ក្រុមតន្ត្រីមូលនិធិជនពិការដែលតែងប្រគំតាមផ្សារ និងតាមដងផ្លូវសាធារណៈ នៅតែរិះគន់សាលារាជធានីភ្នំពេញ ដែលចាត់វិធានការឲ្យបញ្ឈប់សកម្មភាពពួកគេមិនឲ្យច្រៀងរៃអង្គាសថវិកាតាមទីសាធារណៈតទៅទៀត។ ទន្ទឹមគ្នានេះ ពួកគេព្រួយបារម្ភថា ការសន្យារបស់សាលាក្រុងដែលធានាជួយរកការងារជូនពួកគេ អាចនឹងគ្មានប្រសិទ្ធភាព ដែលនឹងធ្វើឲ្យពួកគេនៅតែរស់នៅក្នុងជីវភាពលំបាកដដែល។
ក្រុមតន្ត្រីជនពិការដែលតែងច្រៀងតាមដងផ្លូវសាធារណៈ លើកឡើងថា ពួកគាត់មិនមានជំនឿក៏ដោយសារតែមកដល់ពេលនេះ ពួកគាត់នៅមិនទាន់ទទួលបានដំណោះស្រាយផ្នែកការងារណាមួយនៅឡើយពីសាលារាជធានីភ្នំពេញ។ ផ្ទុយទៅវិញ ពួកគាត់នៅតែបន្តរស់នៅក្នុងជីវភាពខ្វះមុខខ្វះក្រោយក្នុងការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ ការហូបចុក ស្នាក់នៅ និងការផ្គត់ផ្គង់ក្រុមគ្រួសារ ជាដើម។
ការលើកឡើងរបស់ជនពិការដែលតែងប្រគំតន្ត្រីតាមផ្សារ និងតាមដងផ្លូវសាធារណៈនៅពេលនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីសាលារាជធានីភ្នំពេញ ចាត់វិធានការឲ្យបញ្ឈប់សកម្មភាពមិនឲ្យច្រៀងរៃអង្គាសថវិកាតាមទីសាធារណៈ និងសន្យាធានាជួយរកការងារជូនជនពិការឲ្យមានជីវភាពសមរម្យកាលពីពេលថ្មីៗនេះ។ វិធានការនេះ ដើម្បីរក្សាសណ្ដាប់ធ្នាប់តាមទីសាធារណៈ ថែរក្សាសេចក្តីថ្លៃថ្នូរសង្គម។
ជាជនពិការភ្នែកម្នាក់ និងជាសមាជិកក្រុមតន្ត្រីជនពិការ ដែលតែងប្រកបអាជីពច្រៀងរៃអង្គាសប្រាក់តាមស្តុបសាធារណៈ លោក ចាប់ តូ បានឲ្យដឹងថា រូបខ្លួនមិនទាន់ទទួលបានការឧបត្ថម្ភណាមួយពីរដ្ឋាភិបាល ពិសេសដំណោះស្រាយការងារណាមួយឡើយពីសាលាក្រុង។ លោកថា វិធានការឲ្យបញ្ឈប់សកម្មភាពដើរច្រៀងតាមទីសាធារណៈរបស់សាលាក្រុងនៅពេលនេះ គឺប៉ះពាល់ខ្លាំងដល់ជីវភាពរស់នៅរបស់ជនពិការ ពិសេសវិធានការនេះជាការរំលោភផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចរបស់គ្រួសារជនពិការយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។
