សាក្សី​និយាយ​ពី​មនោគម​វិជ្ជា​ដែល​នាំ​ឲ្យ​មាន​ការ​កាប់​សម្លាប់​នៅ​របប​ខ្មែរ​ក្រហម

សាលាក្ដី​ខ្មែរ​ក្រហម នៅ​ថ្ងៃ​អង្គារ ទី​៧ ខែ​ឧសភា ឆ្នាំ​២០១៣ នៅ​បន្ត​សួរ​ដេញ​ដោល​លើ​សក្ខីកម្ម​របស់​អ្នក​ជំនាញ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ជន​ជាតិ​អង់គ្លេស ឈ្មោះ ហ្វ៊ីលីព ហ្សត (Philip Short) ដដែល។

0:00 / 0:00

លោក ហ្វ៊ីលីព ហ្សត អះអាង​ថា មនោគមវិជ្ជា​ដែល​នាំ​ឱ្យ​មាន​ការ​សម្លាប់​នៅ​ក្នុង​របប​ខ្មែរក្រហម គឺ​កើត​ឡើង​បន្ទាប់​ពី​មាន​សេចក្ដី​សម្រេច​មួយ​នៅ​ខែ​ឧសភា ឆ្នាំ​១៩៧៥។

ក្នុង​សវនាការ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៧ ឧសភា លោក ហ្វ៊ីលីព ហ្សត ត្រូវ​បាន​សហ​ព្រះរាជ​អាជ្ញា​សួរ​ដេញ​ដោល​បញ្ជាក់​អំពី​ព័ត៌មាន​ក្នុង​សៀវភៅ​របស់​លោក ស្ដីពី​មនោគម​វិជ្ជា​របស់​ខ្មែរក្រហម ទាក់ទង​នឹង​ការ​បង្កើត​របប​សមូហភាព និង​ការ​សម្លាប់​ជា​ដើម។

ឆ្លើយ​តប​នឹង​សំណួរ​របស់​សហ​ព្រះរាជ​អាជ្ញា លោក ហ្វ៊ីលីព ហ្សត បាន​ជម្រាប​អង្គ​ជំនុំជម្រះ​ថា មនោគមវិជ្ជា​ដែល​នាំ​ឱ្យ​មាន​ការ​សម្លាប់​នៅ​ក្នុង​របប​ខ្មែរ​ក្រហម គឺ​កើត​ឡើង​បន្ទាប់​ពី​មាន​សេចក្ដី​សម្រេច​មួយ នៅ​ខែ​ឧសភា ឆ្នាំ​១៩៧៥ ដែល​ថា អ្វីៗ​ទាំង​អស់​ដែល​នៅ​ក្រៅ​បដិវត្តន៍ បាន​ក្លាយ​ជា​គោល​ដៅ​ស្រប​ច្បាប់ និង​ចាំបាច់​ក្នុង​ការ​កម្ទេច ឬ​សម្លាប់។ ក្នុង​នោះ ក៏​ត្រូវ​ប៉ះពាល់​ក្រុម​រណសិរ្ស​របស់​សម្ដេច​ព្រះ នរោត្ដម សីហនុ ដែល​ធ្លាប់​ជា​សម្ព័ន្ធ​មិត្ត​ក្នុង​អំឡុង​ពេល​តស៊ូ​រំដោះ​ជាតិ​ផង​ដែរ។

លោក​បន្ត​ថា សេចក្ដី​សម្រេច​របស់​បក្ស​កុម្មុយនិស្ត​កម្ពុជា នៅ​ពេល​នោះ បាន​ចាត់​ទុក​ក្រុម​រណសិរ្ស លែង​មាន​សារប្រយោជន៍​សម្រាប់​ពួក​គេ​ទៀត​ហើយ ព្រោះ​អ្វីៗ គ្រប់​យ៉ាង​សុទ្ធ​តែ​នៅ​ក្រោម​ការ​ដឹក​នាំ​របស់​បក្ស​កុម្មុយនិស្ត​កម្ពុជា ទាំង​អស់ ដើម្បី​ឆ្ពោះ​ទៅ​រក​របប​កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ​ស្អាត​បរិសុទ្ធ។

