ក្រុមអង្គការសង្គមស៊ីវិលសម្ដែងក្ដីបារម្ភពីវាសនាសត្វព្រៃនៅតំបន់អភិរក្ស និងតំបន់ផ្សេងទៀតក្នុងខែត្រស្ទឹងត្រែង ក្នុងពេលអាកាសធាតុកំពុងតែឡើងកម្ដៅខ្លាំង។ ក្រុមអង្គការទាំងនោះកំពុងរកយុទ្ធសាស្ត្ររយៈពេលវែងទាក់ទិនការផ្ដល់ប្រភពទឹកនៅតំបន់អភិរក្សសត្វព្រៃ ប្រសិនបើគ្រោះរាំងស្ងួតកើតមាននៅឆ្នាំក្រោយទៀត។
អ្នកអភិរក្សផ្នែកបរិស្ថាននៃអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលនៅខែត្រស្ទឹងត្រែង រកឃើញថា គោ ក្របីងាប់នៅស្រុកសៀមប៉ាង រាប់រយក្បាលដោយគ្រោះរាំងស្ងួត គឺជាសញ្ញាបង្ហាញពីហានិភ័យខ្ពស់របស់សត្វស្លាបដ៏កម្រនៅតំបន់អភិរក្សដូចជា សត្វត្មាត និងសត្វត្រយង ជាដើម។ ទន្ទឹមនឹងនេះ សត្វស្លាបដ៏កម្រនៅលើពិភពលោកដែលមាននៅស្រុកសៀមប៉ាង ជាច្រើនប្រភេទ បានរកចំណីចិញ្ចឹមជីវិតមួយផ្នែកគឺពឹងផ្អែកលើសត្វស្រុករបស់អ្នកភូមិ ដែលមានទម្លាប់ប្រលែងចូលព្រៃរស់នៅជាមួយបក្សីកម្រទាំងនោះ។
ប្រធានកម្មវិធីប្រចាំកម្ពុជា នៃអង្គការអភិរក្សសត្វស្លាបអន្តរជាតិ (Bird Life International) លោក ប៊ូ វីរសក្ស រកឃើញថា វត្តមានសត្វក្របីបានដើរតួនាទីសំខាន់ ដែលអាចទ្រទ្រង់សត្វស្លាបកម្រជិតផុតពូជនៅលើពិភពលោកដែលមានវត្តមាននៅតំបន់អភិរក្ស។ លោកបញ្ជាក់ថា សត្វក្របីអាចរមៀលលេងក្នុងទឹកថ្លុក និងត្រពាំងដែលបង្កើតឲ្យមានសត្វល្អិតតូចៗជាច្រើនប្រភេទដែលជាចំណីពិសេសរបស់សត្វស្លាបទាំងនោះ។
លោកបារម្ភថា ចំនួនសត្វក្របីរបស់អ្នកស្រុកសៀមប៉ាង បានថយចុះខ្លាំងនៅឆ្នាំនេះ អាចបង្កផលលំបាកនៃការចិញ្ចឹមជីវិតរបស់សត្វត្រយងយក្ស សត្វត្មាត សត្វត្រយងចង្កោមពណ៌ស និងសត្វកម្រផ្សេងទៀត៖ «វត្តមានរបស់សត្វព្រៃវាកាន់តែថយចុះ។ អ្នកស្រុកសៀមប៉ាង ចិញ្ចឹមបានប្រលែងវាឲ្យចូលក្នុងព្រៃហ្នឹង។ វាកំពុងដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ជំនួសសត្វចតុប្បាទព្រៃដូចជាខ្ទីង និងទន្សោងហ្នឹងគឺក្នុងការធ្វើឲ្យត្រពាំងវាកាន់តែជ្រៅហើយ ជ្រៅវានៅរក្សាទឹកបាន។ ការបន្តធ្លាក់ចុះកាន់តែខ្លាំងបាត់លក្ខណៈធម្មជាតិមួយដែលធ្វើឲ្យត្រពាំងជ្រៅ»។
លោក ប៊ូ វីរសក្ស បន្ថែមថា អង្គការលោកបានជីកស្រះចំនួន៣ នៅតំបន់ព្រៃអភិរក្ស ដើម្បីផ្តល់ប្រភពទឹកដល់សត្វព្រៃ និងដើម្បីស្រាវជ្រាវពីយុទ្ធសាស្ត្រផ្ដល់ប្រភពទឹកដល់សត្វស្លាប និងសត្វស្រុក។ លោកបន្តថា ត្រពាំងទាំង៣នោះជាគម្រោងសាកល្បងនៃការស៊ើបអង្កេតពីតុល្យភាពទឹកខែប្រាំងនៅឆ្នាំនេះ។
លោកបារម្ភទៀតថា ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ អាចបណ្ដាលឲ្យសត្វព្រៃប្រមូលផ្តុំគ្នានៅតំបន់មានប្រភពទឹកដែលប្រឈមនឹងព្រានព្រៃបាញ់សម្លាប់។ ដូច្នេះអង្គការលោកកំពុងផ្ដោតការយកចិត្តទុកដាក់អភិរក្សក្នុងតំបន់ដែលមានប្រភពទឹក ដែលជាទីតាំងប្រមូលផ្តុំគ្នារបស់សត្វព្រៃ៖ «ទោះបីជាវាដឹងថា តំបន់ហ្នឹងនឹងត្រូវគេបាញ់ក៏ដោយ វាត្រូវតែទៅ បើមិនទៅគឺស្លាប់ អ៊ីចឹងយើងឃើញថា ទីតាំងមួយចំនួនឃើញព្រានធ្វើសម្រាប់បាញ់លើចុងឈើ។ យើងឃើញផ្ទាល់ យើងបានរើចេញ និងបានដាក់កម្លាំងទៅល្បាត»។