លោកបន្តថា ទោះជាសាលាក្រុងធានាថានឹងផ្តល់ការបណ្តុះបណ្តាល ឬការងារសមរម្យយ៉ាងណាក៏ដោយ ប៉ុន្តែលោកនៅតែព្រួយបារម្ភថា វិធានការនេះនឹងគ្មានប្រសិទ្ធភាព ព្រោះជនពិការ ពិសេសយុវជនពិការនៅតែមានការរើសអើង មិនថាស្ថាប័នរដ្ឋ និងឯកជននោះឡើយ តែងចង់បានអ្នកមានកាយសម្បទាគ្រប់គ្រាន់ប៉ុណ្ណោះ៖ « ទោះបីជាជនពិការមានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់យ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏ពួកគាត់មិនផ្ដល់ឱកាសដល់ជនពិការ។ គាត់អាងតែគាត់អាចរកមនុស្សបាន គាត់មិនខ្វល់ពីជនពិការដូចពួកខ្ញុំនោះទេ។ ដូច្នេះនៅតែមានការរើសអើងច្រើនសម្រាប់ជនពិការ »។
ទាក់ទងនឹងវិធានការរបស់អាជ្ញាធរក្រុងនេះដែរ អ្នកចម្រៀងម្នាក់ទៀត លោកស្រី ណុប សុធា ពិការភ្នែកទាំងសងខាង បានរៀបរាប់ដែរថា បើទោះជាវិធានការរបស់សាលាក្រុងដើម្បីរក្សាសណ្ដាប់ធ្នាប់សង្គម ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលគួរតែសាងសង់កន្លែងណាមួយសមរម្យដល់ជនពិការ ដើម្បីបន្តអាជីពនេះបន្តទៀត។ លោកស្រីថា លោកស្រី និងជនពិការដទៃទៀត ចាត់ទុករបរដើរច្រៀងតាមស្តុបជារបរតែមួយគត់ដែលអាចបន្តជីវិតរស់នៅ ប្រសើរជាងចាប់អាជីពជាអ្នកសុំទាន៖ « បើទោះជាសាលាក្រុងមិនឲ្យច្រៀងតាមស្តុបក្តី តែខ្ញុំសូមឲ្យសាលារាជធានី រកទីតាំងណាមួយដែលសមរម្យ ព្រោះបងប្អូនមានជីវិតរស់នៅបាន គឺអាស្រ័យលើរបរនេះ »។
ចំណែកឯបុរសចំណាស់ពិការភ្នែកទាំងសងខាង លោក ប៉ែន លីហេង បានរៀបរាប់ទាំងទឹកមុខស្រងូតស្រងាត់ដែរថា លោកបានបញ្ឈប់សកម្មភាពច្រៀងជាក្រុមមួយរយៈ ក្រោយវិធានការរបស់សាលាក្រុង ប៉ុន្តែលោកបានប្ដូរមកច្រៀងម្នាក់ឯងវិញ ដោយដើរច្រៀងតាមសួនច្បារ ឬតាមទីផ្សារ ព្រោះមិនអាចបន្តរង់ចាំការងាររបស់សាលាក្រុងបានឡើយ។ លោកបន្តថា លោកមិនជំទាស់វិធានការសាលាក្រុងនោះទេ ប៉ុន្តែលោកមិនសូវមានជំនឿលើការសន្យាជួយរកការងាររបស់សាលាក្រុងនោះឡើយ ព្រោះវិធានការនេះមិនបានពិគ្រោះយោបល់ជាមុន ដើម្បីដឹងពីតម្រូវការចាំបាច់ និងស្ថានភាពជាក់ស្តែងរបស់ជនពិការ ដែលប្រកបរបរច្រៀងតាមទីសាធារណៈនោះឡើយ៖ « បើសិនជាសាលាក្រុងបិទមិនឲ្យជនពិការដើរលេង មិនឲ្យច្រៀងតាមសាធារណៈអីហ្នឹង សាលាក្រុងគួរតែយល់ និងពិចារណាឲ្យច្បាស់អំពីរឿងបញ្ឈប់មិនឲ្យច្រៀង ព្រោះបងប្អូនមន្ត្រីទាំងអស់ហ្នឹង ធ្វើការក៏ចង់បានលុយដែរ ហើយពួកខ្ញុំពិការក៏ដូចគ្នា គ្រាន់តែតាមរបៀបផ្សេងគ្នា »។
