មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា (CCHR) នៅថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ចេញផ្សាយកំណត់ត្រាសង្ខេប ស្ដីពីកុមារ នៅក្នុងប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌ព្រហ្មទណ្ឌកម្ពុជា។ កំណត់ត្រាសង្ខេបនេះ សន្និដ្ឋានជារួមថា បើទោះជាកម្ពុជាមានក្របខ័ណ្ឌច្បាប់ ចែងពីអនីតិជនក្នុងប្រព័ន្ធ យុត្តិធម៌ព្រហ្មទណ្ឌក្ដី ប៉ុន្តែនីតិវិធីសម្រាប់អនុវត្តទៅលើអនីតិជន នៅតែមានការព្រួយបារម្ភនៅឡើយ។
មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា បានអំពាវនាវឲ្យអាជ្ញាធរកម្ពុជា ផ្ដល់ការយកចិត្តជា ពិសេសចំពោះ ជនសង្ស័យជា អនីតិជននិងកុមារ បើទោះបីជា ច្បាប់និងក្រមព្រហ្មទណ្ឌ បានចែងអំពី មាត្រាមួយចំនួន ពិសេស អំពីកុមារហើយក៏ដោយ។
នៅក្នុងកំណត់ត្រាសង្ខេប កម្រាស់១៤ទំព័ររបស់ខ្លួន មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា បានធ្វើការវាយតម្លៃទៅលើស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន នៃប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌អនីតិជននៅកម្ពុជា ដែលស្ថាប័នមួយនេះ អះអាងថា មានលក្ខណៈផ្ទុយទៅនឹងបទដ្ឋានអន្តរជាតិ។ លើសពីនេះ ក៏វាយតម្លៃទៅលើការប្រតិបត្តិនូវសិទ្ធិអនីតិជននៅក្នុងប្រព័ន្ធព្រហ្មទណ្ឌ តាមរយៈទិន្នន័យប្រមូលបានក្នុងអំឡុងពេលនៃការសង្កេតការណ៍សវនាការរយៈពេល៦ឆ្នាំ គឺពីឆ្នាំ២០០៩ ដល់ឆ្នាំ ២០១៤។
កំណត់ត្រាសង្ខេប បញ្ជាក់ថាបទដ្ឋានអន្តរជាតិនានាទទួលស្គាល់ថា កុមារជាប់ចោទពីការ រំលោភច្បាប់ព្រហ្មទណ្ឌ តម្រូវឲ្យមានការថែទាំ និងផ្ដល់កិច្ចការពារពិសេស។ លើសពីនេះ ពួកគេមានសិទ្ធិទទួលបានការជំនុំជម្រះដោយយុត្តិធម៌ដូចមនុស្សពេញវ័យ ព្រមទាំងទទួល បានកិច្ចការពារបន្ថែម ដើម្បីឆ្លុះបញ្ចាំងឲ្យឃើញថា កុមារខុសពីមនុស្សពេញវ័យក្នុងការវិវឌ្ឍន៍ផ្នែករាងកាយ និងសតិស្មារតី។ កំណត់ត្រាសង្ខេប បញ្ជាក់បន្តថា នៅពេលរៀបចំឲ្យ មានយុត្តិធម៌ដល់អតិថិជន រដ្ឋត្រូវតែមាននីតិវិធីនានា ដើម្បីធានាថា សិទ្ធិនិងកិច្ចការពារ ទាំងនេះត្រូវបានគេគោរពតាម និងធានាថាផលប្រយោជន៍របស់កុមារ ត្រូវបានគេគិតគូរ នៅគ្រប់ដំណាក់កាលទាំងអស់។
យ៉ាងណាក៏ដោយ ក្នុងការអនុវត្តជាក់ស្ដែង នីតិវិធីសម្រាប់អនុវត្តទៅលើអនីតិជន នៅតែជាការបារម្ភនៅឡើយ ដោយហេតុថា ច្បាប់ដែលមានស្រាប់ពុំមានលក្ខណៈគ្រប់គ្រាន់ ដែលធ្វើឲ្យការអនុវត្តមិនមានប្រសិទ្ធភាព។ មួយវិញទៀត កិច្ចការពារតាមផ្លូវច្បាប់ ក៏មិនត្រូវបាន ប្រកាន់ឲ្យបានខ្ជាប់ខ្ជួនក្នុងពេលអនុវត្តជាក់ស្ដែង។
អ្នកសម្របសម្រួលគម្រោងអង្កេតការសវនាការ នៃមជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា លោក សួន ប៊ុនធឿន មានប្រសាសន៍ថា ក្នុងការអនុវត្តជាក់ស្ដែង ការឃុំខ្លួនទៅលើអនីតិជននៅ តែបន្តកើតមានច្រើនគួរឲ្យបារម្ភ បើទោះជាតាមនីតិវិធី អនីតិជន ត្រូវទទួលបានកិច្ចការពារ ពិសេសខុសពីមនុស្សពេញវ័យក៏ដោយ រួមមានការថែរក្សាសុខភាព និងការយកចិត្តទុក ដាក់លើការវិវឌ្ឍន៍ផ្នែកបញ្ហា ស្មារតីជាដើម៖ «ទាក់ទងទៅនឹងការឃុំខ្លួនហើយហ្នឹង ក៏ឃើញមានបញ្ហាដែរ គឺក្នុងពេលទៅដល់ កន្លែងឃុំខ្លួនហ្នឹងគឺថា អត់មានបែងចែកច្បាស់លាស់រវាងកុមារនិងមនុស្សពេញវ័យ អាហ្នឹងហើយដែលយើងសង្កេតឃើញថា នៅតែមានកម្រិតមួយ មិនបានធានាអំពីសិទ្ធិរបស់ជន ជាប់ចោទ ដែលជាអនីតិជនហ្នឹងតែម្ដង ហើយទាក់ទងទៅនឹងការកាត់ទោសក៏យើងពិនិត្យ ឃើញថា នៅតែមានកម្រិតខ្ពស់ដែរ ដែលគិតថា ត្រូវតែជៀសវាងឲ្យបាន ចំពោះអនីតិជន ដែលគាត់ស្ថិតក្រោមអាយុ១៨ឆ្នាំ»។
កំណត់ត្រាសង្ខេបមជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា បង្ហាញថា ៨៧% នៃអនីតិជនត្រូវបានគេ ដាក់ឲ្យស្ថិតក្នុងការឃុំខ្លួនបណ្ដោះអាសន្ន។ កំណត់ត្រាអះអាងថា ការដាក់ពន្ធនាគារទៅ លើអនីតិជន ជាពិសេសអនីតិជនដែលមិនទាន់បានកាត់ទោស ត្រូវធ្វើឡើងតែក្នុងវិធានការ ចុងក្រោយបង្អស់ប៉ុណ្ណោះ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។