ទីប្រឹក្សានៃអង្គការបណ្ដាញការពារទន្លេ ស្រែពក សេសាន និងទន្លេសេកុង លោក មៀច មាន រកឃើញថា ការផ្តល់ដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ចរបស់រដ្ឋាភិបាល ជាបញ្ហារួមផ្សំចម្បងបង្កហានិភ័យខ្ពស់ដល់ការចិញ្ចឹមជីវិតរបស់សត្វព្រៃទៀតសោត ត្រពាំងធម្មជាតិដែលទ្រទ្រង់ជីវចម្រុះធម្មជាតិជាច្រើនប្រភេទ ត្រូវបានគ្រប់គ្រងជាសម្បត្តិឯកជន ឬឋិតនៅបរិវេណដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ចរបស់ក្រុមហ៊ុនឯកជន ដែលជាឧបសគ្គរាំងស្ទះការស្វែងរកប្រភពទឹក និងចំណីរបស់សត្វព្រៃ។ លោកថា បម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ និងអាកាសធាតុក្ដៅខ្លាំងបណ្ដាលឲ្យស្មៅដែលជាចំណីរបស់សត្វព្រៃងាប់ទាំងស្រុង។ បញ្ហានេះជំរុញឲ្យសត្វព្រៃត្រូវបង្ខំចិត្តរកចំណីនៅតំបន់ដែលងាយរងគ្រោះ ដូចជាទន្លេ និងត្រពាំងធម្មជាតិជាដើម ដែលប្រឈមនឹងព្រានព្រៃបរបាញ់សម្លាប់។
លោកអំពាវនាវឲ្យរដ្ឋាភិបាល និងគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធផ្ដោតការយកចិត្តទុកដាក់ផ្ដល់លទ្ធភាពឲ្យមន្ត្រីជំនាញប្រតិបត្តិការងារអភិរក្សសត្វព្រៃ ឬសត្វស្លាបផ្សេងៗឲ្យបានពេញលេញ៖ «យុទ្ធសាស្ត្រផែនការហ្នឹង រួមមាន ដូចជាការជីកស្រះ ឬក៏ស្ដារស្រះ ឬក៏ស្ដារប្រភពទឹកបន្ថែមដែរទីប្រជុំជនរបស់សត្វព្រៃដែលតែងតែចូលទៅស៊ីស្មៅ ឬក៏រកប្រភពទឹកហ្នឹង។ សូមឲ្យមានការរៀបចំផែនការច្បាស់លាស់ក្នុងការស្ដាររឿងហ្នឹង។ បញ្ញាគ្រោះរាំងស្ងួតមិនមែនកើតតែឆ្នាំហ្នឹង ឆ្នាំក្រោយៗទៀតក៏អាចបន្តដែរ»។
របាយការណ៍អាជ្ញាធរស្រុកសៀមប៉ាង ចុះផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែមេសា ឲ្យដឹងថា គោក្របីងាប់ជាង ៣០០ក្បាលដោយសារគ្រោះរាំងស្ងួត បណ្ដាលឲ្យខ្វះចំណី និងទឹកផឹក ខណៈបឹងបួ ឬត្រពាំងនៅតំបន់អ្នកភូមិលែងគោក្របីឲ្យស្វែងរកចំណីក្នុងព្រៃរីងស្ងួតគ្មានទឹក និងស្មៅសម្រាប់ចំណីសត្វ។
អង្គការអភិរក្សសត្វស្លាបអន្តរជាតិ (Bird Life international) បានចុះសិក្សាស្រាវជ្រាវតាំងពីឆ្នាំ២០០៣ និងបានគ្រប់គ្រងដីព្រៃឈើចំនួនជាង ១០ម៉ឺនហិកតារ ឋិតនៅឃុំព្រែកមាស និងឃុំថ្មកែវ ក្នុងស្រុកសៀមប៉ាង ដែលមានប្រភេទសត្វស្លាបជាង ៣០០ប្រភេទ និងមានសត្វស្លាបជិតផុតពូជបំផុតនៅលើពិភពលោកមាន ៥ប្រភេទ ដូចជាសត្វត្មាត សត្វត្រយង និងសត្វត្រយងយក្សជាដើម។ អង្គការនេះចាត់ទុក ព្រៃឈើនៅតំបន់នោះមានលក្ខណៈពិសេស ដែលអាចទាក់ទាញសត្វស្លាបដ៏កម្រនៅលើពិភពលោក។ លើសពីនេះ អង្គការអភិរក្សសត្វស្លាបអន្តរជាតិ ក៏កំពុងសម្លឹងមើលពីសក្ដានុពលសត្វស្លាបដ៏កម្រទាំងនោះ ដែលមានសារសំខាន់ណាស់ទៅថ្ងៃអនាគត ជាពិសេសការបង្កើតប្រព័ន្ធទេសចរណ៍ធម្មជាតិ ដែលរំពឹងថា អាចរកចំណូលដល់សហគមន៍បាន៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។