបាន តាមរយៈការបម្រើសេវាកម្មជូនភ្ញៀវទេសចរដើរកម្សាន្តនៅតំបន់នោះទៀតផង។
ក្នុងឱកាសនោះ អ្នកចូលរួមដាំកូនឈើទាំងអស់ ត្រូវចំណាយពេលធ្វើដំណើរពីភូមិស្រែចង់ ទៅព្រៃសហគមន៍ក្បាលខ្លា តាមគោយន្តប្រមាណ ២ម៉ោង ទើបទៅដល់ទីស្នាក់ការរបស់សហគមន៍ដែលនៅកណ្ដាលព្រៃ ហើយត្រូវចំណាយពេលប្រមាណកន្លះម៉ោងទៀត ទើបទៅដល់ទីតាំងដែលត្រូវដាំកូនឈើ។
អ្នកចូលរួម ហាក់រីករាយនឹងសម្រស់ធម្មជាតិ រួមនឹងសំឡេងសត្វយំអមដោយសំឡេងគោយន្តធ្វើដំណើរផង។
«សំឡេងគោយន្ត»
យុវជនបម្រើការងារនៅស្ថាប័នសាសនាគ្រិស្ដមួយឈ្មោះ ប្រិយសម្ព័ន្ធគ្រិស្តបរិស័ទកម្ពុជា និងជាអ្នកជឿព្រះយេស៊ូ លោក ជួន ដាណែត មានប្រសាសន៍ថា ព្រៃឈើ គឺពិតជាមានសារសំខាន់ណាស់សម្រាប់មនុស្សគ្រប់រូប។ លោកបន្តថា សូម្បីតែនៅក្នុងព្រះគម្ពីរ ក៏គេបានចែងថា របស់ក្នុងលោកសព្វសារពើ គឺព្រះជាម្ចាស់ជាអ្នកបង្កើត រួមទាំងព្រៃឈើដែរ ហើយព្រៃឈើ គឺជាផ្នែកមួយសំខាន់ដើម្បីទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរ ព្រមទាំងអាចជួយការពារជីវិតមនុស្ស និងសត្វ៖ «ខ្ញុំជឿថាមួយរយៈ ភាគរយប្រសិនបើព្រៃឈើមានការលូតលាស់ឡើងវិញ ហើយដើមឈើធំៗ ខ្ញុំជឿថា ពិតជាមានភ្ញៀវទេសចរអាចថាជាអេកូទេសចរណ៍មួយ ដើម្បីទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរ»។
ប្រភពដដែលបន្តថា មនុស្សម្នាក់ៗគប្បីត្រូវអភិរក្សព្រៃឈើនៅតំបន់ព្រៃឡង់ឡើងវិញ ដើម្បីប្រែក្លាយតំបន់នេះឲ្យទៅជាតំបន់ទេសចរណ៍បៃតង។ លោកថា រាជរដ្ឋាភិបាលក៏មានចំណែកទទួលខុសត្រូវយ៉ាងសំខាន់ក្នុងរឿងនេះ ប៉ុន្តែអ្វីដែលពិសេសជាងនេះទៀត គឺត្រូវផ្ដើមចេញពីពលរដ្ឋគ្រប់រូប រួមគ្នាថែរក្សាធនធានធម្មជាតិទើបអាចទៅរួច។
មិនខុសគ្នានេះ ពលរដ្ឋមកពីស្រុកបាកាន ខេត្តពោធិ៍សាត់ មានវ័យជាង ៧០ឆ្នាំដែលបានចូលរួមទិវាបោះជំរំដាំកូនឈើ លោក ណេត ផង់ មានប្រសាសន៍ថា ព្រៃឈើ គឺសំខាន់ណាស់សម្រាប់ជីវិតមនុស្សគ្រប់រូប ពីព្រោះជីវិតពិតជាត្រូវការធម្មជាតិខ្លាំងជាងអ្វីៗទាំងអស់។ លោកបន្តថា