យុវជនជាស្ត្រីលើកឡើងថា ការរើសអើងស្ត្រីក្នុងសង្គមដោយប្រើប្រាស់ពាក្យពេចន៍ពេបជ្រាយ និងមើលងាយស្ត្រីតាមរយៈមិនផ្តល់ឱកាសឲ្យបានស្មើភាពគ្នា គឺធ្វើឲ្យសង្គមកម្ពុជា មានការអភិវឌ្ឍយឺត និងបាត់បង់ធនធានមនុស្ស។
មនុស្សប្រុសត្រូវចេះបង្រៀនខ្លួនឯងឲ្យចេះផ្តល់តម្លៃដល់ស្ត្រី ព្រោះស្ត្រីជាដៃគូដ៏សំខាន់ក្នុងការដឹកនាំប្រទេស។ មន្ត្រីសង្គមស៊ីវិលនិយាយថា រដ្ឋាភិបាលត្រូវមានយន្តការគាំពារច្បាស់លាស់ ដើម្បីលើកកម្ពស់ស្ត្រីឲ្យស្របតាមច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញកម្ពុជា។
បណ្ដាញពង្រឹងសិទ្ធិអំណាចស្ត្រីវ័យក្មេងនៅកម្ពុជា លើកឡើងថា នៅក្នុងសង្គមបច្ចុប្បន្ន ការរើសអើងទៅលើស្ត្រីនៅតែកើតមាន។ ស្ត្រីមួយចំនួនមិនត្រូវបានគេឲ្យតម្លៃដូចបុរសនោះឡើយ។
មន្ត្រីគម្រោងសីលការ (SILAKA) កញ្ញា ឃៀង ស្រីតូច ថ្លែងនៅក្នុងសិក្ខាសាលាស្ដីពីការរើសអើងនៃការប្រើប្រាស់ពាក្យប្រៀបធៀបរវាងស្ត្រី និងបុរស និងមធ្យោបាយតស៊ូដើម្បីភាពរឹងមាំ និងមានការទទួលស្គាល់ពីសង្គមស្ត្រីទាំងអស់ ត្រូវតែពង្រឹងសមត្ថភាពខ្លួនឯងឲ្យមានសមត្ថភាពជាមុនសិន។ បន្ថែមពីលើនេះ បុរសគ្រប់រូបត្រូវគិតថា មនុស្សប្រុសមនុស្សស្រី គឺជាដៃគូដ៏មានសារសំខាន់ក្នុងការចូលរួមអភិវឌ្ឍសង្គមកម្ពុជា ទាំងបច្ចុប្បន្ន និងអនាគត។ កញ្ញាលើកឡើងថា បុរស និងស្ត្រីមានសិទ្ធិស្មើគ្នា និងអាចចូលរួមគ្រប់សកម្មភាពសង្គម។ ការនិយាយបន្ទោសបង្អាប់ ការបំបាក់ទឹកចិត្តស្ត្រី និងការមិនផ្តល់តម្លៃការងារក្នុងផ្ទះ គឺខុសទៅនឹងរដ្ឋធម្មនុញ្ញដែលជាច្បាប់កំពូលរបស់កម្ពុជា៖ «ធ្វើយុទ្ធនាការ ឬធ្វើជាញត្តិទៅកាន់ក្រសួងអប់រំ ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយនៅតាមសហគមន៍ស្ដីពីយេនឌ័រ ហើយក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា គួរដាក់បញ្ចូលមេរៀនស្ដីពីយេនឌ័រតាំងពីថ្នាក់បឋម រហូតដល់ថ្នាក់សាកលវិទ្យាល័យ»។
រដ្ឋធម្មនុញ្ញមាត្រា៣៥ វាក្យខណ្ឌទី១ ចែងថា ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាំងពីរភេទមានសិទ្ធិចូលរួមយ៉ាងសកម្មក្នុងជីវភាពនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច សង្គមកិច្ច និងវប្បធម៌របស់ប្រទេសជាតិ។
