មន្ត្រី​សិទ្ធិ​មនុស្ស​អន្តរជាតិ​និង​យូណេស្កូ​បារម្ភ​ពី​សន្តិសុខ​អ្នក​កាសែត​នៅ​កម្ពុជា

0:00 / 0:00

មន្ត្រី​សិទ្ធិ​មនុស្ស​អន្តរជាតិ និង​អង្គការ​យូណេស្កូ (UNESCO) បារម្ភ​ពី​សន្តិសុខ​អ្នក​កាសែត​ក្នុង​ស្រុក​ក្នុង​ពេល​បំពេញ​ការងារ។ ក្រុម​មន្ត្រី​ទាំង​នេះ ជំរុញ​ឲ្យ​អ្នក​មាន​អាជីព​នេះ​ប្រកាន់​ភ្ជាប់​នូវ​វិជ្ជាជីវៈ ព្រម​ទាំង​ជំរុញ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល និង​ស្ថាប័ន​ពាក់ព័ន្ធ ជំរុញ​ឲ្យ​មាន​ច្បាប់​ការពារ​អ្នក​កាសែត ឬ​ច្បាប់​ស្ដីពី​សិទ្ធិ​ទទួល​បាន​ព័ត៌មាន​ឲ្យ​បាន​ឆាប់។

មន្ត្រី​អង្គការ​យូណេស្កូ អ្នកស្រី ជេមមី (Jamie Hyo Jin Lee) ថ្លែង​ថា អ្នក​កាសែត​ដែល​រាយការណ៍​ពី​ការ​រំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស និង​អំពើ​ហិង្សា​ផ្សេងៗ តែង​តែ​ទទួល​រង​នូវ​ការ​ប្រមាថ​មើល​ងាយ​ជាច្រើន។ អ្នកស្រី​ថ្លែង​បែប​នេះ ក្នុង​សិក្ខា​សាលា​មួយ​ស្ដីពី​វិជ្ជាជីវៈ​សារព័ត៌មាន និង​សន្តិសុខ​សម្រាប់​អាជីព​នេះ​ក្នុង​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ កាល​ពី​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ទី​៥ ខែ​ធ្នូ។

សិក្ខា​សាលា​នេះ​រៀបចំ​ដោយ​អង្គការ​យូណេស្កូ និង​ការិយាល័យ​តំណាង​ឧត្ដមស្នងការ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ ទទួល​បន្ទុក​សិទ្ធិ​មនុស្ស​នៅ​កម្ពុជា (OHCHR) ដោយ​មាន​អ្នក​កាសែត​អាជីព​ចូលរួម​ប្រមាណ​ជិត ៥០​នាក់ ក្នុង​នោះ​មាន​តំណាង​ក្រុម​សារព័ត៌មាន ក្លឹប​អ្នក​កាសែត បាន​បែង​ចែក​ជា​ក្រុម​ពិភាក្សា​ស្ដីពី​ក្រម​សីលធម៌ វិជ្ជាជីវៈ និង​បញ្ហា​ប្រឈម​នានា​របស់​អ្នក​សារព័ត៌មាន។

ក្នុង​ឱកាស​នោះ​ដែរ អ្នកស្រី ជេមមី អំពាវនាវ​ឲ្យ​កម្ពុជា បញ្ចប់​នូវ​វប្បធម៌​និទ្ទណ្ឌភាព​ឲ្យ​បាន​ឆាប់ ពីព្រោះ​អ្នកស្រី​យល់​ឃើញ​ថា វប្បធម៌​នេះ​ជា​ដើម​ចម​បង្ក​ឲ្យ​មាន​អំពើ​ហិង្សា​ជាច្រើន​ទៅ​លើ​អ្នក​សារព័ត៌មាន និង​ពិបាក​ឲ្យ​ក្រុម​នេះ​ធ្វើ​ការងារ​ប្រកប​ដោយ​វិជ្ជាជីវៈ៖ «ការ​ទទួល​បាន​ព័ត៌មាន​ពិត​ប្រាកដ និង​ការ​កំណត់​ស្តង់ដារ​ខ្ពស់ នៅ​តែ​ជា​បញ្ហា​ប្រឈម​ជាច្រើន​នៅ​កម្ពុជា។ បើ​សិន​ពុំ​មាន​ច្បាប់​ទទួល​បាន​សារព័ត៌មាន​ទេ វា​នៅ​តែ​លំបាក​ក្នុង​ការ​ទទួល​បាន​ព័ត៌មាន​ពិត​ដែល​គេ​ត្រូវ​ការ ហើយ​ពួក​គេ​ងាយ​ទទួល​រងគ្រោះ​ពី​ការ​វាយ​ប្រហារ​ទាំងអស់​នេះ»