សូម្បីតែព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ តាំងពីពេលទ្រង់ប្រសូតឈានរហូតដល់ពេលព្រះអង្គទ្រង់ចូលបរិនិព្វាន គឺភាគច្រើននៃជីវិតរបស់ទ្រង់នៅជាប់ជាមួយព្រៃឈើ។ ចាស់ព្រឹទ្ធាចារ្យរូបនេះបន្ថែមថា ការបាត់បង់ព្រៃឈើ ប្រៀបដូចជាការបាត់បង់គុណប្រយោជន៍មួយផ្នែកនៃជីវិត៖ «អ៊ីចឹងព្រះពុទ្ធប្រៀនប្រដៅហើយចាត់ទុកជាឈើហ្នឹង ដោយព្រះពុទ្ធសម្ដែងថា រុក្ខឆាយា ម្លប់ព្រៃឈើ ដែលស្មើនឹងម្លប់មាតាបិតា និងម្លប់របស់ស្ដេច»។
ជាមួយគ្នានេះ បុគ្គលិកអង្គការស្ពានសន្តិភាព អ្នកស្រី រស់ ចាន់សុភា ឲ្យដឹងថា ជាលើកទីមួយសម្រាប់អ្នកស្រី ដែលបានឃើញសម្រស់ព្រៃឈើនៅតំបន់ជាប់ព្រៃឡង់ ដែលជាព្រៃការពាររបស់សហគមន៍ក្បាលខ្លា។ អ្នកស្រីបន្តទាំងទឹកមុខស្ងួតថា ជាការសោកស្ដាយបំផុតនៅពេលឃើញព្រៃឈើនៅតំបន់ព្រៃការពាររបស់អ្នកភូមិ ត្រូវបានគេដុតបំផ្លាញដើម្បីយកដីដាំដំណាំ ព្រមទាំងដើមឈើធំៗមួយចំនួននៅទីនោះ ត្រូវបានគេកាប់។ អ្នកស្រីពិតជាចង់ឃើញតំបន់ព្រៃសហគមន៍ រួមនឹងតំបន់ព្រៃឡង់ទាំងមូល ប្រែក្លាយជាតំបន់ទេសចរណ៍បែបធម្មជាតិ៖ «ខ្ញុំគាំទ្រការអភិវឌ្ឍ ដោយយើងគ្រាន់តែសម្រួលផ្លូវធ្វើឲ្យស្រួលសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋ។ អាហ្នឹងខ្ញុំគាំទ្រ ប៉ុន្តែត្រូវរក្សានូវអ្វីដែលជារបស់ធម្មជាតិ»។
ប្រជាពលរដ្ឋនៅភូមិក្បាលខ្លា នាំគ្នាស្នើសុំអាជ្ញាធរដើម្បីបង្កើតជាព្រៃសហគមន៍ក្បាលខ្លា កាលពីឆ្នាំ២០០៩ ហើយព្រៃនេះស្ថិតនៅក្នុងភូមិក្បាលខ្លា ឃុំសណ្ដាន់ ដែលមានទំហំប្រមាណ ២.៥០០ហិកតារ (២.៥៣៣ហិកតារ)។ បច្ចុប្បន្ន ទំហំព្រៃប្រមាណ ៨០០ហិកតារ ត្រូវបានប្រជាពលរដ្ឋនៅតំបន់ផ្សេងៗចូលកាប់ទន្ទ្រានធ្វើស្រែចម្ការ រហូតធ្វើឲ្យកន្លែងខ្លះប្រែក្លាយជាវាលស្មៅ ឬវាលស្រែ។ ចំណែកដើមឈើធំៗមួយចំនួននៅទីនោះ គឺត្រូវបានគេលួចអារច្រៀក ដើម្បីយកទៅលក់បន្តឲ្យឈ្មួញដែរ។
