អំឡុងពេលពាក់កណ្ដាលខែឧសភា នេះ មានព្រឹត្តិការណ៍ពីរសំខាន់ ដែលទាក់ទាញអារម្មណ៍លោកអ្នកនាងអ្នកស្ដាប់ និងអានគេហទំព័រវិទ្យុអាស៊ីសេរី យ៉ាងខ្លាំង គឺសេចក្ដីរាយការណ៍អំពីរបាយការណ៍របស់អង្គការឃ្លាំមើលពិភពលោក (Global Witness) ចេញផ្សាយអំពីក្រុមហ៊ុនវៀតណាម កាប់បំផ្លាញព្រៃឈើនៅស្រុកខ្មែរ និងសេចក្ដីរាយការណ៍អំពីនិស្សិតសកលវិទ្យាល័យមេគង្គកម្ពុជា ប្រតិកម្មទៅលោក សុរិយា ស៊ូប៊ែឌី (Surya Subedi) អ្នករាយការណ៍ពិសេសរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ថាលោក សុរិយា ស៊ូប៊ែឌី រាយការណ៍ពីការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា អាក្រក់ខុសការពិត ហើយក្រុមនិស្សិតតវ៉ាកុំឲ្យមានវត្តមានអ្នករាយការណ៍ពិសេសនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ ស្ដីពីស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា។
ឆ្លើយតបទៅនឹងអត្ថបទចុះផ្សាយចំនួន៧ ស្ដីអំពីរបាយការណ៍របស់អង្គការឃ្លាំមើលពិភពលោក ដែលចោទប្រកាន់ក្រុមហ៊ុនវៀតណាម ពីរ កាប់បំផ្លាញព្រៃឈើនៅភាគឦសានប្រទេសកម្ពុជា លោកអ្នកនាងអ្នកស្ដាប់ និងអានគេហទំព័រវិទ្យុអាស៊ីសេរី បានបង្ហោះការបញ្ចេញមតិរបស់ខ្លួនប្រហែល ១០០មតិយោបល់ក្នុងរយៈពេលមួយសប្ដាហ៍។
ជាអាទិ៍ អ្នកអានអនាមិកដាក់ឈ្មោះខែ បានបញ្ចេញមតិចោទសួរថា «តើរដ្ឋាភិបាលដឹងឬទេ? ឬមួយរដ្ឋាភិបាលធ្វើមិនដឹងមិនឮ? បើដូច្នេះមែននោះ រដ្ឋាភិបាលពិតជាបំផ្លាញខ្លួនឯងទៅឲ្យប្រទេសជិតខាង។ ជាពិសេស ប្រទេសយួន តាមរយៈដីសម្បទាននេះ។ សូមមេដឹកនាំខ្មែរភ្ញាក់ខ្លួនឡើង សូមគិតដល់ប្រយោជន៍ជាតិផង។ ខ្ញុំមានអារម្មណ៍ខ្លោចផ្សា និងអាណិតជាតិខ្មែរណាស់ក្នុងនាមជាកូនខ្មែរមួយរូប»។
អ្នកអានមកពីភ្នំពេញ បានឡកឡឺយដាក់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ថា «សម័យដឹកនាំដោយសម្ដេចតេជោ មានការរីកចម្រើនគ្រប់វិស័យគួរឲ្យកត់សម្គាល់ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជា។ ជាក់ស្ដែងធនធានធម្មជាតិរលាយហិនហោចអស់។ ពិតជាល្បីក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រមែន»។
អ្នកអានបានបញ្ចេញមតិបន្តបន្ទាប់ ខ្លះសរសេរជាអង់គ្លេស ខ្លះសរសេរខ្មែរ មានអ្នកនៅបរទេស នៅតាមខេត្តក្រុងនានា ប្រហែល ១០០មតិយោបល់ទៀតដែលភាគច្រើនរិះគន់រដ្ឋាភិបាល និងលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ដោយប្រើពាក្យធ្ងន់ៗថា គ្មានសមត្ថភាពដឹកនាំប្រទេស។ ខ្លះចោទថា មេដឹកនាំសព្វថ្ងៃនៅក្រោមរណបវៀតណាម ហើយបានបើកដៃឲ្យក្រុមហ៊ុនវៀតណាម ជាច្រើនមកវិនិយោគនៅស្រុកខ្មែរយូរអង្វែង មួយរយឆ្នាំ ស្មើអាយុកាលរបស់មនុស្ស ថែមទាំងនាំអន្តោប្រវេសន៍វៀតណាម មកជាមួយជាច្រើនមកឈូសបំផ្លាញព្រៃឈើខ្មែររលាយអស់។
