ភ្នំគូលែន ជាអតីតរាជធានីបុរាណនៃអាណាចក្រខ្មែរឈ្មោះ មហិន្ទ្របព៌ត មានអាយុកាលជាង ១ពាន់ឆ្នាំហើយ។ ទីនោះ ក្រៅតែនៅមានសេសសល់ប្រាសាទបុរាណជាង ៥០កន្លែង ផ្ទាំងថ្មចម្លាក់ និងកន្លែងសម្រាប់សក្ការបូជាបែបព្រហ្មញ្ញសាសនា គឺមានព្រៃឈើជាជម្រកសត្វព្រៃរស់នៅ ដែលរដ្ឋាភិបាលបានរក្សាទុកជាឧទ្យានជាតិ។
ក៏ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ន ព្រៃឈើលើខ្នងភ្នំគូលែន កំពុងទទួលរងការកាប់បំផ្លាញ ដើម្បីជួញដូរខុសច្បាប់ផង និងការរុករានយកដីផង។
ក្រុមប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួនរស់នៅឃុំខ្នងភ្នំ ស្រុកស្វាយលើ បានចោទប្រកាន់អតីតមេឃុំ ជាមួយអាជ្ញាធរភូមិ និងប្រធានសហគមន៍ព្រៃឈើខ្លះ ថាកំពុងឃុបឃិតគ្នាកាប់ឈើក្នុងតំបន់ព្រៃសហគមន៍ យកទៅចែកគ្នា ដើម្បីផលចំណេញផ្ទាល់ខ្លួន។
កាលពីពេលថ្មីៗ ក្រុមប្រជាពលរដ្ឋឃុំខ្នងភ្នំ ខ្លះ បានសរសេរលិខិតផ្ញើជូនអភិបាលស្រុកស្វាយលើ និងអភិបាលខេត្តសៀមរាប ដើម្បីឱ្យធ្វើអន្តរាគមន៍ក្នុងការបញ្ចប់បញ្ហាកាប់ឈើនេះ។ នៅភូមិតាពេញ នៃតំបន់ខ្នងភ្នំគូលែន មានអ្នកភូមិមួយចំនួនមិនពេញចិត្តចំពោះមេភូមិ និងប្រធានសហគមន៍ព្រៃឈើទេ ដោយគេចោទប្រកាន់ថា មេភូមិ ព្រមទាំងប្រធានសហគមន៍ព្រៃឈើតាពេញ គឺជាអ្នកដែលពាក់ព័ន្ធក្នុងការកាប់ឈើជាញឹកញាប់។
បុរសម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នកភូមិតាពេញ ខ្លះទៀត ដែលមិនហ៊ានបញ្ចេញឈ្មោះ។ គាត់មានប្រសាសន៍ថា ជាច្រើនខែមកហើយ មេភូមិតាពេញ ជាមួយអតីតមេឃុំខ្នងភ្នំ ព្រមទាំងប្រធានសហគមន៍ព្រៃឈើតាពេញ ផង បាននាំគ្នាអារឈើនៅក្នុងព្រៃសហគមន៍ជាបន្តបន្ទាប់ ថាយកទៅធ្វើជាខ្ចុះ ដើម្បីយាមការពារព្រៃ ក៏ប៉ុន្តែ សកម្មភាពកាប់ឈើហាក់ដូចជាមិនចេះគ្រប់គ្រាន់ទេ៖ «លោក ពៅ សារ៉ន ហ្នឹងជាប្រធានភូមិ លោក លួន ព្រំ ហើយនិងអ្នកកាន់ម៉ាស៊ីន គឺឈ្មោះ ខ្មៅ ហើយប្រធានសហគមន៍ គឺ ហន ហ៊ន។ ៣-៤នាក់ហ្នឹងប៉ុន្មានថ្ងៃមកនេះ គឺគេកាប់ឈើជាប់ ហើយប៉ុន្មានខែមុនកន្លងមកក៏គេធ្វើដែរ មុនបោះឆ្នោតក៏គេកាប់ឈើ។ កាប់នៅតំបន់សហគមន៍ខាងជើងភូមិតាពេញ ឃើញគេអារឈើនេះ គេលីមកដល់ផ្ទះខ្លះ ហើយគេដាក់ព្រៃសហគមន៍ វាត្រូវតែមានយោបល់ទាំងអស់គ្នា ដល់ពេលនេះ ទៅធ្វើមិនប្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋណាឱ្យដឹងឮផង»។
