បញ្ហាកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ គឺជាបញ្ហាក្តៅរបស់ប្រជាសហគមន៍ព្រៃឡង់ និងជាការព្រួយបារម្ភសម្រាប់ពួកគាត់ នៅពេលឃើញសកម្មភាពឈ្មួញបានប្រព្រឹត្តយ៉ាងគគ្រឹកគគ្រេង។ ថ្មីៗនេះបណ្ដាញសហគមន៍ព្រៃឡង់នៅខេត្តក្រចេះ បានឱ្យដឹងថា មានឈ្មួញធំៗកំពុងធ្វើអាជីវកម្មព្រៃឈើនៅក្នុងតំបន់ដែលពួកគាត់រស់នៅ ដែលជាហេតុធ្វើឱ្យព្រៃឈើ និងសត្វព្រៃអាចវិនាសក្នុងពេលដ៏ខ្លីខាងមុខនេះ។ រីឯអាជ្ញាធរមិនទាន់ទទួលបានព័ត៌មានចំពោះរឿងមានឈ្មួញមានអំណាច មកធ្វើអាជីវកម្មនោះនៅឡើយទេ ប៉ុន្តែកន្លងមកអាជ្ញាធរតែងតែចុះទៅបង្ក្រាបជានិច្ច។
ក្រុមស្នូលនៃបណ្ដាញសហគមន៍ព្រៃឡង់ នៅខេត្តក្រចេះ នៅតែមានក្តីព្រួយបារម្ភចំពោះសកម្មភាពធ្វើអាជីវកម្មព្រៃឈើពីសំណាក់អ្នកមានលុយ ដោយប្រើរូបភាពប្រជាពលរដ្ឋជាអ្នកកាប់ព្រៃឈើដោយខុសច្បាប់មកលក់ឱ្យខ្លួន។ សកម្មភាពធ្វើអាជីវកម្មបែបទ្រង់ទ្រាយធំៗ ដែលទើបនឹងចាប់ផ្ដើមនៅឃុំកំពង់ចាម ខេត្តក្រចេះ ដោយមានអ្នកមានលុយទៅពីខេត្តកំពង់ចាម ដើម្បីធ្វើអាជីវកម្មឈើប្រណីតនៅតំបន់នោះ។
ប្រជាសហគមន៍បញ្ជាក់ថា តំបន់នោះជាតំបន់យ៉ាងសំខាន់នៃគម្របព្រៃឈើព្រៃឡង់ និងជាជម្រកយ៉ាងសំខាន់សម្រាប់សត្វព្រៃជាច្រើនប្រភេទ ដែលបាននាំគ្នាទៅរស់នៅទីនោះ ហើយប្រសិនបើព្រៃនៅតំបន់នោះអស់ ជីវិតសត្វព្រៃដ៏កម្ររបស់ខ្មែរ នឹងត្រូវវិនាសផុតពូជយ៉ាងនោះដែរ។
ក្រុមស្នូលបណ្ដាញព្រៃឡង់ម្នាក់ រស់នៅឃុំកំពង់ចាម ស្រុកសំបូរ ខេត្តក្រចេះ លោក សំ ណូ មានប្រសាសន៍ថា កាលពីដើមខែមីនា មានអ្នកមានលុយបានមកធ្វើអាជីវកម្មព្រៃឈើយ៉ាងអានាធិបតេយ្យនៅក្នុងតំបន់ដែលពួកគាត់កំពុងធ្វើការអភិរក្ស។ លោកបន្តថា ក្រុមឈ្មួញបានមកជួលប្រជាពលរដ្ឋនៅតំបន់នោះ ឱ្យកាប់ និងដឹកឈើប្រភេទឈើប្រណីតឱ្យខ្លួន ហើយការធ្វើអាជីវកម្មឈើដែលមានទំហំធំនេះ អាចនឹងធ្វើឱ្យព្រៃឈើវិនាសក្នុងពេលដ៏ខ្លីខាងមុខ ហើយក៏ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ប្រជាពលរដ្ឋដែលអាស្រ័យផលលើធនធានធម្មជាតិទាំងនោះទៀតផង៖ «ខាងសហគមន៍លុយល្បាតនេះវាយូរពេក អ៊ីចឹងឱ្យលោកធ្វើអន្តរាគមន៍ទប់ស្ទះខ្លះសិន។ វាមានឧកញ៉ាមកពីខាងកំពង់ចាម មកឈរជើងនៅកន្លែងហ្នឹង មកបោះទីតាំងនៅកន្លែងហ្នឹងធ្វើឈើអានាធិបតេយ្យខុសច្បាប់ឈើប្រណីតហ្នឹង។ បើកទ្រង់ទ្រាយធំដុំណាស់ មិនមែនតូចតាចទេ»។