ចំណែក​អ្នក​កាសែត​អាជីព​បម្រើ​ការ​នៅ​កាសែត​ភ្នំពេញ​ប៉ុស្តិ៍ លោក ម៉ៃ ទិត្យថារ៉ា ដែល​ចូលរួម​ក្នុង​កិច្ច​ពិភាក្សា​នោះ​ដែរ​មាន​ប្រសាសន៍​ថា តម្រូវ​ការ​សម្រាប់​អ្នក​សារព័ត៌មាន គឺ​ការ​គោរព​វិជ្ជាជីវៈ ដោយ​លោក​គិត​ថា វិជ្ជាជីវៈ​គឺ​ជា​អាវ​ក្រោះ​មួយ​អាច​ការពារ​ខ្លួន​អ្នក​កាសែត​បាន​មួយ​ផ្នែក ក្រៅ​ពី​នេះ ត្រូវ​មាន​ច្បាប់​ការពារ ឬ​គាំទ្រ ហើយ​អ្នក​ពាក់ព័ន្ធ​ទាំងអស់ ត្រូវ​តែ​អនុវត្ត​ច្បាប់​នេះ​ឲ្យ​មាន​ប្រសិទ្ធភាព៖ «តម្រូវ​ការ​ចុង​ក្រោយ​របស់​អ្នក​កាសែត​នៅ​ស្រុក​ខ្មែរ​នេះ សុំ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ក្រឡេក​មើល​សិទ្ធិ​ទទួល​បាន​សារព័ត៌មាន​របស់​អ្នក​សារព័ត៌មាន ដោយសារ​តែ​យើង​មាន​ការ​លំបាក​បំផុត ជាពិសេស​បើ​សរសេរ​រឿង​អ្វី​មួយ ចង់​ឲ្យ​ស្ថាប័ន​រដ្ឋាភិបាល​បកស្រាយ គឺ​ពិបាក ទោះ​បី​គាត់​មាន​អ្នក​នាំ​ពាក្យ តែ​អ្នក​នាំ​ពាក្យ​នោះ​អត់​មាន​ពាក្យ​នាំ អ៊ីចឹង​នេះ​ជា​ការ​លំបាក​បំផុត ហើយ​គេ​តែង​តែ​ចោទ​ថា អ្នក​សរសេរ​លម្អៀង ប៉ុន្តែ​យើង​ព្យាយាម​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ហ្នឹង តែ​គាត់​អត់​ព្រម​ផ្តល់​ព័ត៌មាន​ឲ្យ​យើង»

ឆ្លើយ​តប​បញ្ហា​នេះ ទីប្រឹក្សា​ក្រសួង​ព័ត៌មាន ទទួល​បន្ទុក​កិច្ចការ​សារព័ត៌មាន លោក អ៊ុក គឹមសេង មាន​ប្រសាសន៍​ថា រហូត​មក​ដល់​ពេល​នេះ ក្រសួង​ព័ត៌មាន សហការ​ជាមួយ​អង្គការ​អន្តរជាតិ សង្គម​ស៊ីវិល​ក្នុង​ស្រុក កំពុង​ជំរុញ​ឲ្យ​មាន​ច្បាប់​ផ្សេងៗ​ទៀត​ក្រៅ​ពី​ច្បាប់​ដែល​មាន​ស្រាប់ ជាពិសេស​សេចក្តី​ព្រាង​ច្បាប់​ស្ដីពី​សិទ្ធិ​ទទួល​បាន​ព័ត៌មាន​ជាដើម ដែល​ទាំង​នេះ​បង្ហាញ​ពី​ការ​គាំទ្រ​ដល់​អ្នក​សារព័ត៌មាន​ដែល​មាន​វិជ្ជាជីវៈ។ លោក​បន្ត​ថា ក្រៅ​ពី​នេះ​ទៀត អ្នក​សារព័ត៌មាន​គួរ​តែ​គិត​ពី​បញ្ហា​សុវត្ថិភាព​ខ្លួន​ឯង នៅ​ពេល​ចូល​ទៅ​កាន់​តំបន់​ណា​ដែល​អាច​មាន​បញ្ហា​ប្រឈម​នឹង​គ្រោះថ្នាក់៖ «ខ្ញុំ​មើល​ទៅ​អ្នក​ដែល​ជួប​បញ្ហា ច្រើន​តែ​អ្នក​ដែល​ធ្វើ​ការ​លើស​ដែន​សមត្ថកិច្ច​វិជ្ជាជីវៈ ដែល​ពេល​ខ្លះ​ឃើញ​មាន​ជួប​បញ្ហា​គ្រោះថ្នាក់​ដល់​ជីវិត ខ្លះ​របួស»

ករណី​អ្នក​កាសែត​ដែល​ត្រូវ​គេ​សម្លាប់​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា មាន​ចំនួន ១៣​នាក់​ហើយ ចាប់​តាំង​ពី​ឆ្នាំ​១៩៩៤ រហូត​ដល់​ឆ្នាំ​២០១៤ នេះ។ នៅ​ឆ្នាំ​ចុង​ក្រោយ​នេះ​ដែរ អង្គការ​អ្នក​សារព័ត៌មាន​គ្មាន​ព្រំដែន (Reporter without Borders) បាន​ចេញ​របាយការណ៍​ដោយ​ចាត់​ចំណាត់​ថ្នាក់​ប្រទេស​កម្ពុជា ក្នុង​លេខ​រៀង​១៤៤ ក្នុង​ចំណោម​ប្រទេស​១៨០ ស្ដីពី​សិទ្ធិ​បញ្ចេញ​មតិ​ដែល​នៅ​អន់​ថយ​នៅ​ឡើយ៕

កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖

ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។