អង្គការសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិថ្កោលទោសរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ចំពោះការចាប់ឃាត់ខ្លួន និងកាត់ទោសសកម្មជនដីធ្លីតំបន់បឹងកក់ ចំនួន ៧នាក់ ឲ្យជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេលមួយឆ្នាំ។ អង្គការសិទ្ធិមនុស្សចាត់ទុកថា ការចាប់ពលរដ្ឋ និងសមាជិកគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ នៅពេលនេះបង្ហាញថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា កំពុងបន្តធ្វើយុទ្ធនាការគាបសង្កត់សកម្មជន និងគណបក្សប្រឆាំង។
មន្ត្រីសិទ្ធិមនុស្សជាតិ និងអន្តរជាតិបញ្ជាក់ថា ការចាប់សកម្មជនដីធ្លី និងគណបក្សនយោបាយដាក់ពន្ធនាគារជាបន្តបន្ទាប់នៅពេលនេះ ធ្វើឡើងដើម្បីបំបាក់ស្មារតីពលរដ្ឋមានជម្លោះដីធ្លីផ្សេងទៀតកុំឲ្យងើបឡើងតវ៉ា ហើយក៏ជាការគាបសង្កត់ផ្នែកនយោបាយទៅលើគណបក្សប្រឆាំង។
មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់អង្គការសិទ្ធិមនុស្សលីកាដូ (Licadho) លោក អំ សំអាត បញ្ជាក់ថា ក្រោយពីចៅក្រមបើកសវនាការបិទទ្វារមក តុលាការបានសម្រេចកាត់ទោសស្ត្រីសកម្មដីធ្លីទាំង ៧នាក់ រួមមានអ្នកស្រី ទេព វន្នី ផង ឲ្យជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេលមួយឆ្នាំ ហើយម្នាក់ៗត្រូវពិន័យទឹកប្រាក់ពីរលានរៀល។
តុលាការចោទប្រកាន់អ្នកទាំងនោះពីបទបង្កឧបសគ្គដល់ចរាចរណ៍នៅពេលពលរដ្ឋប្រមាណ ៦០នាក់តវ៉ានៅមុខសាលារាជធានីភ្នំពេញ កាលពីថ្ងៃទី១០ វិច្ឆិកា សុំឲ្យអាជ្ញាធរដោះស្រាយបញ្ហាផ្ទះរបស់ពួកគេលិចទឹកដោយសារការអភិវឌ្ឍនៅតំបន់បឹងកក់។ បច្ចុប្បន្នអ្នក ៧នាក់នោះត្រូវបានឃុំខ្លួននៅពន្ធនាគារព្រៃស។
លោក អំ សំអាត បន្ថែមទៀតថា តុលាការមិនបានផ្ដល់យុត្តិធម៌ទៅលើស្ត្រីសកម្មជនតំបន់បឹងកក់ ឡើយ៖ «សំឡេង»។
ក្រៅពីការចាប់ខ្លួនសកម្មជនទាំង ៧នាក់នោះ សមត្ថកិច្ចក៏បានចាប់ខ្លួនសកម្មជនដីធ្លី ៣នាក់ និងព្រះសង្ឃមួយអង្គថែមទៀតនៅពេលពួកគេកំពុងតវ៉ានៅមុខសាលារាជធានីភ្នំពេញ កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី១១ វិច្ឆិកា។ សមត្ថកិច្ចបន្តឃុំឃាំងសកម្មជននិងព្រះសង្ឃ ហើយគ្រោងនឹងបញ្ជូនទៅតុលាការនៅព្រឹកថ្ងៃពុធ ទី១២ វិច្ឆិកា។
សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ កាលពីថ្ងៃទី១១ វិច្ឆិកា ក៏បានឃុំខ្លួនលោក មាជ សុវណ្ណារ៉ា ជាខ្មែរ-អាមេរិកាំង និងប្រធាននាយកដ្ឋានព័ត៌មាន និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរបស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ក្រោមបទចោទប្រកាន់ផ្ដើមគំនិតហិង្សាដោយចេតនាមានស្ថានទម្ងន់ទោស បទញុះញង់ឲ្យប្រព្រឹត្តបទឧក្រិដ្ឋ និងដឹកនាំចលនាកុបកម្ម។ បើសិនជាតុលាការរកឃើញថា លោកពិតជាមានទោសមែន លោក មាជ សុវណ្ណារ៉ា នឹងអាចជាប់ពន្ធនាគាររហូតដល់ ៣០ឆ្នាំ។
