ក្រុមអ្នកឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្សក្នុងស្រុក ជំរុញឲ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ពន្លឿនការផ្តល់សច្ចាប័នលើពិធីសារបន្ថែម ស្ដីពីនីតិវិធីបណ្ដឹងទៅអង្គការសហប្រជាជាតិ (អ.ស.ប) ឲ្យបានឆាប់ ដើម្បីរួមចំណែកដល់ការគោរពសិទ្ធិពលរដ្ឋ និងសិទ្ធិនយោបាយនៅក្នុងប្រទេស។
ក្រុមមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលអះអាងថា នឹងបើកកិច្ចពិភាក្សាជាមួយស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធលើបញ្ហានេះជាមុនសិន ដើម្បីលើកសំណើទៅរដ្ឋាភិបាល។
ប្រធានលេខាធិការដ្ឋាននៃគណៈកម្មាធិការប្រព្រឹត្តិកម្មការពារសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា លោក សួន ប៊ុនស័ក្តិ ថ្លែងថា ពិធីសារបន្ថែមស្ដីពីនីតិវិធីបណ្ដឹងនេះ មានសារសំខាន់ណាស់ក្នុងការលើកទឹកចិត្តពលរដ្ឋគ្រប់រូប ដែលរងគ្រោះដោយការរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស ឲ្យមានលទ្ធភាពក្នុងការបន្តរកយុត្តិធម៌សម្រាប់ខ្លួនឯង សម្រាប់គ្រួសារ និងសហគមន៍ទាំងមូល ដាក់បណ្ដឹងទៅគណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ។
លោក សួន ប៊ុនស័ក្តិ បញ្ជាក់ថា ជនរងគ្រោះពីការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សទាំងនោះ អាចបន្តដាក់បណ្ដឹងរបស់ខ្លួនទៅសហគមន៍អន្តរជាតិបាន លុះត្រាតែតុលាការរបស់កម្ពុជា គ្រប់ជាន់ថ្នាក់មិនអាចផ្តល់យុត្តិធម៌ជូនពួកគេបាន៖ «ប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាលមិនផ្តល់សច្ចាប័នទៅលើពិធីសារបន្ថែម ស្ដីពីនីតិវិធីបណ្ដឹងនេះទេនោះ ផលលំបាករបស់វា គឺថាយុត្តិធម៌របស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទូទៅ គឺខណ្ឌចប់ត្រឹមប៉ុណ្ណឹង ព្រោះថា សេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការកំពូល ជាសេចក្តីសម្រេចបិទផ្លូវតវ៉ា។ ដូច្នេះប្រសិនបើកម្ពុជា មិនមែនជារដ្ឋភាគីនៃពិធីសារបន្ថែមនេះទេ នោះប្រជាពលរដ្ឋនឹងមិនអាចមានសិទ្ធិប្ដឹងទៅស្ថាប័នសន្ធិសញ្ញានេះ ដែលទទួលបន្ទុកខាងសិទ្ធិពលរដ្ឋ និងនយោបាយ»។
ការជំរុញរបស់សង្គមស៊ីវិលក្នុងស្រុក ឲ្យរដ្ឋាភិបាលទីក្រុងភ្នំពេញ ពន្លឿនការផ្តល់សច្ចាប័នលើពិធីសារបន្ថែមរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ គឺបន្ទាប់ពីគណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ កាលពីខែមីនា ទាមទារឲ្យកម្ពុជា ឲ្យមានតម្លាភាពក្នុងការបង្កើតច្បាប់ការសើរើច្បាប់ទាំងបីនៃប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌កម្ពុជា ឡើងវិញ ហើយនិងការផ្តល់សច្ចាប័នលើពិធីសារបន្ថែម ស្ដីពីបណ្ដឹងបុគ្គល។
លោក សួន ប៊ុនស័ក្តិ បន្តថា ករណីដែលអាចប្ដឹងទៅគណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិបានដូចជា ករណីប្រធានអង្គការទ្រទ្រង់អរិយធម៌ខ្មែរ លោក មឿង សុន ដែលត្រូវតុលាការកម្ពុជា ចេញដីកាតាមចាប់ខ្លួន ដោយសារលោកហ៊ានចេញមុខប្ដឹងក្រុមហ៊ុន ស៊ូជីង ដែលគេស្គាល់ថាជាក្រុមហ៊ុនរបស់សាច់ញាតិលោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី សុខ អាន ដែលបានចោះបំផ្លាញថ្មប្រាសាទអង្គរវត្តដាក់ភ្លើងហ្វា រួមនឹងករណីរំលោភសិទ្ធិមនុស្សដទៃទៀត៖ «គាត់និយាយអំពីការដាក់ភ្លើងពណ៌សម្រស់អីអ៊ីចឹងនៅក្នុងអង្គរវត្តហ្នឹង អាចមានហានិភ័យមួយ អាចមានទុស្សេខ្សែភ្លើង អាចឆេះអង្គរវត្តបាន ហើយអាជ្ញាធរកម្ពុជា បានរិះគន់ថាមិនពិតអីអ៊ីចឹងទៅ ហើយក៏គេប្ដឹងគាត់ពីបទបរិហារកេរ្តិ៍អីផ្សេង ហើយគាត់ក៏រត់ចោលស្រុកដល់ឥឡូវនេះ»។