លោក ហ្វ៊ីលីព ហ្សត ថ្លែង​ថា មនោគមវិជ្ជា​លើ​សមូហភាព​និយម ក៏​ជា​កត្តា​មួយ​នាំ​ឱ្យ​មាន​ការ​សម្លាប់​ដែរ ដោយសារ​តែ​គំនិត​ឯកជន គឺ​វា​ផ្ទុយ​នឹង​គំនិត​អង្គការ​បដិវត្តន៍ ហើយ​បញ្ហា​សមូហភាព ទាំង​ខាង​ស្មារតី​ក្ដី ទាំង​ខាង​ស្មារតី​ក្ដី គឺ​ជា​ការ​ជំទាស់​ខ្លាំង​ក្លា​របស់​អ្នក​ដែល​នៅ​ខាង​ក្រៅ​បដិវត្តន៍៖ «ដូច្នេះ​បញ្ហា​ទាំង​ឡាយ​ណា​ដែល​បង្ហាញ​ឱ្យ​ឃើញ​ពី​ទស្សនៈ​ទាក់ទង​ទៅ​នឹង​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​ឯកជន ទស្សនៈ​ឯកជន គេ​ចាត់​ទុក​ថា ជា​ការ​ជំទាស់​ទៅ​នឹង​បដិវត្តន៍​ហើយ»

លោក​បញ្ជាក់​ថា មនោគមវិជ្ជា​នៃ​ការ​បំបាត់​ភាព​ឯកជន​របស់​ពលរដ្ឋ ពួក​បក្ស​កុម្មុយនិស្ត​កម្ពុជា មិន​ត្រឹម​តែ​លុប​បំបាត់​ខាង​សម្ភារៈ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ សូម្បី​តែ​ស្មារតី ការ​គិតគូរ​ផ្សេងៗ គ្នា​របស់​មនុស្ស​ម្នាក់ៗ ការ​មាន​គំនិត​ផ្ដួចផ្ដើម​តិច​ច្រើន​ខុស​គ្នា គំនិត​ឆ្នៃ​ប្រឌិត ឬ​ប្លែក​គ្នា ឧត្ដមគតិ ក៏​ត្រូវ​បាន​លុបបំបាត់​ជា​ប្រព័ន្ធ​ដែរ។

លោក ហ្វ៊ីលីព ហ្សត មាន​ប្រសាសន៍​ទាក់​ទង​នឹង​មនោគមវិជ្ជា​សមូហភាព ដែល​ថា​អ្វីៗ ត្រូវ​គ្រប់គ្រង និង​ដឹកនាំ​ដោយ​បក្ស​កុម្មុយនិស្ត​កម្ពុជា គឺ​នៅ​ក្នុង​របប​កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ អំណាច​តុលាការ គេ​មិន​ចាំបាច់​ឱ្យ​មាន​ទេ។ លោក​ពន្យល់​ថា ហេតុផល​នេះ គឺ​ព្រោះ​តែ​ការ​សម្រេច​ដោយ​ឯករាជ្យ​របស់​តុលាការ ជា​ការ​ប្រឆាំង ឬ​ផ្ទុយ​នឹង​គោល​នយោបាយ​របស់​បក្ស។

ផលវិបាក​នៃ​ប្រព័ន្ធ​អនុវត្តន៍​ដែល​មិន​មាន​តុលាការ​នៅ​ក្នុង​របប​កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ ត្រូវ​បាន​លោក ហ្វ៊ីលីព ហ្សត ពន្យល់​ថា ជា​ប្រព័ន្ធ​ដែល​កើត​ចេញ​ពី​មនោគមវិជ្ជា​បក្ស​កុម្មុយនិស្ត​កម្ពុជា ដែល​មាន​មនុស្ស​មួយ​ក្រុម​តូច​ជា​អ្នក​សម្រេច។

សវនាការ​ស្ដាប់​សក្ខីកម្ម​អ្នក​ជំនាញ ហ្វ៊ីលីព ហ្សត នឹង​បន្ត​នៅ​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ពុធ ទី​៨ ខែ​ឧសភា ទៀត ដែល​នឹង​ត្រូវ​បញ្ចប់​ការ​សួរ​ដេញដោល​របស់​សហ​ព្រះរាជ​អាជ្ញា និង​មេធាវី​ដើម​បណ្ដឹង​រដ្ឋប្បវេណី ហើយ​នៅ​ពេល​រសៀល​ជា​វេន​របស់​មេធាវី​ការពារ​ក្ដី​ជន​ជាប់​ចោទ នួន ជា និង ខៀវ សំផន៕

កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។