ក៏ប៉ុន្តែ មានមតិពីរបីបានសរសើររដ្ឋាភិបាល ហើយជំទាស់របាយការណ៍របស់អង្គការឃ្លាំមើលពិភពលោក ដែលចោទថាក្រុមហ៊ុនវៀតណាម បំផ្លាញព្រៃឈើខ្មែរអស់រាប់ម៉ឺនហិកតារ ដើម្បីដាំកៅស៊ូ។ ឧទាហរណ៍ ឈ្មោះ ភាព មកពីភ្នំពេញ សរសេរថា «រដ្ឋាភិបាលគួរប្ដឹងអង្គការនេះវិញ ពីបទផ្សាយព័ត៌មានមិនពិត និងចោទប្រកាន់»។
ហើយអ្នកអានម្នាក់ទៀតបន្ទរថា «យោបល់នេះប្រសើរណាស់! រដ្ឋាភិបាលគួរតែប្ដឹងភ្លាមទៅ កុំទុកយូរ បើយើងមិនធ្វើខុសទេ ដើម្បីរកសខ្មៅឲ្យឃើញ»។
ចំពោះមតិយោបល់ទាក់ទងលោក ស៊ូប៊ែឌី វិញ
បើប្រៀបធៀបការបញ្ចេញមតិយោបល់នៅលើអត្ថបទក្នុងគេហទំព័រវិទ្យុអាស៊ីសេរី និងនៅលើគេហទំព័រយូធូប (Youtube) ដែលវិទ្យុអាស៊ីសេរី មានដាក់ផ្សាយវីដេអូស្ដីពីនិស្សិតសកលវិទ្យាល័យមេគង្គកម្ពុជា ប្រតិកម្មទៅលោក សុរិយា ស៊ូប៊ែឌី ក្នុងសកលវិទ្យាល័យមេគង្គកម្ពុជា ឃើញថា ការបញ្ចេញមតិយោបល់មានច្រើនទ្វេដង ក្នុងរយៈពេល ៣ថ្ងៃ គិតដល់ថ្ងៃទី២៣ ឧសភា។
មតិយោបល់ស្ទើរតែទាំងអស់ដែលមិនសូវបញ្ចេញឈ្មោះ រិះគន់រដ្ឋាភិបាល និងនិស្សិតដែលលើកបដាតវ៉ាឈប់ឲ្យមានវត្តមានមន្ត្រីការពារសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា ក្នុងពេលដែលលោក សុរិយា ស៊ូប៊ែឌី កំពុងធ្វើបាឋកថានៅក្នុងសកលវិទ្យាល័យមេគង្គកម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី២១ ឧសភា ខ្លះប្រើពាក្យចំអេសចំអាស និងប្រមាថធ្ងន់ៗ។
ដំបូងនេះ មតិរបស់អ្នកអានអនាមិក បានបញ្ចេញមតិថា «ប្អូនៗប្រហែលគិតថាខ្លួនអស្ចារ្យណាស់ បានលើកបដាជាភាសាអង់គ្លេស បណ្ដេញតំណាងអង្គការសហប្រជាជាតិ។ ប្អូនមានបានដឹងទេថា ផលវិបាកធ្លាក់លើអ្នកណា បើអង្គការនេះគេមិនទទួលស្គាល់របបនយោបាយរបស់ប្រទេសនោះ មានតែជនផ្តាច់ការទេ ដែលរីករាយ អ្នកដែលរងគ្រោះគឺរាស្ត្រ បើមិនមានអង្គការនេះទេ ប្អូនក៏គ្មានវាសនាចេះសរសេរបានប៉ុន្មានតួដែរ របបផ្តាច់ការគេមិនអោយយើងរៀនឡើយ»។
មតិមួយទៀតដែលដាក់ឈ្មោះថា លីណា ពីភ្នំពេញ បានរិះគន់និស្សិតលើកបដានោះថា «ពួកគាត់មិនមែនតំណាងឲ្យយុវជនកម្ពុជា គឺតំណាងគណបក្ស»។
ចំណែកមតិដែលដាក់ឈ្មោះថា ភវរ្ម័ន ពីបាវិត សម្ដែងថា «គួរឲ្យព្រួយបារម្ភ និងសោកស្ដាយចំពោះការប្រើក្រុមនិស្សិតវ័យក្មេង ដែលមិនទាន់យល់ដឹងពីសង្គម និងផលប្រយោជន៍ទំនាក់ទំនងអរន្តជាតិ»។
ទាក់ទងការរិះគន់និស្សិតនៅសកលវិទ្យាល័យមេគង្គកម្ពុជា នេះដែរ មានអ្នកអានអនាមិករិះគន់ច្រើន ហើយខ្លះសរសេរជាភាសាអង់គ្លេស ដូចជា អ្នកអានអនាមិកម្នាក់នេះសរសេរថា «មើលទៅហាក់ដូចជាមានការរៀបចំទុកជាមុន… យុវជនរបស់កម្ពុជា យើងគួរតែធ្វើអ្វីមួយដើម្បីជាតិកម្ពុជា មិនមែនដើម្បីតែបុគ្គលណាមួយ ក្រុមមនុស្សណាមួយ ជាពិសេសបក្សនយោបាយណាមួយ ទោះជាបក្សកាន់អំណាច ឬបក្សប្រឆាំង។ល។ កុំធ្វើជាកូនអុករបស់បុគ្គលណាម្នាក់ ក្រុមមនុស្សណាមួយ ឬបក្សនយោបាយណាមួយដាច់ខាត»។
ហើយមតិបន្តដែលដាក់ឈ្មោះថា ខ្ញុំក៏ជានិស្សិតដែរ ពីភ្នំពេញ បាននិយាយបញ្ឆិតបញ្ឆៀងថា ការតវ៉ារបស់និស្សិតនៅសកលវិទ្យាល័យមេគង្គកម្ពុជា ប្រឆាំងលោក សុរិយា ស៊ូប៊ែឌី នេះ ជាការរៀបចំឡើងដោយអ្នកនយោបាយ តែមិនបានបញ្ចេញឈ្មោះអ្នកនយោបាយណាទេ ដោយសរសេរដូច្នេះថា «ខ្ញុំក៏ជានិស្សិតម្នាក់ដែរ ខ្ញុំយល់ពីស្ថានភាពនយោបាយស្រុកខ្មែរបច្ចុប្បន្ន មានអ្នកមានអំណាចមួយចំនួនបារម្ភពីវត្តមានរបស់អ្នករាយការណ៍ពិសេសរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ គេមិនចង់អោយគាត់បន្តវត្តមានរបស់គាត់ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ទើបធ្វើសកម្មភាពបែបនេះ។ អ្វីសុទ្ធតែអ្នកមានអំណាចជាអ្នករៀបចំ»។
បន្ទាប់មកទៀត អ្នកបញ្ចេញមតិដាក់ឈ្មោះអក្សរកាត់ភាសាអង់គ្លេសថា ខេ.អែស.អិម (KSM) ពីភ្នំពេញ បន្ទរថា «ប្រសិនបើពុំមានអ្នករាយការណ៍ពិសេសអង្គការសហប្រជាជាតិនេះទេ នោះគឺកាន់តែងាយស្រួលក្នុងបង្កើនការរំលោភបំពានសិទ្ធិមនុស្សនៅក្នុងប្រទេសដែលសម្បូរទៅដោយបុគ្គលនិយមអំណាច។ សូមអោយនិស្សិតខ្មែរទាំងឡាយអើយ! ចូររៀនគិតពិចារណាអោយច្រើនបន្ថែម មុននឹងធ្វើអ្វីមួយដែលមានប្រយោជន៍ដល់សង្គមទាំងមូល»។
រំលងមតិដែលសរសេរជាអង់គ្លេស និងភាសាខ្មែរបួនប្រាំមកទៀត គឺសូនិតា ចាន់ (Sonyta Chann) ពីភ្នំពេញ។ សូនីតា ចាន់ បានក្រើនរំលឹកថា «ប្អូនៗអ្ហើយ! ស្រុកជិតវិនាសទៅហើយ ប្អូនៗនៅតែមិនដឹងខ្លួនទៀត! ប្អូនៗជាអ្នកបានរៀនសូត្រដែរ តែបែរជាបម្រើជនពុករលួយ និងបំផ្លាញជាតិទៅវិញ។ ធ្វើអ៊ីចឹងវាអាចខូចដល់មុខមាត់សាលាទៀត (Mekong University = សកលវិទ្យាល័យមេគង្គ)។ ឈប់ទៅប្អូន!»។
បន្ទាប់មក អ្នកអានអនាមិកម្នាក់ទៀតហាក់ដូចជាច្រឡោត ហើយចោទសួរថា «ខ្ញុំចង់សួរថា បើសិនជាឪពុកម្តាយ ឬបងប្អូនរបស់គាត់ត្រូវជួបនឹងបញ្ហាដូចជាកម្មករនៅក្រុងបាវិត ជាដើម តើគាត់មានអារម្មណ៍យ៉ាងណា?»។
មតិបន្តបន្ទាប់មកទៀត បានរិះគន់ថ្នាក់ដឹកនាំរដ្ឋាភិបាល គឺលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ថា នៅពីក្រោយខ្នងការតវ៉ារបស់និស្សិតនោះ។
