សកម្មភាពជីកកាយដីភ្នំយកអាចម៍ដីចាក់លុបរំលោភយកដីនៅតាមមាត់សមុទ្រ មាត់អូរ មាត់ព្រែក និងជាពិសេសលុបមាត់បឹងព្រែកទប់ ដែលជាបឹងស្តុកទឹកសាបដ៏សំខាន់សម្រាប់ប្រើប្រាស់នៅទូទាំងខេត្តព្រះសីហនុ បានបន្តកើតមានជាថ្មី និងរីករាលដាលធ្ងន់ធ្ងរគួរឲ្យព្រួយបារម្ភ។
បញ្ហានេះ មន្ត្រីសង្គមស៊ីវិល និងប្រជាពលរដ្ឋ បន្តរិះគន់ថ្នាក់ដឹកនាំខេត្តព្រះសីហនុ ដែលទុកបណ្តោយឲ្យមានសកម្មភាពរថយន្តដឹកដីធំៗ ចាក់លុបរំលោភយកដីរដ្ឋ ឬដីនៅតាមមាត់បឹងព្រែកទប់ បន្តកើតមានអនាធិបតេយ្យ។
សំឡេងលាន់ឮចេញពីម៉ាស៊ីនរថយន្តដឹកដីចាក់លុបផ្ទៃរងទឹកភ្លៀង នៃបឹងព្រែកទប់ មានទីតាំងនៅក្នុងសង្កាត់៣ ក្រុងព្រះសីហនុ ខេត្តព្រះសីហនុ បានបន្តកើតមានប៉ុន្មានថ្ងៃក្នុងសប្ដាហ៍នេះ។ មន្ត្រីសង្គមស៊ីវិល និងប្រជាពលរដ្ឋ ឲ្យដឹងថា ឃើញមានរថយន្តដឹកដីធំៗមានចំណុះ ៨ម៉ែត្រគូបជាច្រើនគ្រឿង បានដឹកដីរាប់រយជើងក្នុងមួយថ្ងៃៗ ទៅចាក់លុបមាត់បឹងព្រែកទប់ ឬអូរ និងចាក់ដីឡូជាច្រើនកន្លែងទៀត។
អ្នកម៉ៅការរថយន្តដឹកដីចាក់លុបមាត់បឹងព្រែកទប់ ដែលមានមាឌធំក្រអាញ បាននិយាយថា គិតត្រឹមថ្ងៃទី៥ ខែមិថុនា ពួកគេបានចាក់ដីលុបមាត់បឹងព្រែកទប់ ជាង ១០០ឡាន។ ប្រភពមិនបញ្ចេញឈ្មោះបានឲ្យដឹងថា លោកឧត្តមសេនីយ៍ឯក តេង សួន ប្រធាននាយកដ្ឋានព្រំដែនទឹកនៃក្រសួងមហាផ្ទៃ ជាអ្នកនៅពីក្រោយសកម្មភាពចាក់ដីលុបផ្ទៃរងទឹកភ្លៀងបឹងព្រែកទប់។
សកម្មភាពចាក់ដីលុបមាត់បឹងព្រែកទប់ កើតមានប៉ុន្មានថ្ងៃមកនេះ លោក ឈិត សុខុន អភិបាលខេត្តព្រះសីហនុ និងលោក ហេង សំអាន ជាអភិបាលរងខេត្តនេះ បានលើកឡើងផ្ទុយគ្នា។ លោក ឈិត សុខុន បញ្ជាក់ថា សកម្មភាពចាក់ដីលុបមាត់បឹងព្រែកទប់ ប៉ុន្មានថ្ងៃមកនេះ គឺជាទង្វើល្មើសច្បាប់ និងអនុវត្តផ្ទុយលិខិតដែលរូបលោកបានចុះហត្ថលេខាផ្តល់ជូន លោក ហេង ប៊ិច ជាតំណាងប្រជាពលរដ្ឋតំបន់បឹងព្រែកទប់ មានទីតាំងនៅភូមិ១ សង្កាត់៣ ក្រុងព្រះសីហនុ ចុះថ្ងៃទី២៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៥ ដែលស្នើសុំចាក់ដីបន្ថែម និងដាំកូនឈើបំពេញបន្ថែមនៅតំបន់បឹងព្រែកទប់។ លោក ឈិត សុខុន បញ្ជាក់ថា ម្ចាស់សំណើបានអនុវត្តខុសខ្លឹមសារនៃសេចក្តីជូនដំណឹងរបស់ទីស្ដីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី ដែលបានដាក់ចេញលក្ខខណ្ឌចំនួន ៦ចំណុច ចុះថ្ងៃទី១១ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១២។ ខ្លឹមសារទាំងនោះ គឺតម្រូវឲ្យរក្សាបឹងព្រែកទប់ ជាប្រភពទឹកសាបទុកសម្រាប់ប្រើប្រាស់នៅទូទាំងខេត្តព្រះសីហនុ រក្សាសិទ្ធិរស់នៅ និងកាន់កាប់ដីធ្លីជាក់ស្តែងកន្លងមករបស់ប្រជាពលរដ្ឋស្ថិតនៅតំបន់បឹងព្រែកទប់។ ក្នុងនោះ តាមស្មារតីពិភាក្សារវាងអាជ្ញាធរ និងមន្ទីរពាក់ព័ន្ធខេត្តព្រះសីហនុ លើដំណោះស្រាយនៃការទាមទាររបស់ប្រជាពលរដ្ឋ បានតម្រូវឲ្យរៀបចំបណ្ដាញហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ដូចជាទំនប់ ផ្លូវព័ទ្ធជុំវិញបឹង និងរក្សាដីចំណីផ្លូវប្រវែង ១០ម៉ែត្រសងខាងបណ្ដាញលូបង្ហូរ មានដាំដើមឈើការពារបរិស្ថានមាត់បឹង និងធានាមិនឲ្យមានការទន្ទ្រានកាន់កាប់ដីមាត់បឹងជាដាច់ខាត។ ជាងនេះ ក៏តម្រូវឲ្យអ្នកកាន់កាប់ដីធ្លីទាំងនោះ ត្រូវធ្វើកិច្ចសន្យាមិនបង្ហូរកាកសំណល់ចូលទៅក្នុងបឹង និងត្រូវបរិច្ចាគដី ឬធនធានខ្លះ ដើម្បីរៀបចំហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធក្នុងតំបន់នេះ និងត្រូវបង្កើតក្រុមការងារចម្រុះ ដើម្បីតាមដានជាប្រចាំអំពីការអភិវឌ្ឍនៅតំបន់បឹងព្រែកទប់ ដោយធានាឲ្យបាននូវការសាងសង់លំនៅឋានផ្សេងៗ មិនធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថានផ្ទៃទឹកបឹង ជាដើម។
ថ្លែងនៅក្នុងសន្និសីទកាសែតល្ងាចថ្ងៃទី៥ ខែមិថុនា លោក ឈិត សុខុន អភិបាលខេត្តព្រះសីហនុ ព្រមានថា នឹងឃាត់រថយន្ត និងគ្រឿងចក្រទាំងឡាយណាដែលហ៊ានល្មើសបន្តដឹកដីចាក់លុបមាត់បឹងព្រែកទប់បន្តកើតឡើងទៀតនោះ។
ទោះជាបែបនេះក្តី លោក ហេង សំអាន អភិបាលរងខេត្តព្រះសីហនុ បានអះអាងផ្ទុយពីសារព្រមានរបស់ លោក ឈិត សុខុន ជាអភិបាលខេត្ត។ លោក ហេង សំអាន បានអះអាងប្រាប់អ្នកកាសែតនៅក្នុងបន្ទប់ធ្វើការរបស់លោកកាលពីថ្ងៃសុក្រ ទី៥ ខែមិថុនា ថា សកម្មភាពដឹកដីចាក់លុបបឹងព្រែកទប់ ដែលធ្វើសកម្មភាពប៉ុន្មានថ្ងៃមកនេះ គឺបានអនុវត្តត្រឹមត្រូវស្របតាមច្បាប់ទៅវិញ។
