មេធាវីការពារក្ដីជនជាប់ចោទ នួន ជា គឺលោក សុន អរុណ នៅព្រឹកថ្ងៃទី៩ កក្កដា បានចាត់ទុកឯកសារដាក់បន្ទុកទាំងអស់របស់សហព្រះរាជអាជ្ញា ថាជាឯកសារមិនអាចប្រើប្រាស់ជាភស្តុតាងបានទេ ព្រោះគ្មានការគាំទ្រ។
លោក សុន អរុណ៖ «លោក នួន ជា មិនយល់ស្របនឹងការចោទប្រកាន់ពីតួនាទីរបស់គាត់ ក្នុងការបោសសម្អាតអង្គភាពមួយនៅភូមិភាគកណ្ដាលទេ។ ក៏ប៉ុន្តែ យើងខ្ញុំលើកឡើង ដើម្បីទាញការចាប់អារម្មណ៍ពីអង្គជំនុំជម្រះថា សូម្បីតែព្រះរាជអាជ្ញាខ្លួនឯងក៏មិនបានពន្យល់ឱ្យស៊ីសង្វាក់គ្នាពីមូលហេតុដែលចម្លើយសារភាពទាំងនេះ ផ្ញើជូន នួន ជា នោះដែរ។ តើចម្លើយសារភាពទាំងនេះផ្ញើមកពីតែ ស២១ ហើយ នួន ជា ទាក់ទងយោធានៅភូមិភាគកណ្ដាល ឬក៏ត្រូវបានផ្ញើសម្រាប់ហេតុផលផ្សេង? ឯកសារមិនបានបញ្ជាក់នោះទេ។ សហព្រះរាជអាជ្ញាក៏មិនដឹង។ អង្គជំនុំជម្រះក៏មិនអាចសម្រេចបានដែរ»។
លោកថ្លែងថា ឯកសារភាគច្រើន គឺជាឯកសារចម្លើយសារភាពនៅមន្ទីរ ស២១ ហើយមានសាក្សីតែម្នាក់ប៉ុណ្ណោះ។
ឯកសាររបស់សហព្រះរាជអាជ្ញា គឺទាក់ទងការចូលរួម និងតួនាទីរបស់ជនជាប់ចោទ នួន ជា ក្នុងឧក្រិដ្ឋកម្មនៅសម័យកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ដែលមានជាអាទិ ការជម្លៀសពលរដ្ឋដោយបង្ខំ និងការកាប់សម្លាប់នានា។
ជនជាប់ចោទ នួន ជា ជម្រាបអង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូងថា អ្វីដែលសហព្រះរាជអាជ្ញាលើកឡើងនោះ មិនត្រឹមត្រូវ និងមិនឆ្លើយតបទៅនឹងស្ថានភាពជាក់ស្ដែង ដែលកើតឡើងនៅសម័យកាលនោះទេ។ គាត់ឆ្លើយតបថា ការជម្លៀសពលរដ្ឋមានពិតមែន តែមិនបង្ខំទេ ហើយហេតុផល គឺខ្លាចការទម្លាក់គ្រាប់បែកពីសហរដ្ឋអាមេរិក លើទីក្រុង និងបញ្ហាខ្វះស្បៀងអាហារ ព្រោះពេលនោះប្រទេសកម្ពុជា មិនមានជំនួយបរទេសទេ។ លោកថា ហេតុផលនេះ ពលរដ្ឋត្រូវចូលរួមបង្កបង្កើនផលដោះស្រាយជីវភាពខ្លួនឯង៖ «ទោះជាមានហេតុផលទាំង២នេះក្ដី ក៏ការជម្លៀសប្រជាជននៅពេលនោះ ធ្វើឡើងតាមការស្ម័គ្រចិត្ត ដោយគ្មានការបង្ខិតបង្ខំ គ្មានប្រើអំពើហិង្សា ឬសម្លាប់ប្រជាជននោះទេ»។
ជនជាប់ចោទ នួន ជា ទាមទារឱ្យអង្គជំនុំជម្រះបដិសេធឯកសារដែលសហព្រះរាជអាជ្ញាដកស្រង់ចេញពីទង់បដិវត្តន៍ និងសៀវភៅរបស់អ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រនានា មកដាក់បន្ទុកលើគាត់។ ជនជាប់ចោទ នួន ជា ថ្លែងថា ការទាមទាររកច្បាប់ដើមនៃទស្សនាវដ្ដីទង់បដិវត្តន៍របស់គាត់ ហាក់ដូចជាគ្មានដំណោះស្រាយសោះ៖ «កន្លងទៅនេះ ឯកសារដែលសហព្រះរាជអាជ្ញាបានបង្ហាញជូនអង្គសវនាការ ដើម្បីចោទប្រកាន់ខ្ញុំនោះ គឺសុទ្ធតែជាឯកសារចម្លង។ ប្រការនេះវាមិនមានយុត្តិធម៌សម្រាប់ខ្ញុំទេ ដោយហេតុថាគ្មាននរណាអាចដឹងថា តើឯកសារដែលបានបង្ហាញនោះ វាជាឯកសារពិត ឬក្លែងក្លាយ។ ម្យ៉ាង បើតុលាការប្រើឯកសារចម្លងបែបនេះ ឱកាសច្រើនណាស់ដែលឯកសារទាំងនោះអាចត្រូវបានគេផ្លាស់ប្ដូរបាន ហើយរកយុត្តិធម៌ ឬកែតម្រូវបានដោយងាយ។ ពេលនោះហើយភាព (អ)យុត្តិធម៌នឹងអាចកើតឡើង ហើយការពិត ក៏មិនអាចរកឃើញបានដែរ។ ដូច្នេះហើយ ខ្ញុំសុំច្រានចោលនូវឯកសារចម្លងទាំងអស់ ដែលសហព្រះរាជអាជ្ញាបានប្រើប្រាស់ប្រឆាំងនឹងខ្ញុំនាពេលនេះ»។
