កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធចម្រុះ នៃអាជ្ញាធរខេត្តមណ្ឌលគិរី បានរារាំងមិនឲ្យសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិច សង់វេទិកាប្រារព្ធទិវាជនជាតិដើមភាគតិចពិភពលោក សម្រាប់ឆ្នាំ២០១៥ ក្រោមហេតុផលថា ការរៀបចំពិធីនេះគ្មានច្បាប់អនុញ្ញាត។
ចំណែកសហគមន៍អះអាងថា បានធ្វើលិខិតជូនដំណឹងទៅអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន និងមន្ទីរពាក់ព័ន្ធរួចហើយ តាមគោលការណ៍ណែនាំរបស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ ស្ដីពីការរៀបចំវេទិកាបញ្ចេញមតិ។
តំណាងសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចព្នង នៅខេត្តមណ្ឌលគិរី ចោទប្រកាន់អភិបាលខេត្តថា មានចេតនាបិទសេរីភាព និងរឹតបន្តឹងសកម្មភាពជួបជុំបញ្ចេញមតិរបស់ពលរដ្ឋ ក្នុងទិវាជនជាតិដើមភាគតិចពិភពលោក។
ការចោទប្រកាន់នេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីកងនគរបាល អាវុធហត្ថ និងយោធាប្រមាណ ៧នាក់ ត្រូវបានបញ្ជូនទៅកាន់ភូមិពូតាង ឃុំពូជ្រី ស្រុកពេជ្រាដា នៅព្រឹកថ្ងៃទី៨ ខែសីហា ហើយរារាំង និងគំរាមមិនឲ្យសហគមន៍ជាង ១០០នាក់មកពីបណ្ដាស្រុកនានាក្នុងខេត្ត រៀបចំវេទិកាដើម្បីប្រារព្ធទិវានៅថ្ងៃទី៩ ខែសីហា ស្អែកនេះ។
តំណាងសហគមន៍ លោក ក្រើង តុលា កត់សម្គាល់ថា កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ បានគំរាមរុះវេទិកានោះចោល ប្រសិនសហគមន៍សង់វេទិកានោះ។ លោកបន្តថា កងកម្លាំងអះអាងថា នេះជាបទបញ្ជារបស់អភិបាលខេត្ត ដែលតម្រូវឲ្យសហគមន៍សុំច្បាប់ពីអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ ទើបអាចប្រារព្ធពិធីនេះបាន៖ «នេះជាការរំលោភ ហើយរារាំងសិទ្ធិជនជាតិដើមភាគតិច។ គាត់ប្រមាថមើលងាយទាំងអង្គការសហប្រជាជាតិ គាត់មិនទទួលស្គាល់ អ៊ីចឹងសម្រាប់ខេត្តមណ្ឌលគិរី គឺគ្មានលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យសម្រាប់គណបក្សប្រជាជន ទៀតទេ»។
ខួបទិវាជនជាតិដើមពិភពលោក ត្រូវបានបណ្ដាសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិច ប្រារព្ធធ្វើរៀងរាល់ឆ្នាំ ដើម្បីលើកកម្ពស់សិទ្ធិជនជាតិដើមភាគតិច ស្របតាមកតិកាសញ្ញាអន្តរជាតិស្ដីពីសិទ្ធិពលរដ្ឋ និងស្របតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃប្រទេសកម្ពុជា។ ឆ្នាំនេះ គឺជាខួបលើកទី២១ នៃការប្រារព្ធទិវាជនជាតិដើមភាគតិចពិភពលោក និងជាខួបលើកទី១១ ប្រារព្ធនៅប្រទេសកម្ពុជា។ នៅខេត្តមណ្ឌលគិរី ជនជាតិដើមភាគតិច បានប្រារព្ធពិធីនេះជាលើកទី៥។