បុរសអ្នកភូមិតាពេញ ១រូបទៀត បានរិះគន់ប្រហាក់ប្រហែលគ្នា ដោយថា មេភូមិ និងប្រធានសហគមន៍ព្រៃឈើតាពេញ គឺបានចូលទៅកាប់ឈើក្នុងព្រៃសហគមន៍ជាញឹកញាប់ ក្រោមរូបភាពយកមកប្រើប្រាស់ជាប្រយោជន៍សាធារណៈ ក៏ប៉ុន្តែការពិត គេដឹងថា ឈើខ្លះត្រូវបែងចែកគ្នាជារបស់ឯកជន៖ «អារហ្នឹងចែកគ្នាអ៊ីចឹងទៅ ហើយព្រៃសហគមន៍ក៏វារិចរិលទៅហើយ។ គេថាគេមានថ្នាក់លើទទួលស្គាល់ គេថាមានបញ្ហាអី គេដោះស្រាយ។ តាំងពីបោះឆ្នោតរួចមក ការកាប់ឈើនៅក្នុងព្រៃសហគមន៍នេះទាំងយប់ទាំងថ្ងៃ។ ដើមឈើមុខធំៗហ្នឹងវាអស់ហើយ នៅសល់ត្រឹមមុខ ០,៥០ម៉ែត្រ មុខ ០,៤០អីទេ។ ដើមផ្ដៀក ឥឡូវផ្ដៀកវាអស់ទៀតហើយ ចូលដល់ដើមព្រីងម្ដងហើយ។ គេអារដឹកមកផ្ទះ ឥឡូវគេថា អារ ៣ថ្ងៃនេះដាក់ប្រយោជន៍រួម ក៏ប៉ុន្តែមានចំណែក២-៣ឯណោះ»។
ទោះយ៉ាងណា អាជ្ញាធរមូលដ្ឋានមួយចំនួន បានច្រានចោលការចោទប្រកាន់របស់ប្រជាពលរដ្ឋនេះ។
មេភូមិតាពេញ លោក ពៅ សារ៉ន បានប្រតិកម្មឆ្លើយតបនឹងពាក្យអ្នកភូមិ ដែលចោទរូបលោកថា កាប់ឈើទៅបែងចែកគ្នានោះ គឺជារឿងមួលបង្កាច់ គ្មានការពិត។ លោកមេភូមិដដែលបញ្ជាក់ទៀតថា តាមពិតរូបលោក និងប្រធានសហគមន៍ព្រៃឈើតាពេញ មិនបានកាប់ឈើច្រើនដើមដូចការចោទប្រកាន់នោះទេ គឺកាប់តែ ២ដើម ដោយ១ដើមយកទៅធ្វើខ្ចុះ សម្រាប់យាមការពារព្រៃ និង១ដើមទៀត លោកគ្មានប្រាក់ថ្លៃឈ្នួលម៉ាស៊ីនអារ ក៏ឱ្យឈើនោះទៅម្ចាស់ម៉ាស៊ីន៖ «អត់មែនទេ គឺចេះតែចោទប្រកាន់ផ្ដេសផ្ដាសហើយ! ខ្ញុំជាមេភូមិនៅភូមិនេះឯង មិនមានអ្នកណាទៅធ្វើឯណា? អ៊ីចឹងសូមអធ្យាស្រ័យ បើថាមិនជឿខ្ញុំទេ សូមឱ្យមន្ត្រីបរិស្ថានទៅពិនិត្យមើល ខ្ញុំនឹងជូនគាត់ទៅឱ្យដល់កន្លែងឈើតែម្ដង»។
ចំណែកមន្ត្រីបរិស្ថានវិញបានឆ្លើយថា គេពុំបានដឹងរឿងកាប់ឈើនៅក្នុងតំបន់ព្រៃសហគមន៍តាពេញ ដូចដែលអ្នកភូមិចោទប្រកាន់នោះឡើយ។
ប្រធានស្នាក់ការបរិស្ថាននៅលើខ្នងភ្នំគូលែន លោក សឿន វិបុល មានប្រសាសន៍ថា លោកមិនទាន់បានទទួលព័ត៌មាន ជុំវិញការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើខុសច្បាប់នៅទីនោះទេ៖ «ចាំមើលខ្ញុំទូរស័ព្ទ ទៅសួរមើល ធ្វើយ៉ាងម៉េច អ៊ីចឹង។ បើសហគមន៍ គឺអាចដកហូតប្រើប្រាស់ក្នុងប្រជាសហគមន៍នោះ តែអនុផលទេ ក្រៅពីនោះមិនអាចធ្វើបានទេ»។
លិខិតរបស់ប្រជាពលរដ្ឋនៅឃុំខ្នងភ្នំ ១ច្បាប់ចុះថ្ងៃទី១ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៤ ដែលវិទ្យុអាស៊ីសេរី ទើបទទួលបានរៀបរាប់ថា ចាប់តាំងពីមុនការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសតំណាងរាស្ត្រអាណត្តិទី៥ កាលពីខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៣ រហូតមកដល់ពេលនេះ ការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើនៅតាមសហគមន៍ជាច្រើនលើខ្នងភ្នំគូលែន នៅតែបន្តទាំងយប់ទាំងថ្ងៃ។ លិខិតបញ្ជាក់ទៀតថា នៅភូមិតាពេញ មានការឃុបឃិតគ្នារវាងអតីតមេឃុំខ្នងភ្នំ ឈ្មោះ លួន ព្រំ មេភូមិតាពេញ ឈ្មោះ ពៅ សារ៉ន និងប្រធានសហគមន៍ព្រៃឈើ ឈ្មោះ ហន ហ៊ន ដោយប្រគល់ឱ្យបុរសម្នាក់ឈ្មោះ សុខ ខ្មៅ ជាអ្នកអារ ដើម្បីយកឈើមកចែកគ្នា។