លោក នួន ជា ថ្លែងថា នៅក្នុងរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ លោកមានតួនាទីតែ ៣ប៉ុណ្ណោះ គឺទី១ អនុលេខាបក្សកុម្មុយនិស្តកម្ពុជា ទី២ អនុប្រធានគណៈកម្មការទំនាក់ទំនងជាមួយគណបក្សពលករវៀតណាម និងទី៣ ប្រធានគណៈកម្មការប្រធានសភាតំណាងប្រជាជនកម្ពុជា។
លោកថា ជាអនុលេខាបក្សកុម្មុយនិស្តកម្ពុជា និងជាអ្នកផ្សព្វផ្សាយ និងអប់រំផ្ទៃក្នុងបក្ស លោកមិនដែលអប់រំសមាជិកណាម្នាក់ឱ្យកាប់សម្លាប់បង្អត់បាយប្រជាជនទេ។ លោកជំទាស់ថា លោកមិនដែលធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រីស្ដីទី ឬគណៈកម្មការកិច្ចការយោធា ឬការជាប់ទាក់ទងទៅនឹងការគ្រប់គ្រងមន្ទីរ ស២១ ដោយសារតែគេឆ្លើយដាក់នោះទេ។
ដោយឡែក ភាគីជនជាប់ចោទ ខៀវ សំផន វិញ មិនឆ្លើយតបនឹងអ្វីដែលលើកឡើងដោយសហព្រះរាជអាជ្ញា និងដើមបណ្ដឹងរដ្ឋប្បវេណីទេ។ លោក ខៀវ សំផន បញ្ជាក់ថា ការរក្សាសិទ្ធិមិនឆ្លើយតបរបស់គាត់ ព្រោះតែអស់ជំនឿលើសាលាក្ដីខ្មែរក្រហម៖ «ខ្ញុំសុំជម្រាបនូវហេតុផលដែលខ្ញុំប្រើប្រាស់សិទ្ធិរបស់ខ្ញុំនៅស្ងៀមស្ងាត់ គឺមកពីតុលាការមិនបានគោរពនូវសិទ្ធិរបស់ខ្ញុំ និងមេធាវីការពារក្ដីរបស់ខ្ញុំ។ ពីមុនដំបូង ខ្ញុំជឿលើតុលាការនេះ។ ប៉ុន្តែ ជាបន្តបន្ទាប់ហូរហែមក រហូតមកដល់ដំណាក់ចុងក្រោយនេះ ខ្ញុំលែងជឿហើយ។ ខ្ញុំអស់ជំនឿហើយ»។
ជនជាប់ចោទ ខៀវ សំផន ជម្រាបអង្គជំនុំជម្រះទៀតថា ការអនុញ្ញាតឱ្យមេធាវីគាត់ឆ្លើយតបឯកសារតែ ១០០ទំព័រ គឺជាការរាំងខ្ទប់ការការពារពេញលេញដល់រូបគាត់៖ «វាមានបញ្ហាផ្លូវច្បាប់ជាច្រើនទៀតដែលវាចោទ។ ឧទាហរណ៍ ខ្ញុំសុំលើកតែមួយទេ។ ការរាំងខ្ទប់មិនឱ្យមេធាវីរបស់ខ្ញុំ ការពារខ្ញុំឱ្យបានពេញលេញ។ ការអនុញ្ញាតត្រឹមតែ ១០០ទំព័រ ដើម្បីមេធាវីខ្ញុំធ្វើសេចក្ដីសន្និដ្ឋាននៅទីបញ្ចប់ អានេះខ្ញុំមើលឃើញថា ជាការរាំងខ្ទប់មិនឱ្យមេធាវីខ្ញុំការពារខ្ញុំបានពេញលេញ»។
មេធាវីអន្តរជាតិការពារក្ដីជនជាប់ចោទ ខៀវ សំផន ក៏បានសម្ដែងការមិនពេញចិត្តនឹងអង្គជំនុំជម្រះដែរ ដោយថ្លែងថា សិទ្ធិរបស់ជនជាប់ចោទ ខៀវ សំផន ត្រូវបានរំលោភ ដោយសារតែការកម្រិតឯកសារ និងផ្ដល់ពេលវេលាត្រឹមតែ ៩ម៉ោងក្នុងការឆ្លើយតប។ ក៏ប៉ុន្តែ លោកមិនបានទាមទារពេលវេលាជាក់លាក់ណាមួយទេ នៅពេលដែលអង្គជំនុំជម្រះសួរបញ្ជាក់ពីលោក។
សវនាការនឹងបន្តនៅថ្ងៃទី១០ កក្កដា ទៀត ហើយនៅក្នុងសវនាការនេះ អង្គជំនុំជម្រះនឹងស្ដាប់សាក្សីជាអ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រអំពីរបបខ្មែរក្រហមមួយរូប គឺលោក ស្ទីវ ហេដឌ័រ (Steve Heder)។ លោក ស្ទីវ ហេដឌ័រ ក៏ជាអ្នកនិពន្ធសៀវភៅមួយក្បាលទាក់ទងនឹងមេដឹកនាំខ្មែរក្រហម ដោយមានចំណងជើងថា "បេក្ខជនប្រាំពីររូបសម្រាប់ធ្វើការជំនុំជម្រះ" ដែលក្នុងនោះក៏មានជនជាប់ចោទ នួន ជា និង ខៀវ សំផន ដែរ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។