មនុស្ស ១៥០នាក់ ភាគច្រើនជាយុវជន និងព្រះសង្ឃ បានចាប់ផ្ដើមបើកយុទ្ធនាការស្ដីពីគ្រឿងស្រវឹង និងការផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម នៅថ្ងៃទី១ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៣ នៅតាមដងផ្លូវនានាក្នុងទីរួមខេត្តបាត់ដំបង។ នៅក្នុងក្បួនដង្ហែនោះ ពួកគេលើបដាមានខ្លឹមសារអប់រំជាច្រើនផ្ទាំង ដើម្បីបង្ហាញសាធារណជនឲ្យបានយល់ដឹងពីគ្រោះថ្នាក់ដែលបង្កឡើងដោយគ្រឿងស្រវឹង។
យុទ្ធនាការនេះបានរៀបចំឡើងដោយមជ្ឈមណ្ឌលប្រជាពលរដ្ឋដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍ និងសន្តិភាព (PDP CENTER) រួមគ្នាជាមួយអង្គការចលនាដើម្បីសុខភាពកម្ពុជា (CMH)។ គោលបំណងដើម្បីលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងអំពីផលប៉ះពាល់នៃការប្រើប្រាស់គ្រឿងស្រវឹងចំពោះសុខភាព សិទ្ធិមនុស្ស ការអប់រំ សន្តិសុខ និងសណ្ដាប់ធ្នាប់សាធារណៈ។ ម្យ៉ាងវិញទៀតមានទិសដៅកៀរគរការចូលរួមពីគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីចាត់វិធានការចំពោះការប្រើប្រាស់គ្រឿងស្រវឹង។
មន្ត្រីរបស់មជ្ឈមណ្ឌលប្រជាពលរដ្ឋដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍ និងសន្តិភាព លោក ម៉ៃ កុសល ថ្លែងថា សព្វថ្ងៃនេះប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា ទាំងប្រុសស្រីមានជំនឿថា គ្រឿងស្រវឹងជួយកែរោគ បង្កើនភាពរីករាយ បំបាត់ទុក្ខ បង្កើនចំណងមិត្តភាព ធ្វើឲ្យបាយឆ្ងាញ់ជាដើម។
លោកថា ជំនឿនេះបានចាក់ឫសយ៉ាងជ្រៅនៅក្នុងផ្នត់គំនិតរបស់ខ្មែរ និងធ្វើឲ្យការប្រើប្រាស់គ្រឿងស្រវឹងកាន់តែច្រើនឡើងៗពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ ជាពិសេសក្នុងចំណោមយុវជន៖ «ក្រឡេកទៅមើលរបាយការណ៍របស់ក្រសួងអប់រំយុវជននិងកីឡា ឆ្នាំ២០១០ បានបង្ហាញថា យុវជនដែលមានអាយុចន្លោះពី ១០ឆ្នាំ ទៅ ២៤ឆ្នាំ ប្រមាណជា ៩០.៧% រួមទាំងស្ត្រីចំនួន ៧០% បានប្រើប្រាស់គ្រឿងស្រវឹង វាធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់វិស័យអប់រំ និងការអភិវឌ្ឍន៍ធនធានមនុស្ស និងសង្គមជាតិ មិនតែប៉ុណ្ណោះ វាធ្វើឲ្យពួកគេឈានទៅរកការប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀន បោះបង់សាលារៀន ដែលធ្វើប៉ះពាល់ដល់អនាគតរបស់ពួកគេ»។
ទន្ទឹមនឹងការកើនឡើងនេះ គេសង្កេតឃើញថា ការប្រើប្រាស់គ្រឿងស្រវឹងបានជាប់ពាក់ព័ន្ធបញ្ហាជាច្រើន ដូចជាអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ ការចាប់រំលោភសេពសន្ថវៈ ការបៀតបៀនកេរខ្មាសទៅលើស្ត្រី និងកុមារ ការវាយតប់គ្នានៅតាមទីសាធារណៈ មនុស្សឃាត អំពើចោរកម្ម ការប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀន និងគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍។
របាយការណ៍អង្គការជនពិការអន្តរជាតិ បែលហ្សិក បានរកឃើញថា នៅក្នុងឆ្នាំ២០១១ គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍បានធ្វើឲ្យខាតបង់ថវិកា ៣១០លានដុល្លារ បើប្រៀបទៅឆ្នាំ២០១០ អស់ត្រឹមតែ ២៧៩លានដុល្លារ និងឆ្នាំ២០០៩ អស់ត្រឹមតែ ២៤៨លានដុល្លារ។ ក្នុងនោះគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ឆ្នាំ២០១១ បានសម្លាប់មនុស្ស ១.៩០៥នាក់ និងមនុស្ស ៥.៨០៧នាក់ បានរងរបួសធ្ងន់។
ការអប់រំនៃផលប៉ះពាល់នៃការប្រើប្រាស់គ្រឿងស្រវឹងនៅពុំទាន់បានទូលំទូលាយ ហើយការអនុវត្តច្បាប់នៅមានការខ្វះចន្លោះ។ ក្រុមហ៊ុនឧស្សាហកម្មគ្រឿងស្រវឹង បានពង្រីកសក្ដានុពលរបស់ខ្លួនកាន់តែខ្លាំងដើម្បីជំរុញឲ្យមានការប្រើប្រាស់កាន់តែច្រើន។ ពួកគេបានប្រើគ្រប់មធ្យោបាយទាក់ទាញអ្នកប្រើប្រាស់តាមរយៈការផ្ដល់រង្វាន់ ការប្រើប្រាស់ស្រីស្អាតដើម្បីផ្សព្វផ្សាយ និងការប្រើសារបំផ្លើសការពិត ដូចជាថា ផឹកស្រាដើម្បីកែរោគ ផឹកស្រាដើម្បីបង្កើនចំណងមិត្តភាព ផឹកស្រាមានកម្លាំងមាំមួន ផឹកស្រាដើម្បីសុភមង្គលគ្រួសារជាដើម។
មជ្ឈមណ្ឌលប្រជាពលរដ្ឋដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍និងសន្តិភាព បញ្ជក់ថា ដើម្បីកាត់បន្ថយនិងទប់ស្កាត់បញ្ហាទាំងនេះ គេត្រូវពង្រឹងនូវការអប់រំផ្សព្វផ្សាយពីផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមាននៃការប្រើប្រាស់គ្រឿងស្រវឹងឲ្យបានទូលំទូលាយនៅតាមសហគមន៍ និងនៅតាមសាលារៀន។ ទន្ទឹមគ្នានេះ ត្រូវពង្រឹងការអនុវត្តច្បាប់ដែលមានស្រាប់ឲ្យបានតឹងរ៉ឹង ហើយដើម្បីទប់ស្កាត់គ្រឿងស្រវឹងឲ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាពនោះ គេគួរតែមានច្បាប់ស្ដីពីគ្រឿងស្រវឹងដាច់ដោយឡែកមួយ ដើម្បីរឹតត្បិតទៅលើការផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម ការកំណត់អាយុនៃការប្រើប្រាស់ ទីកន្លែងនៃការលក់ដូរ កំណត់ពេលវេលានៃការលក់និង ដំឡើងពន្ធទៅលើផលិតផលគ្រឿងស្រវឹង៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។
