ស្របពេលដែលពិភពលោកប្រារព្ធខួប១ឆ្នាំ នៃទិវាអន្តរជាតិដើម្បីបញ្ចប់និទណ្ឌភាពលើឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងអ្នកសារព័ត៌មាននៅថ្ងៃទី២ ខែវិច្ឆិកា នៅសកលវិទ្យាល័យខេមរៈ មានរៀបចំសិក្ខាសាលាមួយ ស្ដីពីការបញ្ចប់និទណ្ឌភាពនៅកម្ពុជា ដែលមានមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល អ្នកវិភាគ និងនិស្សិតប្រមាណជាង១រយនាក់ចូលរួម។
សិក្ខាសាលាដែលសហការរៀបចំឡើងដោយសកលវិទ្យាល័យខេមរៈ និងអង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា ពេលនេះ ធ្វើឡើងដើម្បីផ្តល់ឱកាសឲ្យអ្នកចូលរួម ជាពិសេស គឺនិស្សិតនិងយុវជន ស្វែងយល់អំពីបញ្ហានិទណ្ឌភាព ឬភាពគ្មានទោសពៃរ៍នៅកម្ពុជា និងដើម្បីផ្ដល់ឱកាសឲ្យពួកគេបានស្ដាប់ និងចូលរួមជាមតិយោបល់ ឬការយល់ឃើញទៅលើបញ្ហានេះ។
អ្នកវិភាគព្រឹត្តិការណ៍សង្គមឯករាជ្យ លោកបណ្ឌិត កែម ឡី ដែលជាវាគ្មិនម្នាក់នៅក្នុងសិក្ខាសាលា កត់សម្គាល់ថា ស្ថានភាពនិទណ្ឌភាពនៅកម្ពុជាក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន នៅមានកម្រិតខ្ពស់នៅឡើយ ហើយភាគច្រើននៃនិទណ្ឌភាពនោះទៀតសោត កើតមានចំពោះតែអ្នកដែលមានអំណាច និងអ្នកមានទ្រព្យសម្បត្តិ។
លោកបណ្ឌិត កែម ឡី កត់សម្គាល់បន្ថែមថា ដើម្បីដឹងថាប្រទេសមួយមាននិទណ្ឌភាព ឬក៏អត់នោះគេត្រូវពិនិត្យមើលទៅលើសន្ទស្សន៍នៃនីតិរដ្ឋរបស់ប្រទេសនោះ។ លោកថាបើផ្អែកតាមរបាយការណ៍របស់គម្រោងយុត្តិធម៌ពិភពលោក ដែលធ្វើការវាយតម្លៃប្រចាំឆ្នាំ ទៅលើប្រទេសទាំងអស់ បង្ហាញថា កម្រិតនៃការអនុវត្តនីតិរដ្ឋ ឬការអនុវត្តច្បាប់នៅកម្ពុជា នៅមានកម្រិតទាបខ្លាំងណាស់។ លោកបណ្ឌិត កែម ឡី អះអាងថា នៅពេលដែលការអនុវត្តនីតិរដ្ឋក្នុងប្រទេសមួយទាប វាធ្វើឲ្យមាននិទណ្ឌភាព ហើយនៅពេលដែលមាននិទណ្ឌភាពច្រើន វាធ្វើឲ្យពលរដ្ឋមានការភ័យខ្លាចក្នុងការចូលរួមសកម្មភាពតវ៉ាឬទាមទារ ហើយនៅទីបំផុត វានឹងបណ្ដាលឲ្យមានការរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស មានអំពើពុករលួយ ឬធ្វើឲ្យស្ថានភាពរស់នៅរបស់ពលរដ្ឋកាន់តែក្រីក្រទៅៗ ដែលអាចឈានដល់ឲ្យមានការបះបោរនៅក្នុងសង្គម៖ «ក្នុងប្រទេសកម្ពុជាយើងដោយសារតែការដឹកនាំមួយមិនតាមបែបប្រជាធិបតេយ្យ ការដឹកនាំមួយតាមបែបបក្សពួកនិយម គ្រួសារនិយម ហើយក្រោមនយោបាយមួយដែលមិន មានភាពស្មោះត្រង់ គឺវាធ្វើឲ្យអំណាចហ្នឹងប្រមូលផ្តុំ អ្នកដែលមានអំណាចហ្នឹងគឺប្រើប្រាស់ អំណាចរបស់ខ្លួនទៅលើប្រព័ន្ធសង្គម កាលណាប្រើប្រាស់អំណាចរបស់ខ្លួនទៅលើប្រព័ន្ធសង្គម អ្នកនោះបង្កើតនូវបក្សពួកនិយមគ្រួសារនិយម វាធ្វើឲ្យសមាជិកដែលទទួលរងនូវទំ នាក់ទំនងជាមួយអ្នកមានអំណាច អាចធ្វើបាបគេ»។