រីឯមាត្រា៣៦ ចែងថា ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាំងពីរភេទមានសិទ្ធិជ្រើសរើសមុខរបរសមស្របតាមសមត្ថភាពរបស់ខ្លួន តាមតម្រូវការរបស់សង្គម។ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាំងពីរភេទមានសិទ្ធិទទួលប្រាក់បំណាច់ស្មើគ្នាចំពោះការងារដូចគ្នា។ ការងារមេផ្ទះ មានតម្លៃស្មើគ្នានឹងកម្រៃដែលបានមកពីការងារធ្វើនៅក្រៅផ្ទះ។
ជាញឹកញាប់ គេតែងតែស្តាប់ឮនូវការសន្ទនារបស់ប្រជាជនមួយចំនួន ជាពិសេសបុរស និងការជជែក ការវែកញែកគ្នា ដោយលើកឡើងជាការចំអន់គ្នាទៅវិញទៅមកថា កុំឲ្យអន់ជាងស្រី បើចាញ់ស្រី ទៅលោតទឹកចានឲ្យស្លាប់ទៅ កូនប្រុសមិនត្រូវយំដូចកូនស្រី ការងារផ្ទះជាការងារស្ត្រី បុរសដូចជាមាសទឹកដប់ ស្ត្រីដូចសំពត់ស ស្រីមិនត្រូវដើរឆ្ងាយដូចមនុស្សប្រុស ជាដើម ជាអ្វីដែលក្រុមយុវជនស្ត្រីវ័យក្មេងកម្ពុជា យកជជែកគ្នាក្នុងសិក្ខាសាលានៅក្រុងភ្នំពេញ។
ក្រុមយុវជនពន្យល់ថា ការប្រកាន់គំនិតបែបនេះក្នុងសង្គមកម្ពុជា គឺជាហេតុផលចម្បងមួយដែលធ្វើឲ្យប្រជាជន គឺមនុស្សស្រី ហើយមនុស្សប្រុសធ្វើការបែងចែកវណ្ណៈ និងគ្មានតម្លាភាពនោះទេ។
ជានិស្សិតផ្នែកទស្សនវិជ្ជានៃសាកលវិទ្យាល័យភ្នំពេញ លោក តាក់ បូរាជ មានមតិថា លោកគាំទ្រចំពោះការទាមទាររបស់ស្ត្រីដើម្បីបានភាពស្មើគ្នា និងមិនត្រូវប្រើប្រាស់ពាក្យពេចន៍បែបបន្ទោសបង្អាប់ចំពោះស្ត្រី។ យុវជនទាំងអស់ ត្រូវតែមានគំនិតសុទិដ្ឋិនិយមចំពោះស្ត្រី ហើយតម្លៃរបស់ស្ត្រីនៅកម្ពុជា គឺផ្ដើមចេញពីការផ្តល់តម្លៃរបស់បុរសគ្រប់រូប។ ប៉ុន្តែចំណុចខ្លះ ស្ត្រីក៏មិនគួរធ្វើខ្លួនឲ្យដូចបុរសនោះទេ ដូចជាការដើរលេងយប់ច្រើន និងផឹកស្រាវ៉ៃគ្នាពេលមានកម្មវិធីផ្សេងៗ ជាដើម៖ «ខ្លាចអន់ជាងបុរស តើគាត់គួរដើរលេងពេលយប់ដូចមនុស្សប្រុសដែរឬយ៉ាងណា? នេះជាអ្វីដែលយើងត្រូវពិចារណា»។
រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងមហាផ្ទៃ អ្នកស្រី ជូ ប៊ុនអេង មានប្រសាសន៍ថា ស្ត្រី និងបុរស គឺជាមនុស្សដូចគ្នា មានតម្រូវការ មានក្តីស្រឡាញ់ មានឆន្ទៈ និងមានមនសិការស្នេហាជាតិ និងអាចធ្វើអ្វីៗបានដូចបុរសដែរ។ ការផ្តល់តម្លៃ ការផ្តល់ឱកាសឲ្យទទួលបានការងារក្នុងសង្គម មិនថារដ្ឋ ឬឯកជនប្រកបដោយសមភាព។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ប្រជាជនកម្ពុជា អាចជៀសវាងការអនុវត្តប្រពៃណីនៃពាក្យពេចន៍មួយចំនួនដែលបង្អាក់ និងរាំងស្ទះសន្ទុះនៃការតាំងចិត្តរបស់ស្ត្រី៖ «រឿងហ្នឹងស្ត្រីអាចធ្វើបាន ប៉ុន្តែបែរមើលរំលង ហើយគិតមិនចាំបាច់ទេ ឬគិតថា មនុស្សធ្វើមិនកើតទេ។ គេហៅថា ការធ្វើបុរេវិនិច្ឆ័យដូច្នេះមិនល្អទេ»។
អ្នកស្រីបន្តថា ស្ត្រី និងបុរស មានសិទ្ធិស្មើគ្នាដូចមានចែងក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា អនុសញ្ញាស្ដីពីសិទ្ធិមនុស្ស និងអនុសញ្ញាស្ដីពីសិទ្ធិស្ត្រី។ ស្ត្រី និងបុរស មានសិទ្ធិចូលរួមអភិវឌ្ឍលើគ្រប់វិស័យទាំងអស់ ដូចជាវិស័យកសិកម្ម វប្បធម៌ ទេសចរណ៍ សេដ្ឋកិច្ច អប់រំ នយោបាយ ដោយមិនកាត់ផ្តាច់ស្ត្រីចេញបាននោះឡើយ ព្រោះស្ត្រីជាធនធានមិនអាចខ្វះបានក្នុងការចូលរួមអភិវឌ្ឍសង្គមជាតិ។
របាយការណ៍ក្រសួងកិច្ចការនារី បង្ហាញថា រូបភាពហិង្សាចំពោះស្ត្រីនៅក្នុងគ្រួសារមានដូចជា ការរំលោភលើរាងកាយ ផ្លូវចិត្ត ផ្លូវភេទ ការកម្រិតលើផ្លូវសេដ្ឋកិច្ច ការជួញដូរ ការជះទឹកអាស៊ីត ការបង្ករបួសស្នាម ការសម្លាប់ដោយក្តីប្រចណ្ឌ ការទិញទឹកចិត្តដើម្បីបង្ខំឲ្យរៀបការជាដើម។ ទន្ទឹមនឹងនេះដែរ ផលប៉ះពាល់នៃអំពើហិង្សាចំពោះស្ត្រីនៅក្នុងគ្រួសារ បានធ្វើឲ្យមានការធ្វើអត្តឃាត ធ្វើឲ្យកូនបាត់បង់ភាពកក់ក្តៅ មិនមានលទ្ធភាពបានទៅសាលារៀនទៀងទាត់ ស្ថានភាពគ្រួសារអាប់អួរ ធ្វើឲ្យបាត់បង់ការងារ ប៉ះពាល់ដល់ចំណូល បាត់បង់តួនាទីការងារ កិត្តិយសគ្រួសារ និងសុខភាពមិនល្អប្រសើរ។
ក្រសួងកិច្ចការនារី បង្ហាញថា ប្រជាជនកម្ពុជា ចាប់ពីកើតដល់អាយុ ២៤ឆ្នាំមានចំនួន ៥៦% និងអាយុពី ១០ឆ្នាំដល់ ២៤ឆ្នាំមានចំនួន ៣៤,៨% និង ៦០% ជាយុវជនប្រើកម្លាំងពលកម្មបម្រើការក្នុងវិស័យកសិកម្ម ហើយក្រៅពីសិស្ស និស្សិត យុវជនមួយចំនួនធំជាកម្មករកម្មការិនីតាមរោងចក្រ និងសហគ្រាសនានា ហើយស្ត្រីមានចំនួន ៥២% នៃប្រជាជនសរុប។
ស្ត្រីមានតួនាទីក្នុងការចូលរួមចំណែកអភិវឌ្ឍគ្រួសារ ប្រទេសជាតិ ការបង្ហាត់បង្រៀន និងចូលរួមបណ្តុះបណ្តាលមនុស្សជំនាន់ក្រោយ ដូចដែលពាក្យទំនៀមខ្មែរពោលឡើងថា សំណាបយោងដី ស្រីយោងបុរស៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។