សាលាក្ដីខ្មែរក្រហមកំពុងតែដំណើរការរឿងក្ដីអតីតមេដឹកនាំជាន់ខ្ពស់របបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យសំណុំរឿង ០០២ វគ្គទី២។ ស្របគ្នានេះដែរ សហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចមួយក្រុមនៅខេត្តរតនគិរី បានជួបពិគ្រោះយោបល់គ្នាដើម្បីទាមទារឲ្យការកាត់ក្ដីនេះមានយុត្តិធម៌ចំពោះជនរងគ្រោះទាំងអស់ក្នុងរបបវាលពិឃាដនេះ។
ការទាមទារឲ្យផ្ដន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារអស់មួយជីវិត និងផ្ដល់សំណងផ្លូវចិត្តចំពោះក្រុមគ្រួសារជនរងគ្រោះដែលត្រូវរំលោភយ៉ាងសាហាវឃោរឃៅក្នុងរបបខ្មែរក្រហម គឺជាបំណងប្រាថ្នារបស់សហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចជាច្រើនសហគមន៍នៅខេត្តរតនគិរី។
ការទាមទារនេះធ្វើឡើងក្នុងកិច្ចប្រជុំពិគ្រោះយោបល់ថ្នាក់សហគមន៍នៅថ្ងៃទី២៦ ខែមិថុនា នាទីស្នាក់ការសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក (Adhoc) ខេត្ត បន្ទាប់ពីតំណាងសហគមន៍និងដើមបណ្ដឹងរដ្ឋប្បវេណីមានគ្នាសរុបជាង ៤០នាក់ ទស្សនាខ្សែវីដេអូខ្លី បង្ហាញពីសក្ខីកម្មរបស់ដើមបណ្ដឹងរដ្ឋប្បវេណី ថ្លែងបង្ហាញពីឧក្រិដ្ឋកម្មទាក់ទិនការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញទៅលើព្រះពុទ្ធសាសនា ការរំលោភសេពសន្ថវៈ និងការចាប់រៀបការដោយបង្ខំអំពើប្រល័យពូជសាសន៍ទៅលើជនជាតិចាម និងវៀតណាម អំពើប្រព្រឹត្តជាក់លាក់ទៅលើមន្ត្រីរដ្ឋការរបប លន់ នល់ និងការបោសសំអាតផ្ទៃក្នុងនាសវនាការសំណុំរឿង ០០២ វគ្គ ២ កន្លងទៅនេះ៖ «ចាប់រំលោភទាំងអស់នៅសាលាឃុំស្រែបូរ បំពានមិត្តភ័ក្ដិខ្ញុំពីរនាក់។ ឈ្លបភូមិពីរនាក់គេយកសំបុត្រតែមានខុសគេយកដាក់ហ្នឹង គណៈឃុំពួកអ្នកធំនៅហ្នឹងគេរំលោភហើយមិនដឹងយកទៅទុកកន្លែងណា ដាក់គុកណាបាត់រហូត។ ខ្ញុំគ្រាន់តែដឹងថា គេផ្សឹកលោក អត់មានលោកគេយកវត្តទៅដាក់ទីតាំងពេទ្យទីតាំងចិញ្ចឹមជ្រូក ឬដាក់ធ្វើជាគុកខ្ញុំដឹងតែប៉ុណ្ណឹងទេ»។