ប្រភពដដែលបន្តថា តំបន់ដែលកំពុងរងការគំរាមកំហែងនោះ គឺតំបន់ត្រពាំងទារ ដែលជាតំបន់មួយយ៉ាងសំខាន់ គ្របដណ្ដប់ដោយផ្ទៃដីជាច្រើនម៉ឺនហិកតារ ហើយសព្វថ្ងៃសត្វព្រៃជាច្រើនប្រភេទកំពុងលាក់ខ្លួនក្នុងតំបន់នោះ៖ «សុំអស់លោកទុកម៉ាដុំហ្នឹងឱ្យខ្ញុំចុះ បើអស់លោកមិនទុក ខ្ញុំជំនឿផ្តាច់កចោលហើយ។ ខ្ញុំសុំតែប៉ុណ្ណឹងទេ ពីព្រោះដំរី ខ្ទីង ទន្សោងរត់មកពួននៅម៉ាកំប៉ូតហ្នឹងហើយ។ ដំរីឥឡូវហ្នឹង ដំរីពីដើមដំរីចេញស៊ីស្មៅ ដំរីឥឡូវតាចុងស៊ីអន្សែលអត់សល់ទេ។ គល់អន្សែលក៏ស៊ីដែរ ពីព្រោះវារកអីស៊ីអត់បាន វាអត់ហ៊ានចេញវាល ហើយស្គមៗ ដំរីប្រហែល ២០ ឬ ៣០ក្បាល ហ្នុងដើររាល់ថ្ងៃតាមហ្នុង។ សត្វកន្លែងហ្នឹងអស់ហើយ ត្រង់ណាអត់មានទេ មានតែម្តុំខ្ញុំហ្នឹង»។
លោកបន្ថែមទៀតថា កន្លងមកក្រុមបណ្ដាញស្នូលព្រៃឡង់ តែងតែចុះទៅពិនិត្យ និងបង្ក្រាបសកម្មភាពកាប់ឈើប្រណីតទាំងនោះជាញឹកញាប់ បើទោះបីជាមានការគំរាមកំហែងយ៉ាងណាក៏ដោយ ប៉ុន្តែថ្មីៗនេះ ខាងលោកខ្វះខាតថវិកាដើម្បីចំណាយក្នុងការធ្វើដំណើរចុះទៅម្តងៗ។ លោកបញ្ជាក់ថា អាជ្ញាធរវិញហាក់ដូចមិនសូវមានការបង្ក្រាបណាមួយឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព ចំពោះអ្នកធ្វើអាជីវកម្មធំៗទាំងនោះឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ មានសមត្ថកិច្ចមួយចំនួនក៏បានចូលរួមជួយបិទបាំងអ្នកប្រព្រឹត្តិបទល្មើសទាំងនោះទៀតផង។
អភិបាលស្រុកសំបូរ លោក ហេង សុថា មានប្រសាសន៍ថា ខាងលោកមិនទាន់ទទួលបានព័ត៌មានថាមានអ្នកមានលុយ កំពុងធ្វើអាជីវកម្មព្រៃឈើយ៉ាងអានាធិបតេយ្យនៅក្នុងតំបន់ដែលលោកគ្រប់គ្រងនោះទេ។ លោកបញ្ជាក់ថា ករណីនេះអាចទើបនឹងកើតមានឡើង ពីព្រោះខាងលោកតែងតែចុះទៅបង្ក្រាបជាប្រចាំ ប៉ុន្តែមិនទាន់ប្រទះរឿងអ្នកមានលុយកំពុងធ្វើអាជីវកម្មឈើនោះឡើយ៖ «ឱ្យពួកគាត់ទាក់ទងសហការមកខាងខ្ញុំ ដើម្បីឱ្យខាងខ្ញុំរៀបចំកម្លាំងចុះទៅមើល ពីព្រោះរឿងហ្នឹងទើបនឹងកើតមានថ្មីៗទេ ពីព្រោះខ្ញុំបានរៀបចំកម្លាំងចុះទៅបង្ក្រាបនៅតំបន់ហ្នឹងជាច្រើនលើកច្រើនសាហើយ ហើយព័ត៌មានហ្នឹងប្រហែលជាខ្ញុំមិនទាន់ទទួលបានទេ។ ខ្ញុំជឿថា រឿងនេះមិនមែនកើតយូរទេ ទើបនឹងកើតថ្មីៗទេ ប្រសិនបើជាមាន ប៉ុន្តែឱ្យខាងគាត់សហការមកខាងខ្ញុំ ហើយខាងខ្ញុំរកចំណុចរកគោលដៅដើម្បីធ្វើការបង្ក្រាប។ បាទអត់អីទេ បើទោះបីជាគាត់មកពីប្រភពណាក៏ដោយ មិនពីណាក៏ដោយ ក៏យើងត្រូវអនុវត្តផ្លូវច្បាប់អត់អីទេ»។