ក្រៅពីបញ្ហាអំណាចប្រមូលផ្ដុំ លោកបណ្ឌិត កែម ឡី មានប្រសាសន៍ថាបញ្ហាប្រព័ន្ធតុលាការកម្ពុជាក៏នៅទន់ខ្សោយ ចំណែកអង្គនីតិប្បញ្ញត្តិ ដែលមានតួនាទីត្រួតពិនិត្យមើលការអនុវត្តច្បាប់នោះ ក៏ខ្សោយថែមទៀត។
ជាមួយគ្នានេះដែរ នៅថ្ងៃទី២ វិច្ឆិកា មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា ក៏ចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ និងកំណត់ត្រាសង្ខេប ដើម្បីបង្ហាញពីនិទណ្ឌភាពនៅកម្ពុជា និងដើម្បីអំពាវនាវពលរដ្ឋខ្មែរចូលរួមប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងនិទណ្ឌភាពនេះ។
មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា ថ្លែងថាដោយសារតែកង្វះឆន្ទៈក្នុងការផ្ដន្ទាទោសលើជនប្រព្រឹត្តបទល្មើស បានធ្វើឲ្យបទល្មើសតែងតែមិនត្រូវបានស៊ើបអង្កេតឲ្យត្រឹមត្រូវ និងឯករាជ្យ ឬមានសំណងសមរម្យសម្រាប់ជនរងគ្រោះឡើយ។ អង្គការសិទ្ធិមនុស្សដដែលនេះ បញ្ជាក់ថាវប្បធម៌និទណ្ឌភាព បានគំរាមកំហែងទៅលើសិទ្ធិទទួលបានការពិត យុត្តិធម៌ និងសំណងត្រឹមត្រូវ ហើយបង្កឲ្យមានភាពភ័យខ្លាចក្នុងការអនុវត្តសិទ្ធិសេរីភាពបញ្ចេញមតិ និងសេរីភាពនៃការជួបប្រជុំដោយសន្តិវិធី។ ប្រការទាំងនេះមជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា ជឿជាក់ថា នឹងកាន់តែធ្វើឲ្យអន្តរាយដល់ការវិវឌ្ឍន៍ នៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជា។
ចំពោះបញ្ហានេះ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់រដ្ឋាភិបាល និងជាប្រធានអង្គភាពប្រឆាំងអំពើពុករលួយ លោក ឱម យ៉ិនទៀង មានប្រសាសន៍ថា ការអះអាងរបស់សង្គមស៊ីវិលដែលថារដ្ឋាភិបាល គ្មានឆន្ទៈក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនិទណ្ឌភាពនៅកម្ពុជា គឺជាសេរីភាពរបស់ពួកគេ ប៉ុន្តែលោកថា ការលើកឡើងនេះ មិនត្រឹមត្រូវនោះឡើយ៖ «ព្រោះបើគ្មានឆន្ទៈប្រហែលជាជាន់គ្នាងាប់ហើយ ការដែលយើងរៀបចំ យើងដឹង ហើយឆ្នាំ១៩៩៧ អ្នកណាក៏កាន់កាំភ្លើងដែរ គ្មានអ្នកណានឹកស្មានថាម៉ោងនេះ ការគោរពច្បាប់អំពីអាវុធមានប្រសិទ្ធភាពដូចនេះទេ អញ្ចឹងបើគ្មានឆន្ទៈរបស់រដ្ឋាភិបាល សួរថា អ្នកនោះមានពេលហ្នឹងនិយាយ ពាក្យមិនពិតហ្នឹងទេអត់ទេ»។
ទោះជាយ៉ាងណាមជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា នៅតែទទូចឲ្យរដ្ឋាភិបាល ចាត់វិធានការឲ្យបានហ្មត់ចត់ ឯករាជ្យ និងប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព ទៅលើករណីរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស និងអំពើឃាតកម្មលើអ្នកការពារសិទ្ធិមនុស្ស និងអ្នកសារព័ត៌មាន។ អង្គការនេះក៏អំពាវនាវរដ្ឋាភិបាលឲ្យបញ្ចេញជាសាធារណៈ នូវរាល់ព័ត៌មាន ដែលបានមកពីការស៊ើបអង្កេតទាំងអស់នោះ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។