យ៉ាងនេះក្តី លោក ឈិត សុខុន ព្រមានថា បើអ្នកពាក់ព័ន្ធមិនស្តាប់តាមការណែនាំរបស់លោកទេ លោកនឹងស្នើសុំគោលការណ៍អនុវត្តតាមច្បាប់ ចំពោះសកម្មភាពល្មើសចាក់ដីលុបមាត់បឹងព្រែកទប់ និងមានវិធានការឲ្យបានធ្ងន់ធ្ងរ។
ទាក់ទិនបញ្ហានេះ មន្ត្រីសង្គមស៊ីវិល ប្រជាពលរដ្ឋ និងមន្ត្រីបក្សប្រឆាំងខេត្តព្រះសីហនុ បានរិះគន់អាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធខេត្តនេះ ថាមានភាពកម្សោយក្នុងការទប់ស្កាត់សកម្មភាពចាក់ដីលុបមាត់បឹងព្រែកទប់ ដែលជាបឹងស្តុកទឹកសាបដ៏សំខាន់ទុកសម្រាប់ប្រើប្រាស់នៅទូទាំងខេត្តទេសចរណ៍មួយនេះ។
លោក សុខ សុខុម ប្រធានអង្គការស្រាវជ្រាវជាតិកម្ពុជា ឬហៅកាត់ ស៊ីអិនរ៉ូ (CNRO) សាខាខេត្តព្រះសីហនុ ថ្លែងថា អភិបាលខេត្តព្រះសីហនុ គួរតែមានវិធានការតាមផ្លូវច្បាប់ភ្លាមៗ។ ជាងនេះ មន្ត្រីពាក់ព័ន្ធ មិនគួរបើកដៃឲ្យឈ្មួញ ឬបុគ្គលលោភលន់មួយចំនួន អាចធ្វើសកម្មភាពប្រើគ្រឿងចក្រជីកកកាយដីភ្នំ ដើម្បីយកអាចម៍ដីចាក់លុបបឹងព្រែកទប់ មាត់សមុទ្រ និងអូរ ជាដើម ដោយគ្មានការទប់ស្កាត់នោះទេ។
បញ្ហានេះដែរ លោក ប៊ួន ណារិទ្ធ មន្ត្រីសម្របសម្រួលអង្គការលីកាដូ (Licadho) ខេត្តព្រះសីហនុ ក៏បានស្នើដល់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ជួយមានវិធានការដើម្បីរក្សាបឹងស្តុកទឹកសាបដ៏សំខាន់មួយនេះឲ្យបានគង់វង្ស។ ជាងនេះ ប្រមុខដឹកនាំត្រូវមានបទបញ្ជាទៅមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធខេត្តព្រះសីហនុ ឲ្យជីកយកអាចម៍ដីដែលឈ្មួញ ឬបុគ្គលមួយចំនួនបានចាក់រំលោភយកផ្ទៃរងទឹកភ្លៀង ឬរំលោភយកមាត់បឹងព្រែកទប់ ឲ្យបានជ្រៅ និងមានទំហំធំទូលាយឡើងវិញ។
យ៉ាងណាក៏ដោយ លោក ឈិត សុខុន អភិបាលខេត្តព្រះសីហនុ បានអះអាងថា នឹងមិនអនុញ្ញាតឲ្យមានសកម្មភាពចាក់ដីរំលោភយកដីមាត់បឹងព្រែកទប់ ធ្វើជាកម្មសិទ្ធិដូចពេលមុនទៀតទេ ក្នុងអាណត្តិដឹកនាំរបស់លោក។ ក្រោយពេល លោក ឈិត សុខុន បានព្រមានចាត់វិធានការតាមផ្លូវច្បាប់ សកម្មភាពដឹកដីចាក់លុបមាត់បឹងព្រែកទប់ បានផ្អាកសកម្មភាពនៅល្ងាចថ្ងៃសុក្រ ទី៥ ខែមិថុនា។ ទោះជាយ៉ាងណា អ្នកម៉ៅការចាក់ដីលុបមាត់បឹងព្រែកទប់ បានប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរី ថា ពួកគេបានចាក់ដីជាង ១០០ឡានចូលទៅក្នុងមាត់បឹងព្រែកទប់ ក្នុងប៉ុន្មានថ្ងៃមកនេះ។