ជុំវិញបញ្ហានេះ មន្ត្រីផ្នែកស៊ើបអង្កេតរបស់សមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក (Adhoc) លោក នី ចរិយា បានឲ្យឧទាហរណ៍មួយចំនួនដែលជនរងគ្រោះ គ្រួសារជនរងគ្រោះ ឬសង្គមស៊ីវិល អាចប្ដឹងទៅគណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិបាន នៅពេលកម្ពុជា ផ្តល់សច្ចាប័នលើពិធីសារបន្ថែមនេះរួមមាន ករណីឃាតកម្មលើ លោក ជា វិជ្ជា ករណីគប់គ្រាប់បែកនៅមុខរដ្ឋសភានៅឆ្នាំ១៩៩៧ ករណីបាញ់សម្លាប់កម្មករលើផ្លូវវ៉េងស្រេង ករណីបាញ់សម្លាប់ពលរដ្ឋក្បែរស្ពានច្បារអំពៅ និងករណីទាហានកងពលលេខ៩១១ ចាប់តំណាងកម្មករចំនួនប្រាំនាក់ធ្វើទារុណកម្ម ទាក់ទងនឹងរឿងធ្វើបាតុកម្មទាមទារប្រាក់ខែ។ ក្រៅពីនោះ មានករណីរំលោភសិទ្ធិដីធ្លីរបស់ពលរដ្ឋតំបន់បឹងកក់ និងតំបន់បុរីកីឡា រួមនឹងករណីជាច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ទៀត។ លោកបន្តថា ច្បាប់អន្តរជាតិទាំងនេះ គឺជាយន្តការមួយដែលជំរុញឲ្យកម្ពុជា លើកស្ទួយការគោរពសិទ្ធិមនុស្សនៅក្នុងប្រទេស៖ «ខ្ញុំយល់ថា ប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាលចង់បង្ហាញឆន្ទៈរបស់ខ្លួន ថាជារដ្ឋាភិបាលមួយមានឆន្ទៈនយោបាយច្បាស់លាស់ គួរតែហ៊ានផ្តល់សច្ចាប័នទៅលើពិធីសារបន្ថែមនេះ ដើម្បីបង្ហាញទៅអន្តរជាតិ បង្ហាញទៅក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្សរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ថាយើងពិតជារដ្ឋាភិបាលមួយដែលមានចិត្តមោះមុតក្នុងកិច្ចការពារ និងលើកស្ទួយសិទ្ធិមនុស្សនេះ»។
ពាក់ព័ន្ធនឹងការជំរុញរបស់សង្គមស៊ីវិល ឲ្យរដ្ឋាភិបាលផ្តល់សច្ចាប័នលើពិធីសារបន្ថែមស្ដីពីនីតិវិធីបណ្ដឹងនេះ ប្រធានគណៈកម្មការសិទ្ធិមនុស្សរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា លោក ម៉ម សម្បត្តិ ថ្លែងថា ក្រុមរបស់លោកនឹងបើកកិច្ចប្រជុំអំពីបញ្ហានេះនៅខែកក្កដា ខាងមុខនេះ៖ «យើងនឹងប្រជុំជាមួយអន្តរក្រសួងដែលពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីថាយើងពិគ្រោះយោបល់គ្នាសិន ពីព្រោះថាអ្វីដែលជាពិធីសារបន្ថែមហ្នឹង វាពាក់ព័ន្ធនឹងស្ថាប័ន ៥ ទៅ ៦ ឯណោះ។ អ៊ីចឹងបានជាខ្ញុំនឹងរៀបចំប្រជុំគ្នា ហើយពិនិត្យមើលពិធីសារបន្ថែមហ្នឹងថា វាមានអីៗខ្លះអ៊ីចឹង។ ហើយក្រោយពីយើងធ្វើកិច្ចការហ្នឹងហើយ យើងនឹងដាក់ទៅថ្នាក់ដឹកនាំយើងសម្រេចជាចុងក្រោយ»។
លោកបន្តថា ក្រៅពីពិធីសារបន្ថែមស្ដីពីនីតិវិធីបណ្ដឹងបុគ្គលនេះ ក៏មានពិធីសារបន្ថែមមួយទៀត គឺការលុបបំបាត់ទោសប្រហារជីវិតមួយទៀត ដែលកម្ពុជា ត្រូវផ្តល់សច្ចាប័ន។
សហគមន៍អន្តរជាតិ បានវាយតម្លៃប្រទេសកម្ពុជា ថាជាប្រទេសដែលដឹកនាំដោយអំពើហិង្សា ការគំរាមកំហែង ការរឹតត្បិត និងអំពើពុករលួយ ហើយដែលបញ្ហាទាំងនេះបាននាំឲ្យមានការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សធ្ងន់ធ្ងរ។
របាយការណ៍កម្រាស់ ៦៧ទំព័ររបស់អង្គការឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្ស យូមែន រ៉ៃត៍ វ៉ច្ឆ (Human Rights Watch) កាលពីខែមករា ឆ្នាំ២០១៥ បានលាតត្រដាងការដឹកនាំរយៈពេល ៣០ឆ្នាំរបស់ លោក ហ៊ុន សែន ថាបានបណ្ដាលឲ្យសមាជិកក្រុមបក្សប្រឆាំង អ្នកកាសែត មេដឹកនាំសហជីព និងសកម្មជននយោបាយដទៃជាច្រើនទៀតស្លាប់បាត់បង់ជីវិត ដោយសារការវាយប្រហារយ៉ាងហិង្សាក្នុងហេតុផលនយោបាយ។ ហើយបើទោះបីជនដៃដល់ត្រូវបានគេស្គាល់មុខក៏ដោយ មិនឃើញមានការស៊ើបអង្កេតត្រឹមត្រូវ ចាប់ជនល្មើសយកមកផ្ដន្ទាទោសតាមផ្លូវច្បាប់នោះដែរ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។