ក្នុងសៀវភៅនោះ មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា បានផ្ដល់អនុសាសន៍មួយចំនួនដល់រដ្ឋាភិបាលដើម្បីកែលម្អបញ្ហានេះ។ ប៉ុន្តែមន្ត្រីនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលថ្លែងថា កម្ពុជាមានសិទ្ធិសេរីភាពគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការបញ្ចេញមតិ។
អ្នកសម្របសម្រួលគម្រោងសេរីភាពបញ្ចេញមតិនៃមជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា កញ្ញា សន រ៉ាម៉ាណា ថ្លែងថា សៀវភៅដែលចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី១០ កុម្ភៈ ជាគោលនយោបាយសង្ខេបស្ដីពីសេរីភាពបញ្ចេញមតិនៅកម្ពុជា និងជាលទ្ធផលនៃគម្រោងសេរីភាពបញ្ចេញមតិ ដែលមជ្ឈមណ្ឌលនេះ ប្រមូលបានធ្វើកិច្ចពិភាក្សាតុមូលចំនួន ៦លើក ក្នុងរយៈពេល ២ឆ្នាំកន្លងមក។
កញ្ញា សន រ៉ាម៉ាណា បញ្ជាក់ថា អ្នកចូលរួមកិច្ចពិភាក្សាតុមូលទាំង ៦លើក ដែលមានសិស្សនិស្សិតអ្នកសរសេរប្លុក អ្នកសារព័ត៌មាន តំណាងសហគមន៍ អ្នកការពារសិទ្ធិមនុស្ស តំណាងអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល មេធាវី និងមន្ត្រីរាជការ សុទ្ធតែបង្ហាញពីការព្រួយបារម្ភក្នុងការបញ្ចេញ។
កញ្ញា សន រ៉ាម៉ាណា៖ «គាត់ភ័យខ្លាចដោយសារគាត់អត់ហ៊ាននិយាយស្ដីពាក់ព័ន្ធនឹងរដ្ឋាភិបាល ឬអ្នកមានអំណាច ដោយសារបន្ទាប់ពីគាត់និយាយស្ដីរួច បើមានបញ្ហា គាត់អត់មានអ្នកណាមួយជាខ្នងបង្អែក ដែលអាចរកជំនួយបាន ហើយក្រុមអ្នកសារព័ត៌មានវិញ អ្នកសារព័ត៌មានមួយចំនួន គាត់បារម្ភថា ពេលដែលគាត់សរសេរអីត្រង់ៗទៅ ពេលដែលគាត់រងការដៅមុខសញ្ញាឬអីហ្នឹង ស្ថាប័នព័ត៌មានរបស់គាត់ហ្នឹងអត់អាចមានលទ្ធភាពជួយបានទេ។ គាត់ប្រៀបធៀបស្ថាប័នព័ត៌មានក្នុងស្រុក និងស្ថាប័នព័ត៌មានបរទេស»។
កញ្ញា សន រ៉ាម៉ាណា បញ្ជាក់ដែរថា អ្នកសរសេរអត្ថបទបញ្ចេញមតិតាមបណ្ដាញអ៊ីនធឺណិត ឬប្លុកតែងបារម្ភថា នៅពេលមានបញ្ហាក្នុងការសរសេរពួកគេមិនអាចពឹងផ្អែកលើប្រព័ន្ធតុលាការបានទេ។
ក្នុងសេចក្ដីសង្ខេបនៃសៀវភៅគោលនយោបាយសង្ខេបស្ដីពីសេរីភាពបញ្ចេញមតិនៅកម្ពុជា សរសេរថា សេរីភាពបញ្ចេញមតិមានសារសំខាន់ទាំងការបង្កើនចំណេះដឹង និងជាឧបករណ៍ជំរុញឱ្យមានការផ្លាស់ប្ដូរ ហើយការរឹតបន្តឹងសេរីភាពនេះ នាំឱ្យប៉ះពាល់ដល់ជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ។
មន្ត្រីនាំពាក្យរាជរដ្ឋាភិបាល លោក ផៃ ស៊ីផាន ឆ្លើយតបទៅនឹងសេចក្ដីសង្ខេបគោលនយោបាយនៃសេរីភាពបញ្ចេញមតិរបស់មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជាថា លោកមិនជឿលើសេចក្ដីដែលបានលើកឡើងនេះទេ ហើយនោះជាការទាមទាររបស់សកម្មជនឱ្យបានច្រើនថែមទៀតប៉ុណ្ណោះ។
លោក ផៃ ស៊ីផាន៖ «គេបានបានដើរនៅមុខផ្ទះសម្ដេចអគ្គសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីស្របច្បាប់ គេស្រែកជេរ គេស្រែកថា គេច្រៀងតាំងពីចម្រៀងចុះចេញទៅ ខ្ញុំមិនជឿថា គេភ័យខ្លាចនោះទេ នេះជាយោបល់ខ្ញុំ។ នេះទីមួយ។ ទីពីរ បញ្ហាខ្លួនឯងទេ តើសមត្ថភាព និងយុទ្ធសាស្ត្រអ្នកព័ត៌មានធ្វើយ៉ាងម៉េច ដើម្បីការពារខ្លួនឯង ធ្វើយ៉ាងម៉េចឱ្យព័ត៌មានហ្នឹងក្លាយទៅជាការពិតមួយ ដែលគេអាចទទួលយកបាន មិនមែនព័ត៌មានជ្រោងយកតែមួយចំហៀងនោះទេ។ អ្វីដែលអង្គការសិទ្ធិមនុស្សគាត់លើកឡើង គ្រាន់តែជានៅក្នុងបរិបទសកម្មជនទេ។ មិនមែនជាការរស់នៅពិតប្រាកដកើតឡើងនៅក្នុងកម្ពុជាទេ»។
ទាក់ទងនឹងការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត និងបណ្ដាញសង្គមហ្វេសប៊ុក (Facebook) វិញ លោកថ្លែងថា នៅកម្ពុជាមានភាពប្រសើរជាងនៅប្រទេសជិតខាង ជាពិសេសថៃ ដែលរហូតដល់មានអ្នកខ្លះអាចបង្កើតព័ត៌មានមិនពិតទៀតផង។ រីឯការចំណោទដែលថា ការបង្កើតច្បាប់សម្រាប់គ្រប់គ្រងប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត ជាការគំរាមកំហែងដល់សេរីភាពបញ្ចេញមតិនោះ ក៏ត្រូវលោកបដិសេធដែរ។
លោក ផៃ ស៊ីផាន៖ «មិនមែនជាការគំរាមកំហែងទេ ក៏ប៉ុន្តែយើងត្រូវមានច្បាប់មួយ ដែលការពារសន្តិសុខជាតិ។ ចំណុចទីពីរ ការពារកិត្តិយសប្រជាពលរដ្ឋ របស់បុគ្គល ហើយការពារដល់សុវត្ថិភាពនៃក្រុមហ៊ុនដទៃទៀត ដែលគេរកទទួលទាន»។
ប៉ុន្តែលោក ផៃ ស៊ីផាន បញ្ជាក់ថា ប្រសិនបើអ្នកប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត ឬបណ្ដាញហ្វេសប៊ុក មិនមានវិន័យ នោះច្បាប់នឹងអាចកាត់បន្ថយសេរីភាពនេះ។
ទោះជាយ៉ាងណាក្ដី សេចក្ដីសង្ខេបគោលនយោបាយនៃសេរីភាពបញ្ចេញមតិរបស់មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា បានផ្ដល់អនុសាសន៍គោលមួយចំនួន ទាក់ទងនឹងសេរីភាពបញ្ចេញមតិនេះ ដែលមានជាអាទិ៍ ទីមួយ ការរឹតបន្តឹងបណ្ដាញអ៊ីនធឺណិត ត្រូវស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ គឺមាត្រា ១៩ នៃកតិកាសញ្ញាអន្តរជាតិស្ដីពីសិទ្ធិពលរដ្ឋ និងនយោបាយ ហើយវិធានការរឹតត្បិតនោះឱ្យមានភាពធូរស្រាល។ ទីពី កម្ពុជាត្រូវធ្វើច្បាប់ស្ដីពីការទទួលបានព័ត៌មាន ទាំងសម្រាប់អ្នកសារព័ត៌មាន និងសាធារណជន ផ្អែកលើគោលការណ៍បើកចំហបំផុត។ ទីបី បទបញ្ញត្តិនៃច្បាប់ស្ដីពីរបបសារព័ត៌មានដែលចែងមិនច្បាស់លាស់ គួរតែធ្វើឡើងវិញ។ ទីបួន លុបបទបរិហារកេរ្តិ៍ ចេញពីក្រមព្រហ្មទណ្ឌ និងធានាថា នឹងមិនដាក់ពន្ធនាគារសម្រាប់បទបរិហារកេរ្តិ៍នេះទេ និងទីប្រាំ រដ្ឋាភិបាលត្រូវធានាថា អាជ្ញាធរមូលដ្ឋានគ្រប់កម្រិតអនុវត្តការងារដោយគោរពច្បាប់ បំពេញកាតព្វកិច្ចដើម្បីបម្រើពលរដ្ឋកម្ពុជា និងឈប់គំរាមកំហែង ឬយាយីសកម្មជនមូលដ្ឋាន ឬប៉ុនប៉ងរារាំងប្រជាពលរដ្ឋមិនឱ្យការពារសិទ្ធិរបស់ពួកគាត់៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។