លោកឧត្តមសេនីយ៍ឯក តេង សួន ប្រធាននាយកដ្ឋានព្រំដែនទឹកនៃក្រសួងមហាផ្ទៃ ដែលរងការចោទថា បាននៅពីក្រោយសកម្មភាពចាក់ដីលុបមាត់បឹងព្រែកទប់ បានបដិសេធថា មិនបានដឹងឮលើករណីចាក់ដីនោះទេ។ លោកច្រានចោលរាល់ការចោទប្រកាន់រូបលោក។
បឹងព្រែកទប់ គឺជាបឹងធម្មជាតិស្តុកទឹកសាបដ៏ធំមួយ ទុកសម្រាប់ផ្តល់ជូនប្រជាពលរដ្ឋនៅទូទាំងខេត្តព្រះសីហនុ ប្រើប្រាស់ ប៉ុន្តែជាបន្តបន្ទាប់ ផ្ទៃរងទឹកភ្លៀង ឬមាត់បឹងធម្មជាតិដែលជាបឹងស្តុកទឹកសាបដ៏សំខាន់មួយនេះ ត្រូវឈ្មួញ និងបុគ្គលមានអំណាចមួយចំនួន បានបន្តមហិច្ឆតារំលោភកាន់កាប់ជាបន្តបន្ទាប់មកដល់ពេលនេះ។
ច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញប្រទេសកម្ពុជា បានកំណត់ថា ដីភ្នំ បឹងបួ ទន្លេ ព្រែក អូរ សមុទ្រ ឆ្នេរ និងកោះ ជាដើម គឺជាទ្រព្យសម្បត្តិរបស់រដ្ឋ ដែលត្រូវរួមគ្នាការពារឲ្យបានគង់វង្ស។ ទោះជាបែបនេះក្តី នៅមូលដ្ឋានខេត្តព្រះសីហនុ ដីភ្នំ កោះ បឹងធម្មជាតិ ដីឆ្នេរ និងដីកោះ ជាដើម ត្រូវឈ្មួញមានទ្រព្យធន និងមន្ត្រីមានអំណាចមួយចំនួនក្នុងជួររដ្ឋាភិបាលបច្ចុប្បន្ន បានប្រើប្រាស់គ្រប់រូបភាពដើម្បីរំលោភកាន់កាប់ធ្វើកម្មសិទ្ធិ ហើយសកម្មភាពនេះ អាជ្ញាធរឆ្លើយថាមានច្បាប់អនុញ្ញាតត្រឹមត្រូវ ឬបានបង់ពន្ធជូនរដ្ឋគ្រប់ចំនួន ជាដើម។
តាមរបាយការណ៍របស់មន្ទីរឧស្សាហកម្ម និងសិប្បកម្មខេត្តព្រះសីហនុ បង្ហាញថា បឹងព្រែកទប់ មានផ្ទៃសរុបជាង ១៥ហិកតារ និងអាចស្តុកទឹកបានប្រមាណ ៥០ម៉ឺនម៉ែត្រគូប។
ទាក់ទងបឹងព្រែកទប់ នេះដែរ នៅក្នុងពិធីផ្លាស់ប្ដូរអភិបាលខេត្តព្រះសីហនុ អាណត្តិទី៥ កាលពីថ្ងៃទី៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៤ លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ស ខេង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ បានស្នើដល់អាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធខេត្តព្រះសីហនុ ត្រូវរួមគ្នាថែរក្សាបឹងព្រែកទប់ និងព្រៃជុំវិញបឹងនោះឲ្យបានគង់វង្ស បង្ការបញ្ហាខ្វះទឹកស្អាតប្រើប្រាស់៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។