ចូលរួមពិគ្រោះយោបល់នេះដែរ តំណាងសហគមន៍ភូមិតឺន ឃុំតឺន ស្រុកកូនមុំ លោក ប៊ុន ស្រួច ចាប់អារម្មណ៍ថា អ្នកភូមិគាំទ្រសក្ខីកម្មជាច្រើនដែលដើមបណ្ដឹងរដ្ឋប្បវេណី សាក្សី និងមេធាវីជនរងគ្រោះបានបង្ហាញជូនអង្គសវនាការថា ជាតឹកតាងដាក់បន្ទុកជាក់លាក់ទៅលើជនជាប់ចោទ។ លោកបន្តថា អ្នកភូមិក៏បានទទួលស្គាល់ដែរថា អង្គសវនាការបានផ្ដល់សក្ខីកម្មពិតៗដែលបានកើតមានក្នុងរបបខ្មែរក្រហម ជាពិសេសនៅខេត្តរតនគិរី ផ្ទាល់៖ «នៅសម័យនោះការសម្លាប់ធ្វើបាបមែនទែនមានតែដាក់គុក ហើយគេដាក់ច្រវាក់។ នៅចង្កេះគេចងជើងចងដៃខ្នោះគេដាក់ជើង។ ខ្ញុំឃើញ ព្រោះខ្ញុំទៅកងពល ខ្ញុំឃើញគេចាប់ដាក់ណែនហ្នឹងហើយ ខ្ញុំដឹកជញ្ជូនដំឡូងមកពីសហករណ៍»។
សមាគមអាដហុក ក្រោមជំនួយឧបត្ថម្ភពីអង្គការអន្តរជាតិបានរៀបចំកម្មវិធីសំឡេងនៃការផ្សះផ្សា និងបានបញ្ចាំងខ្សែវីដេអូខ្នាតខ្លី របស់ក្រុមហ៊ុនមេគង្គ ហ្វៀម (Mekong Firm) នេះជូនសហគមន៍ស្វែងយល់ពីដំណើរការកាត់ទោសជនជាប់ចោទជាអតីតមេដឹកនាំជាន់ខ្ពស់បំផុតនៃរបបខ្មែរក្រហម គឺលោក ខៀវ សំផន និងលោក នួន ជា ក្នុងសំណុំរឿង ០០២ វគ្គ ២។
ប្រធានកម្មវិធីថ្នាក់តំបន់នៃសមាគមអាដហុក លោក ហេង ភារៈ ថ្លែងថា កម្មវិធីនេះមានគោលបំណងព្យាបាលផ្សះផ្សាផ្លូវចិត្តជនរងគ្រោះទាំងអស់មានសាច់ញាតិ បងប្អូន ក្រុមគ្រួសារ ឪពុកម្ដាយ ដែលត្រូវបានរំលោភបំពានក្នុងរបបខ្មែរក្រហម ពិសេសចាត់ទុកការពិគ្រោះយោបល់របស់សហគមន៍ជនជាតិដើមថា ជាកត្តាសំខាន់ជួយឲ្យជនជាតិដើមភាគតិចមានការយល់ដឹងពីសិទ្ធិរបស់ខ្លួនទាក់ទិនទៅនឹងការតាំងខ្លួនជាដើមបណ្ដឹងសម្រាប់ការពារផលប្រយោជន៍យុត្តិធម៌ទៅថ្ងៃអនាគត៖ «គាត់យល់ដឹងពីដំណើរការ កាត់ទោសនេះមានជនជាប់ចោទ នួន ជា និង ខៀវ សំផន។យើងបានបន្តព័ត៌មានវិវត្តន៍ការកាត់ទោសនេះចាប់ពីសវនាការ សំណុំរឿង ០០២ វគ្គ ១ គឺយើងបង្ហាញពីលទ្ធផលថា នួន ជា និង ខៀវ សំផន ត្រូវបានតុលាការកាត់ទោសឲ្យជាប់គុកអស់មួយជីវិតហើយ។បច្ចុប្បន្ន យើងបន្តចំណេះដឹងជូនគាត់ឲ្យគាត់ស្វែងយល់សំណុំរឿង ០០២ វគ្គ ២ បន្តទៀត ដើម្បីកាត់យល់ថា តើគាត់បានទទួលយុត្តិធម៌កម្រិតណា ដើម្បីគាត់ឈានទៅសះជាផ្លូវចិត្ត»។
នៅក្នុងសំណុំរឿង ០០២ វគ្គ ២ នេះដើមបណ្ដឹងរដ្ឋប្បវេណីមានជិត ៤ពាន់នាក់នៅទូទាំងប្រទេស។ ក្នុងនោះដែរនៅខេត្តរតនគិរី សហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិច ២៧នាក់ ក៏បានដាក់ពាក្យប្ដឹងអតីតមេដឹកនាំខ្មែរក្រហមទាំងពីររូបដើម្បីសុំឲ្យសាលាក្ដីខ្មែរក្រហមកាត់ក្តីផ្ដល់យុត្តិធម៌ដល់ជនរងគ្រោះ និងក្រុមគ្រួសារពួកគេ។