មេធាវី លោក មាជ សុវណ្ណារ៉ា គឺលោក ចាន់ ចេន អះអាងថា តុលាការមិនបានផ្ដល់យុត្តិធម៌ដល់កូនក្តីរបស់លោកសោះ ពីព្រោះកូនក្តីលោកមិនបានចូលរួមប្រើហិង្សា កាលពីថ្ងៃទី២២ ខែកក្កដា នោះទេ។ លោកបន្តថា លោកទុកពេលឲ្យចៅក្រមរយៈពេល ៥ថ្ងៃទៅមុខទៀត ដើម្បីឆ្លើយតបសំណើដោះលែងកូនក្តីលោកឱ្យនៅក្រៅឃុំ មុននឹងលោកទៅប្ដឹងសាលាឧទ្ធរណ៍៖ «សំឡេង»។
ចំណែកមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ក៏បានចោទប្រកាន់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ថាបានរំលោភកិច្ចព្រមព្រៀងថ្ងៃទី២២ កក្កដា បញ្ចប់វិបត្តិនយោបាយ និងឈប់គាបសង្កត់គណបក្សប្រឆាំង។
នាយករងប្រចាំតំបន់អាស៊ីនៃអង្គការឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្ស យូមែន រ៉ៃត៍ វ៉ច្ឆ (Human Rights Watch) លោក ហ្វីល រ៉ូប៊ើតសុន (Phil Robertson) ស្នើឲ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដោះលែងសកម្មជនដីធ្លីតំបន់បឹងកក់ ទាំង៧នាក់ជាបន្ទាន់ ពីព្រោះសកម្មភាពតវ៉ារបស់ពួកគេត្រូវបានការពារដោយច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញ៖ «ខ្ញុំគិតថា ការចាប់ខ្លួន និងដាក់ពន្ធនាគារសកម្មជនដីធ្លីនេះជាអំពើឆោតល្ងង់។ សកម្មជនទាំងនោះធ្លាប់សំដែងការតស៊ូមតិដោយអហិង្សា ដូច្នោះការចាប់ខ្លួនអ្នកទាំងនោះបង្ហាញថា វិស័យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា កំពុងធ្វើឲ្យវិស័យសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា កំពុងធ្លាក់ចុះ។ ចំពោះករណីនេះ ធនាគារពិភពលោក ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី និងម្ចាស់ជំនួយផ្សេងៗទៀត ត្រូវប្រាប់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាថា ទង្វើនេះមិនអាចទទួលយកបានទេ។ ម្ចាស់ជំនួយទាំងនោះត្រូវតែទាមទារឲ្យដោះលែងសកម្មជនដីធ្លីទាំងនោះ»។
លោកបន្តថា អង្គការឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្ស យូមែន រ៉ៃត៍ វ៉ច្ឆ នឹងធ្វើយុទ្ធនាការមួយចំនួនដើម្បីគាបសង្កត់ឲ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដោះលែងសកម្មទាំងនោះឲ្យមានសេរីភាពឡើងវិញ។
មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា លោក ឈាង វុន បដិសេធមិនធ្វើអត្ថាធិប្បាយជុំវិញការចាប់ខ្លួនសកម្មជនដីធ្លី និងគណបក្សនយោបាយឡើយ កាលពីថ្ងៃអង្គារ ទី១១ វិច្ឆិកា។
តុលាការក្រុងភ្នំពេញ កាលពីខែឧសភា ឆ្នាំ២០១២ ធ្លាប់ចាប់សកម្មជនដីធ្លីតំបន់បឹងកក់ ចំនួន ១១នាក់ ឃុំខ្លួនម្ដងរួចហើយ ក្នុងនោះរួមមានអ្នកស្រី ទេព វន្នី ផង ប៉ុន្តែបានដោះលែងវិញកាលពីខែមករា ឆ្នាំ២០១៤ បន្ទាប់ពីក្រសួងការបរទេសអាមេរិក ជួបនឹងលោក ហោ ណាំហុង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា ជុំវិញការចាប់ខ្លួនស្ត្រីតំបន់បឹងកក់នោះ។ ក្រោយពីចេញពីពន្ធនាគារ អ្នកស្រី ទេព វន្នី ត្រូវបានផ្ដល់ពានរង្វាន់កិត្តិយសមេដឹកនាំឆ្នើមផ្នែកការពារជីវិតសាធារណៈពីអង្គការ វ៉ាយថល វ៉យស៍ (Vital Voices) ដែលមានមូលដ្ឋាននៅសហរដ្ឋអាមេរិក៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។