ទន្ទឹមនឹងការលើកឡើងនេះ ប្រធានអង្គការសកម្មភាពលើជនពិការដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍ កញ្ញា នូ វ៉ានី ឲ្យដឹងថា បច្ចុប្បន្ន អង្គការកញ្ញាបានជួយបង្កើតការងារមនុស្សចាស់ពិការ និងយុវវ័យពិការបានប្រមាណជាង ៥០នាក់ តាមរយៈការច្រៀងក្នុងមូលនិធិតន្ត្រីជនពិការ ដើម្បីជួយឲ្យពួកគាត់អាចរកប្រាក់កម្រៃបានខ្លះគ្រាន់ចិញ្ចឹមជីវិត និងក្រុមគ្រួសារ ប៉ុន្តែកញ្ញាក៏ព្រួយបារម្ភដែរថា វិធានការសាលាក្រុងដែលគ្រោងផ្តល់វគ្គបណ្តុះបណ្តាល និងរកការងារតាមសមត្ថភាពជនពិការនោះ មិនទទួលជោគជ័យ ព្រោះជនពិការមួយចំនួនដែលមានវ័យចំណាស់ អាចនឹងពិបាកធ្វើការ ឬទទួលវគ្គបណ្តុះបណ្តាលណាមួយ បើធៀបនឹងជនពិការវ័យក្មេង។ ម្យ៉ាង គម្រោងរបស់សាលាក្រុងដែលគ្រោងរៀបចំឲ្យក្រុមតន្ត្រីជនពិការធ្វើការប្រគំនៅរមណីយដ្ឋានវត្តភ្នំរៀងរាល់ថ្ងៃសៅរ៍ ឬអាទិត្យ នោះ នឹងកាន់តែជំរុញឲ្យជនពិការកាន់តែមានជីវភាពខ្វះខាត ព្រោះទីតាំងនោះជាកន្លែងសក្ការៈ មិនមែនជាទីប្រមូលផ្តុំមនុស្សដូចតាមស្តុបនោះឡើយ៖ « សាលា ( សាលារាជធានី ) គួរតែរើសទីតាំងណាខុសពីវត្តភ្នំ រកទីតាំងណាដែលអ៊ូអរ មិនមែនជាទីសក្ការៈណាទេ។ ចឹងបានការដោះស្រាយនេះមានប្រសិទ្ធភាព »។
ទាក់ទិននឹងករណីនេះដែរ ប្រធានអង្គការជនពិការកម្ពុជា លោក ងិន សៅរ័ត្ន ស្នើឲ្យសាលារាជធានីភ្នំពេញ ត្រូវមានយន្តការច្បាស់លាស់ និងត្រូវធានាដោះស្រាយការងារណាមួយដល់ជនពិការ ដោយឲ្យជនពិការអាចទទួលបានប្រាក់ខែសមរម្យ ទើបវិធានការនេះមានប្រសិទ្ធភាព៖ « ប្រសិនបើគាត់គ្រោងដោះស្រាយរកការងារធ្វើ គួរតែបែងចែកការងារឲ្យច្បាស់ ថាយកគាត់មកហ្នឹងធ្វើការងារអី ហើយគិតគូរប្រាក់ខែគាត់ប៉ុន្មាន ប្រាក់ខែសមរម្យអត់ បើយកគាត់មកឲ្យធ្វើការរកចំណូលបានតិចជាងច្រៀងចឹង វាមិនអាចជួយសម្រាលបន្ទុកជនពិការនោះឡើយ »។
ឆ្លើយតបនឹងបញ្ហានេះ អ្នកនាំពាក្យសាលារាជធានីភ្នំពេញ លោក ឡុង ឌីម៉ង់ នៅតែអះអាងថា វិធានការនេះ គឺដើម្បីការពារសុវត្ថិភាព សុខភាព និងដើម្បីធានាសិទ្ធិរបស់បងប្អូនជនពិការ ពិសេសដើម្បីលុបបំបាត់ឈ្មួញនៅពីក្រោយខ្នងក្រុមតន្ត្រីជនពិការ។ លោកបន្តថា សាលារាជធានីមានគម្រោងបញ្ជូនជនពិការទៅកាន់មណ្ឌល ដោយមានការឧបត្ថម្ភ និងបីបាច់ថែរក្សាត្រឹមត្រូវ រៀបចំបណ្ដុះបណ្ដាលទៅតាមសមត្ថភាពរបស់ពួកគាត់ ព្រមទាំងជ្រើសរើសបងប្អូនពិការមួយចំនួន ដើម្បីមកបម្រើការងារជាមួយសាលារាជធានីទៅតាមសមត្ថភាពរបស់ពួកគេ។ ប៉ុន្តែអ្នកនាំពាក្យរូបនេះ មិនទាន់អាចបញ្ជាក់ថា ដំណោះស្រាយនេះនឹងចាប់ដំណើរការពេលណា និងប្រភេទការងារអ្វីច្បាស់នៅឡើយ ព្រោះសាលាក្រុង និងក្រសួងសង្គមកិច្ច កំពុងស្រង់ចំនួនជនពិការទាំងអស់ទូទាំងរាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បីកំណត់ឲ្យច្បាស់ពីអត្តសញ្ញាណពិការភាព៖ « យើងមិនទាន់អាចបញ្ជាក់ច្បាស់ទេ ដោយរង់ចាំទិន្នន័យដែលប្រមូលបានរបស់សាលារាជធានីភ្នំពេញ និងក្រុមប្រឹក្សាជនពិការរបស់ក្រសួងសង្គមកិច្ច នៅឡើយ »។
ទិន្នន័យសកលលោកក្នុងបណ្ដាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍ ដែលត្រូវបានបង្ហាញនៅក្នុងកម្មវិធីសមាជជាតិជនពិការនៅថ្ងៃទី៣ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៥ បង្ហាញដែរថា បច្ចុប្បន្នក្នុងចំណោមជនពិការ ១០នាក់ មានជនពិការ ៨នាក់ កំពុងរស់នៅក្នុងភាពក្រីក្របំផុត ហើយពួកគេរស់នៅក្នុងភាពឯកោ ដែលទាមទារឲ្យប្រទេសទាំងនោះយកចិត្តទុកដាក់លើឱកាសការងារជូនពួកគេ។
ទាក់ទិននឹងរឿងនេះដែរ ប្រធានការិយាល័យមេធាវីក្រុមអ្នកច្បាប់អមរិន្ទ្រ លោក សុក សំអឿន មានប្រសាសន៍ថា ដើម្បីកុំឲ្យវិធានការនេះប៉ះពាល់សិទ្ធិរបស់ជនពិការទាំងនោះ រដ្ឋាភិបាលគួរតែកំណត់និយមន័យឲ្យច្បាស់ពីការរក្សាសណ្ដាប់ធ្នាប់សាធារណៈ មុននឹងឈានដល់បញ្ឈប់សកម្មភាពពួកគាត់ ព្រោះជនពិការទាំងនោះមានសិទ្ធិរស់រានមានជីវិតដូចមនុស្សទូទៅដែរ៖ « ឥឡូវហ្នឹងជនពិការទាំងអស់នោះគាត់មានសមត្ថភាពជំនាញដើម្បីរករស់ ប៉ុន្តែនៅខ្វះលទ្ធភាព ព្រោះគាត់មិនទៅមានទុនបើករបរ ឬហាងធំដុំណាមួយនោះទេ។ ដូច្នេះហើយមានតែយកទីសាធារណៈខ្លះ ហើយកន្លងមកខ្ញុំឃើញថា ឲ្យតែចំណាត់ការរបស់រដ្ឋាភិបាល តែមិនបានកំណត់និយមន័យឲ្យច្បាស់ថា ប៉ះពាល់សណ្ដាប់ធ្នាប់សាធារណៈនោះយ៉ាងណាឡើយ »។
យ៉ាងណាក៏ដោយ បើទោះជាមានការបកស្រាយពីមន្ត្រីសាលារាជធានីភ្នំពេញ ជនពិការដែលតែងធ្វើសកម្មភាពដើរច្រៀងតាមទីសាធារណៈដើម្បីរៃអង្គាសថវិកាដើម្បីចិញ្ចឹមជីវិត នៅតែព្រួយបារម្ភថា ដំណោះស្រាយរបស់សាលាក្រុងមិនមានប្រសិទ្ធភាព។ ក្រុមតន្ត្រីជនពិការ និងអ្នកធ្វើការពាក់ព័ន្ធនឹងជនពិការ នៅតែអំពាវនាវឲ្យសាលាក្រុង ជាពិសេសក្រុមប្រឹក្សាសកម្មភាពជនពិការ បញ្ឈប់វិធានការដែលមិនបានលើកទឹកចិត្តជនពិការ និងសកម្មភាពដែលរំលោភសិទ្ធិផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចជនពិការនៅកម្ពុជា៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។