មតិខ្លះ បានក្រើនរំលឹកដល់និស្សិតតវ៉ា ឲ្យចេះពិចារណាអនាគតខ្លួន និងប្រទេសជាតិ ដោយប្រើពាក្យថា យុវជនជាទំពាំងស្នងឫស្សី មិនមែនទំពាំងខជើងជ្រូក។ ខ្លះបានអប់រំឲ្យនិស្សិតឲ្យចេះស្រាវជ្រាវឲ្យបានច្រើន និងស្គាល់ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរខ្លួនឯងឲ្យបានច្បាស់ ហើយចេះជួយអភិវឌ្ឍប្រទេសបានជឿនលឿន ដោយប្រៀបធៀបទៅប្រទេសជប៉ុន។ ចុងក្រោយ អ្នកអានអនាមិកម្នាក់នេះសរសេរដាស់តឿនថា «ដឹងថាខ្មែរកំពុងស្ថិតនៅត្រង់ណា ហើយប្រជាជនខ្មែរជំពាក់បំណុលបរទេសប៉ុន្មានទេ! ចូរនាំគ្នាគិតឡើងវិញ យើងក្រឡេកទៅមើលប្រទេសជប៉ុន ដែលគេខ្ទេចខ្ទីពីសង្គ្រាមលោក តែពេលនេះគេទៅដល់ណាហើយ? នេះដោយសារតែប្រជាជនគេហ្នឹង អ្នកដឹកនាំគេ យល់ដឹង ចុះយើង ៣០ឆ្នាំជាងហើយ បងប្អូននិស្សិតទាំងឡាយចូលគិតសាជាថ្មី»។
មិនមែនអ្នកបញ្ចេញមតិទាំងអស់សុទ្ធតែរិះគន់ក្រុមនិស្សិតប្រឆាំងលោក សុរិយា ស៊ូប៊ែឌី ឬរិះគន់រដ្ឋាភិបាលទេ មានអ្នកបញ្ចេញមតិខ្លះបានគាំទ្រគំនិតក្រុមនិស្សិតដែលចង់លុបចោលអ្នករាយការណ៍ពិសេសនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ ស្ដីពីស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា ហើយការពារជំហររដ្ឋាភិបាលទាំងស្រុង។ អ្នកបញ្ចេញមតិអនាមិកចុងក្រោយនេះទំនងជាអ្នកចេះដឹងរឿងនយោបាយ ទាំងក្នុង និងក្រៅប្រទេសច្រើន យល់ឃើញថា សិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិ គាបសង្កត់បានតែរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ទេ ចំណែករដ្ឋាភិបាលដទៃទៀតលើសកលលោក មិនហ៊ានប៉ះពាល់ រួចទុកឲ្យមានការសម្លាប់មនុស្សបង្ហូរឈាមគ្នារាល់ថ្ងៃនៅប្រទេសនោះ ដោយមិនអាចដោះស្រាយបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សបាន។ អ្នកអានអនាមិកនេះ បានសរសេរជាភាសាខ្មែរផង អង់គ្លេសផង ដូច្នេះថា «មិនដែលគិតសោះថា យូ.អិន (UN) នឹងមានឥទ្ធិពលអាចជួយកែលំអសិទ្ធិមនុស្ស និងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជា បាននោះទេ។ យូ.អិន អន់ណាស់មិនបាច់និយាយទេ មើលតែប្រទេសសេរី សព្វថ្ងៃនេះទៅ មនុស្សស្លាប់រាល់ថ្ងៃ តើយូ.អិន នេះជួយអ្វីបាន»។
ចំណែកអ្នកអានដាក់ឈ្មោះថា សុជាតិ មេគង្គ គាំទ្រមតិនេះសរសេរថា «យើងមិនស្វាគមន៍ចំពោះជនរាយការណ៍លំអៀងទេ ព្រោះផ្ដោតតែលើចំណុចតូចៗប៉ុណ្ណោះ វាដូចជាមិនបង្ហាញនូវទិដ្ឋភាពរួមទូទៅ ដែលយើងចាំបាច់ត្រូវតែដោះស្រាយក្នុងនាមនិស្សិតចង់បានការរីកចម្រើនខាងសេដ្ឋកិច្ច មិនចង់បានខាងខូចមុខមាត់លើអន្តរជាតិនោះទេ របាយការណ៍របស់លោក ស៊ូប៊ែឌី មិនមានប្រយោជន៍បន្តិចសោះដល់សេដ្ឋកិច្ចជាតិ ក្រៅពីបង្អើលអ្នកនយោបាយអោយស៊ីសាច់ហុតឈាមគ្នា និងគ្នានេះ ហើយដែលសត្រូវកម្ពុជា ចង់បាន!»។
លោកអ្នកនាងជាទីមេត្រី! ខ្ញុំបាទ! សូមបញ្ជាក់ថា នេះជាការបញ្ចេញមតិយោបល់របស់លោកអ្នកនាងអ្នកស្ដាប់ មិនមែនមតិយោបល់របស់វិទ្យុអាស៊ីសេរី ទេ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។