នៅលើខ្នងភ្នំគូលែន មិនមែនតែប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរប៉ុណ្ណោះទេ ដែលព្រួយបារម្ភជុំវិញរឿងបាត់បង់ព្រៃឈើ សូម្បីតែក្រុមអ្នកជំនាញខាងអភិរក្សបេតិកភណ្ឌអន្តរជាតិ ក៏ធ្លាប់សម្ដែងការព្រួយបារម្ភជុំវិញបញ្ហាកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើទីនោះដែរ។
កាលពីអំឡុងខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១២ កន្លងទៅ មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលដែលជួបប្រជុំជាមួយគណៈកម្មការសម្របសម្រួល និងការពារបេតិកភណ្ឌអន្តរជាតិ អាយ.ស៊ី.ស៊ី (ICC) ឱ្យដឹងថា បច្ចុប្បន្នដោយសារតែប្រជាពលរដ្ឋចូលទៅរស់នៅលើភ្នំគូលែន ជាបន្តបន្ទាប់ ធ្វើឱ្យមានការកាប់ឈើខុសច្បាប់ និងកាប់រានព្រៃ ដើម្បីធ្វើចម្ការកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរឡើងៗ។
អ្នកនាំពាក្យទីស្ដីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី លោក ផៃ ស៊ីផាន ធ្លាប់មានប្រសាសន៍ថា នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំរវាងមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល និងក្រុមអ្នកជំនាញអន្តរជាតិ អាយ.ស៊ី.ស៊ី បានយល់ឃើញរួមគ្នាថា ជាគោលដៅធំ គឺត្រូវតែការពារភ្នំគូលែន ឱ្យគេចផុតការបំផ្លិចបំផ្លាញជាបន្ទាន់។
នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកាលនោះ លោក សុខ អាន ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជារដ្ឋមន្ត្រីទីស្ដីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី បានប្រគល់ភារកិច្ចទៅអាជ្ញាធរខេត្តសៀមរាប ឱ្យប្រញាប់ប្រញាល់រៀបចំគណៈកម្មការដែលមានក្រុមជំនាញ ធ្វើការសិក្សាជាបន្ទាន់ទៅលើស្ថានភាពជាក់ស្ដែង និងរៀបចំឯកសារច្បាស់លាស់ ក្នុងនោះមានលើកឡើងពីវិធានការកែលំអ ព្រមទាំងវិធានការការពារខ្ពង់រាបភ្នំគូលែន នេះ។ ក៏ប៉ុន្តែ រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន គណៈកម្មការដែលរដ្ឋាភិបាលធ្លាប់ជំរុញឱ្យអាជ្ញាធរខេត្តសៀមរាប រៀបចំ គឺមិនទាន់លេចចេញជារូបរាងយ៉ាងណានៅឡើយទេ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។