លោកបន្តទៀតថា ភាគច្រើននៃការចុះទៅបង្ក្រាបនាពេលកន្លងទៅ ច្រើនតែជាករណីរុករានដីព្រៃដោយខុសច្បាប់ ហើយសម្រាប់ដើមឆ្នាំ២០១៤ ខាងលោកបានចុះទៅធ្វើការបង្ក្រាបករណីកាប់ឈើ និងរុករានដីព្រៃខុសច្បាប់នៅតំបន់ព្រៃឡង់ មានចំនួន ៣ករណី ប៉ុន្តែការឃ្លាំមើលវិញ គឺខាងលោកតែងតែធ្វើការជាប្រចាំ។
នាយកអង្គការការពារធនធានធម្មជាតិ លោក ឈឹម សាវុធ មានប្រសាសន៍ថា បញ្ហាព្រៃឈើ និងសត្វព្រៃនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ទាំងមូល កំពុងរងការវិនាសកាន់តែខ្លាំងឡើង ពិសេសនៅពេលដែលព្រៃឈើបាត់បង់នោះ សត្វព្រៃក៏ត្រូវបាត់បង់ដែរ។ លោកបន្តថា កន្លងមកអាជ្ញាធររួមនឹងរដ្ឋាភិបាល កម្រទទួលស្គាល់ចំពោះរឿងថាមានការធ្វើអាជីវកម្មព្រៃឈើនៅតំបន់ព្រៃឡង់ណាស់។ ចំពោះវិធីសាស្ត្រការពារក៏គ្មានប្រសិទ្ធភាពដែរ បើទោះបីថ្នាក់ដឹកនាំប្រទេសកម្ពុជា បានមានប្រសាសន៍ជាថ្មីម្តងទៀត កាលពីថ្ងៃទី២៨ មីនា ដើម្បីទប់ស្កាត់បទល្មើសព្រៃឈើយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏លោកនៅតែគ្មានជំនឿទុកចិត្តបន្តិចណាឡើយ។
លោក ឈឹម សាវុធ៖ «យើងអត់បាច់ប្រៀបធៀបប្រសាសន៍ថ្ងៃ២៨ ទេ យើងមើលប្រសាសន៍តាំងពីប៉ុន្មានឆ្នាំមុន តាំងពីព្រៃឈើនៅពេញ តាំងពីព្រៃឈើនៅគ្របដណ្ដប់នៅលើផ្ទៃដីប្រហែលជា ៤០ ទៅ ៥០ភាគរយ រហូតដល់ប្រសាសន៍គាត់ជាបន្តបន្ទាប់រហូតដល់ប្រសាសន៍គាត់ពាក់ព័ន្ធនឹងឈើគ្រញូង ឈើអីហ្នឹង ប៉ុន្តែចុងក្រោយព្រៃឈើស្រុកខ្មែរត្រូវរលាយហិនហោចអស់ អ៊ីចឹងយើងប្រៀបធៀបប៉ុណ្ណឹងបានហើយ។ យើងគិតថា អ្វីដែលគាត់មានប្រសាសន៍ ឬក៏គាត់អំពាវនាវ ឬក៏សារាចររបស់គាត់ហ្នឹង គ្រាន់តែជាការនិយាយមួយឱ្យល្អមើលទេ»។
លោកបន្តថា គ្មានរបាយការណ៍ណាមួយបង្ហាញថាទំហំព្រៃឈើដែលនៅសេសសល់សព្វថ្ងៃ នៅប្រទេសកម្ពុជា ថាមានប៉ុន្មានភាគរយនោះទេ ពីព្រោះទំហំនៃការបំផ្លាញមានស្ទើរគ្រប់ទីកន្លែង ហើយបើតាមការប្រមើលរបស់លោក គឺមានសេសសល់យ៉ាងច្រើនពី ១០ ទៅ ២០ភាគរយប៉ុណ្ណោះ។ លោកបញ្ជាក់ថា ដើម្បីទប់ស្កាត់បទល្មើសព្រៃឈើឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព លុះណាតែរដ្ឋាភិបាលប្រើឆន្ទៈក្នុងការការពារ ហើយត្រូវយកច្បាប់មកអនុវត្តមិនមែនយកប្រសាសន៍មកអនុវត្តនោះទេ ហើយប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាលមិនមានឆន្ទៈក្នុងការការពារព្រៃឈើពិតប្រាកដនោះ មិនដល់មួយអាណត្តិនេះផង ប្រភេទឈើប្រណីតនៅប្រទេសកម្ពុជា រួមនិងសត្វព្រៃ នឹងត្រូវវិនាសអស់តែម្តង៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។