ទាក់ទងបទល្មើសព្រៃឈើ នាយសង្កាត់រដ្ឋបាលព្រៃឈើសណ្ដាន់ លោក ចាន់ មុនីនាថ មានប្រសាសន៍ថា កន្លងទៅអាជ្ញាធរតែងសហការជាមួយប្រជាពលរដ្ឋចុះបង្ក្រាប និងទប់ស្កាត់បទល្មើសដែលកើតមាននៅតំបន់ព្រៃសហគមន៍ និងតំបន់ព្រៃឡង់ជាប្រចាំ។ លោកបញ្ជាក់ដែរថា លោករីករាយសម្រាប់សកម្មភាពចូលរួមអភិរក្សធនធានព្រៃឈើរបស់បណ្ដាអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល៖ «បញ្ហានេះ យើងធ្វើដូចនៅក្នុងសហគមន៍អ៊ីចឹងដែរ។ យើងមានមន្ត្រីចំនួនបួននាក់ ហើយបីនាក់គាត់ជាប់ល្បាតនៅក្នុងព្រៃឡង់»។
យ៉ាងណា នាយកប្រតិបត្តិអង្គការស្ពានសន្តិភាព លោក ស៊ុម ច័ន្ទមុនី ដែលដឹកនាំយុទ្ធនាការបោះជំរំដាំកូនឈើកាលពីថ្ងៃទី២៧ ដល់ថ្ងៃទី៣០ កក្កដា កន្លងទៅ យល់ថា ត្បិតតែព្រៃសហគមន៍ក្បាលខ្លា ឬតំបន់ព្រៃឡង់ មានកន្លែងខ្លះសឹករិចរិលមែន ប៉ុន្តែវានៅមានប្រយោជន៍ច្រើនណាស់សម្រាប់មនុស្សជំនាន់ក្រោយ ពិសេសសម្រាប់ទប់ស្កាត់បម្រែបម្រួលអាកាសធាតុនៅពេលបច្ចុប្បន្ន។ ជាមួយគ្នានេះ វាក៏អាចក្លាយជាតំបន់ទេសចរណ៍បានយ៉ាងប្រសើរទៀតផង៖ «យើងក៏អាចធ្វើទេសចរណ៍សម្រាប់ជាតិ និងអន្តរជាតិទៀត ព្រោះឥឡូវនេះ មានការរីកចម្រើនក្នុងការជិះកង់ ហើយយើងស្រមៃថាបើមានប្អូនយើងជិះកង់ដើម្បីបរិស្ថាននោះ គាត់នាំគ្នាមកជិះនៅព្រៃឡង់ គឺមិនត្រឹមតែអាចការពារព្រៃទេ ប៉ុន្តែធនធាន ឬការឧបត្ថម្ភដល់សហគមន៍ទៀត»។
ចំណែកប្រធានព្រៃសហគមន៍ក្បាលខ្លា វិញ លោក គង់ សុខា មានប្រសាសន៍ថា អ្វីដែលប្រជាសហគមន៍លោកចង់បាន គឺចង់ឃើញតំបន់ព្រៃរបស់ពួកគាត់ ក្លាយទៅជាតំបន់ទេសចរណ៍បែបធម្មជាតិ។ ដោយលោកសង្ឃឹមថា ប្រសិនបើតំបន់សហគមន៍លោក រួមនឹងព្រៃឡង់ ក្លាយជាតំបន់ទេសចរណ៍ ប្រជាសហគមន៍នឹងទទួលបានប្រយោជន៍ច្រើនពីការអភិវឌ្ឍបែបនេះ ពិសេសពួកគាត់មានពេលវេលាគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីនៅជុំគ្នាជាមួយក្រុមគ្រួសារ។ លោកបន្ថែមថា ការអភិវឌ្ឍតំបន់ព្រៃឲ្យក្លាយជាតំបន់ទេសចរណ៍ គឺល្អជាជាងយកដីព្រៃទៅធ្វើសម្បទាន។ ម្យ៉ាង អាចទប់ស្កាត់មិនឲ្យតំបន់ព្រៃសហគមន៍របស់ពួកគាត់ រួមនឹងព្រៃឡង់ទាំងមូល ត្រូវប្រឈមការវិនាសតទៅទៀត៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។