ឆ្លើយតបការចោទប្រកាន់នេះ អភិបាលខេត្តមណ្ឌលគិរី លោក អេង ប៊ុនហ៊ាង បដិសេធថា អាជ្ញាធរមិនបានហាមឃាត់ការប្រារព្ធទិវានេះទេ ក៏ប៉ុន្តែសហគមន៍ត្រូវសុំច្បាប់អនុញ្ញាតពីអាជ្ញាធរ មុនប្រារព្ធពិធីនេះ។ លោកព្រមានថា នឹងធ្វើការរារាំង ប្រសិនសហគមន៍នៅតែរឹងរូសមិនធ្វើតាមការណែនាំពីអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន៖ «ខ្ញុំប្រាប់ថា ឲ្យធ្វើច្បាប់មក ពីឃុំពីស្រុកមក។ អាហ្នឹងអ៊ីចឹងមិនមែនថាមិនឲ្យគាត់ធ្វើទេ ឲ្យគាត់សុំច្បាប់។ ឲ្យតែមានច្បាប់អ្នកណាហាមឃាត់។ ទេ! ធ្វើត្រូវធ្វើ បើអត់ច្បាប់អត់ធ្វើអាហ្នឹង»។
កាលពីខែមីនា អាជ្ញាធរស្រុកកែវសីមា ខេត្តមណ្ឌលគិរី បានព្រមានចាប់ខ្លួនសកម្មជនសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក (adhoc) ខណៈមន្ត្រីសមាគមនេះបើកវគ្គអប់រំប្រជាពលរដ្ឋនៅភូមិក្មូម ឃុំស្រែឈូក។ ភ្លាមនោះដែរ ស្នាក់ការកណ្ដាលនៃសមាគមអាដហុក នៅទីក្រុងភ្នំពេញ ចេញប្រកាសព័ត៌មានថ្កោលទោសអភិបាលស្រុកកែវសីមា និងអំពាវនាវសុំឲ្យថ្នាក់ដឹកនាំកំពូលទាំងបីនៃប្រទេសកម្ពុជា អន្តរាគមន៍បញ្ឈប់ការគំរាមកំហែងនេះ។
ទាក់ទិនករណីនេះដែរ មន្ត្រីសម្របសម្រួលនៃសមាគមអាដហុក ខេត្តមណ្ឌលគិរី លោក សុក រដ្ឋា មានប្រសាសន៍បញ្ជាក់ថា ក្រសួងមហាផ្ទៃ បានចេញលិខិតណែនាំឲ្យអង្គការសង្គមស៊ីវិល ធ្វើលិខិតជូនដំណឹងមកអាជ្ញាធរខេត្តក្រុង ដោយភ្ជាប់ប្រធានបទ និងទីកន្លែងច្បាស់លាស់ស្ដីពីការរៀបចំវេទិកា។ ចំណែកអាជ្ញាធរ ត្រូវសហការការពារសន្តិសុខ សុវត្ថិភាពសាធារណៈដល់វេទិកាសម្ដែងមតិ។ ក្នុងករណីមានការហែក្បួន ត្រូវអនុវត្តតាមច្បាប់បាតុកម្ម។ លោកថា អាជ្ញាធរមូលដ្ឋានជាញឹកញាប់ មានចេតនាធ្វើមិនដឹងចំពោះការណែនាំនេះ ហើយគំរាមកំហែងសិទ្ធិប្រជាពលរដ្ឋ៖ «មិនសូម្បីខាងសង្គមស៊ីវិលទេ ខាងប្រជាពលរដ្ឋក៏សោកស្ដាយខ្លាំងចំពោះឥរិយាបថរបស់អាជ្ញាធរខេត្តមណ្ឌលគិរី ដែលគាត់មិនព្រមផ្លាស់ប្ដូរឥរិយាបថ ហើយនាំគ្នាគោរពច្បាប់ និងការណែនាំរបស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ។ អ៊ីចឹងធ្វើឲ្យរាស្ត្រយល់ខុសចំពោះគាត់ច្រើន»។
តាមការគ្រោងទុក សហគមន៍ជនជាតិដើមមកពីគ្រប់ស្រុកក្នុងខេត្តមណ្ឌលគិរី រួមទាំងមន្ត្រីអង្គការសង្គមស៊ីវិល និងមន្ត្រីតំណាងការិយាល័យសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិ នៅប្រទេសកម្ពុជា ប្រមាណ ១ពាន់នាក់ នឹងជួបជុំគ្នាប្រារព្ធទិវាជនជាតិដើមពិភពលោក នៅភូមិពូតាង។ តំណាងសហគមន៍ លោក តុលា អះអាងថា អ្នកភូមិសម្រេចថានឹងនៅតែប្រារព្ធទិវានេះក្រោមកម្ដៅថ្ងៃ បើទោះអាជ្ញាធរមិនឲ្យសង់វេទិកា ឬហាមឃាត់យ៉ាងណាក្តី ជាពិសេសសហគមន៍ទាំងអស់ គ្រោងនឹងធ្វើបាតុកម្មទ្រង់ទ្រាយធំតវ៉ាពីការរំលោភសិទ្ធិជនជាតិដើមនេះ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។