ដើមបណ្ដឹងរដ្ឋប្បវេណីមួយរូបកំណើតជនជាតិដើមទំពួន ឃុំយក្សឡោម លោក សេង ថង់ កត់សំគាល់ថា ការព្យាបាលផ្លូវចិត្តជនរងគ្រោះគឺជាកត្តាសំខាន់ណាស់ ខណៈក្រុមគ្រួសារ និងជនរងគ្រោះទាំងឡាយមិនទាន់ឃើញការកាត់ទោសឧក្រិដ្ឋជននៃរបបខ្មែរក្រហមឈានដល់ទីបញ្ចប់ និងមានភាពយុត្តិធម៌។ លោកថ្លែងថា រាជរដ្ឋាភិបាលត្រូវយកចិត្តទុកដាក់លើសំណងជួសជុលផ្លូវចិត្តបន្ថែមទៀត ដូចជាការធ្វើស្តូបគោរពវិញ្ញាណក្ខន្ធជនរងគ្រោះក្នុងរបបខ្មែរក្រហមតាមបណ្ដាខេត្ត ដូចដែលរាជរដ្ឋាភិបាលបានកសាងស្តូបនេះនៅទួលជើងឯក នារាជធានីភ្នំពេញ ផងដែរ៖ «សំណងអ្វីក៏អត់ទាន់ឃើញ ដែរនេះ ខ្ញុំគិតថា អត់ទាន់មានយុត្តិធម៌។ ទៅមុខទៀតខ្ញុំសង្ឃឹមថា តុលាការខ្មែរក្រហមនឹងរកយុត្តិធម៌ឲ្យពួកខ្ញុំ បើមិនបានផ្លូវចិត្តក៏សមូហភាពដែរ។ ពួកខ្ញុំក៏មិនទាន់អស់ចិត្តដែរ តាមខេត្តក៏ត្រូវតែមានស្តូបក្នុងមួយខេត្តស្តូបមួយ សំណងជាបុគ្គលក៏សំខាន់ដែរ ពួកខ្ញុំកំពុងតែសហការគ្នាពួកខ្ញុំមានគ្នាច្រើនដែរ»។
លោក ខៀវ សំផន និងលោក នួន ជា រងបទចោទប្រកាន់ពីឧក្រិដ្ឋកម្មធ្ងន់ធ្ងរជាច្រើនដែលប្រព្រឹត្តនៅប្រទេសកម្ពុជា ចន្លោះឆ្នាំ១៩៧៥ ដល់ឆ្នាំ១៩៧៩ ក្នុងសំណុំរឿង ០០២ វគ្គ ១ ជាពិសេសការបង្ខំជម្លៀសប្រជាពលរដ្ឋចេញពីក្រុងភ្នំពេញ និងតំបន់ផ្សេងទៀត រួមទាំងការសម្លាប់មន្ត្រី និងទាហានរបប លន់ នល់ នៅទួលពោធិ៍ជ័យ ខេត្តពោធិ៍សាត់។ លោកត្រូវបានកាត់ទោសឲ្យជាប់ពន្ធនាគារមួយជីវិត ក៏ប៉ុន្តែមេធាវីជនជាប់ចោទទាំងពីរបានប្ដឹងសាទុក្ខទៅតុលាការកំពូលពីការសម្រេចទោសនេះ។
ក្នុងសំណុំរឿង០០២ វគ្គ ១ សំណងជួសជុលផ្លូវចិត្តដែលសហគមន៍ទាមទាររួមមានសំណងបូជនីយដ្ឋានជាទីសក្ការសម្រាប់ការគោរពវិញ្ញាណក្ខន្ធជនរងគ្រោះដែលបានស្លាប់ និងបណ្ណាល័យប្រវត្តិសាស្ត្រ ជាសារមន្ទីរតម្កល់វត្ថុតាងដែលបានបន្សល់ទុកពីរបបខ្មែរក្រហម។
តុលាការខ្មែរក្រហមក៏បានរកឃើញមន្ទីរឃុំឃាំងបឹងកន្សែងក្នុងខេត្តរតនគិរី ពាក់ព័ន្ធឧក្រិដ្ឋកម្មធ្ងន់ធ្ងរ រួមទាំងការទទួលខុសត្រូវរបស់មន្ត្រីកងពល ៨០១ នៅតំបន់នោះដែលត្រូវបានចោទប្រកាន់ពីសហព្រះរាជអាជ្ញាសាលាក្ដីខ្មែរក្រហមក្នុងសំណុំរឿង ០០៣ និង ០០៤។ បច្ចុប្បន្នរឿងក្តីនេះកំពុងឋិតក្នុងចំណាត់ការចៅក្រមស៊ើបអង្កេត៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។