សវនាការចាប់តាំងពីថ្ងៃច័ន្ទ ទី២៤ មិថុនា សប្ដាហ៍នេះ អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូងបានស្ដាប់ការបង្ហាញរបស់សហព្រះរាជអាជ្ញា ស្ដីអំពីការពាក់ព័ន្ធរបស់ជនជាប់ចោទ នួន ជា និង ខៀវ សំផន នៅក្នុងសំណុំរឿងលេខ ០០២ វគ្គ ០១។
ការបង្ហាញឯកសារអំពីការពាក់ព័ន្ធរបស់ជនជាប់ចោទនេះ គឺជាការអនុវត្តគោលការណ៍របស់តុលាការជំនុំជម្រះបទឧក្រិដ្ឋកម្មអន្តរជាតិ តាមពាក្យបច្ចេកទេសរបស់តុលាការ ដែលហៅថា សហឧក្រិដ្ឋកម្មរួម (Joint Criminal Enterprise (JCE)។
នៅក្នុងពេលបើកសវនាការកាលពីថ្ងៃច័ន្ទ ប្រធានអង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូង លោកចៅក្រម និល ណុន ប្រកាសថា ជាសវនាការមួយដែលអនុញ្ញាតឱ្យភាគីលើកពីឯកសារគន្លឹះដាក់នៅចំពោះមុខអង្គជំនុំជម្រះ ដើម្បីជាប្រយោជន៍ដល់ការពិចារណា និងសម្រេចលើភស្តុតាង៖ «វាជាសវនាការមួយដែលភាគីលើកយកឯកសារសំខាន់ៗ ទាំងឯកសារដាក់បន្ទុក និងឯកសារដោះបន្ទុក ដើម្បីជាជំនួយដល់អង្គជំនុំជម្រះក្នុងការវាយតម្លៃលើតម្លៃនៃភស្តុតាង នៅពេលដែលអង្គជំនុំជម្រះធ្វើការថ្លឹងថ្លែងលើទម្ងន់នៃភស្តុតាងទាំងនោះ បន្ទាប់ពីសវនាការពិភាក្សាលើភស្តុតាងត្រូវបានបញ្ចប់។ ម្យ៉ាងទៀត សវនាការនេះក៏ជួយដល់សាធារណជនយល់បានកាន់តែច្បាស់នូវឯកសារ ដែលបានពិភាក្សាក្នុងពេលកន្លងមក ដោយសារតែសំណុំរឿងក្ដីនេះមានទំហំធំ ហើយស្មុគស្មាញ»។
លោកបញ្ជាក់បន្ថែមថា អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូងបានជូនដំណឹងកាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៣ ថា អង្គជំនុំជម្រះនឹងបង្ហាញឯកសារគន្លឹះសំខាន់ៗ ដែលភាគី និងអង្គជំនុំជម្រះយល់ថា ជាប់ពាក់ព័ន្ធបំផុតទៅនឹងសំណុំរឿង ០០២ វគ្គ ១ ហើយឯកសារនោះធ្លាប់ជជែកដេញដោលគ្នានៅចំពោះមុខអង្គជំនុំជម្រះរួចហើយ។
កន្លងមក សហព្រះរាជអាជ្ញា និងមេធាវីនាំមុខដើមបណ្ដឹងរដ្ឋប្បវេណីយល់ថា ឯកសារទាំងនេះមានប្រយោជន៍ជាជំនួយដល់អង្គជំនុំជម្រះក្នុងការវាយតម្លៃភស្តុតាង។
ឯកសារគន្លឹះដែលលើកឡើងដោយសហព្រះរាជអាជ្ញា ដើម្បីបង្ហាញពីការជាប់ពាក់ព័ន្ធរបស់ជនជាប់ចោទទៅនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មក្នុងរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ គឺឯកសារទាក់ទងនឹងផែនការជម្លៀសពលរដ្ឋដោយបង្ខំ ទាំងលើកទីមួយ និងទីពីរ។ ឯកសារទាំងនេះ ជាឯកសារផ្លូវការបោះពុម្ពផ្សាយដោយបក្សកុម្មុយនិស្តកម្ពុជា មានដូចជា លក្ខន្តិកៈបក្ស និងទង់បដិវត្តន៍ អត្ថបទអ្នកស្រាវជ្រាវប្រវត្តិសាស្ត្រ និងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍របស់ជនជាប់ចោទផ្ទាល់។
សហព្រះរាជអាជ្ញាលើកឡើងថា ឯកសារទាំងនេះហើយដែលជាមនោគមវិជ្ជាស្នូលរបស់បក្សកុម្មុយនិស្តកម្ពុជា ដែលឈានដល់ការចម្រាញ់ខ្មាំង និងការជម្លៀសពលរដ្ឋស៊ីវិល។ ការជម្លៀសដោយបង្ខំ ក៏យោងទៅលើការជម្លៀសនៅខេត្តកំពង់ចាម ក្រចេះ សៀមរាប ភូមិភាគបូព៌ា និរតី ជាពិសេសនៅឧត្ដុង្គ ឆ្នាំ១៩៧៣។ ក្នុងនេះ ក៏មានតេឡេក្រាមស្ដីពីការជម្លៀស និងសម្លាប់ជនស៊ីវិលនៅចុងឆ្នាំ១៩៧៤ និងសន្ទរកថារបស់ជនជាប់ចោទ ខៀវ សំផន ដែលឈានទៅដល់ការជម្លៀសលើកទីមួយ និងឯកសារដែលថា គាត់ក៏នៅក្នុងផែនការនោះដែរ។
សវនាការនៅក្នុងសប្ដាហ៍នេះ ភាគីមេធាវីនាំមុខដើមបណ្ដឹងរដ្ឋប្បវេណី ក៏មានឱកាសបង្ហាញឯកសារស្ដីអំពីការរងទុក្ខវេទនារបស់កូនក្ដីខ្លួនដែរ។ ឯកសាររបស់ដើមបណ្ដឹងរដ្ឋប្បវេណីទាំងនោះ បានរៀបរាប់អំពីការរស់នៅក្រោមការបង្ខិតបង្ខំ និងការបំបិទសិទ្ធិសេរីភាពគ្រប់យ៉ាងដោយរបបខ្មែរក្រហម រាប់ទាំងការរៀបការដោយបង្ខំផង។
នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី២៧ ខែមិថុនា សហព្រះរាជអាជ្ញាលើកឡើងអំពីឯកសារនានាដែលបង្ហាញអំពីការពាក់ព័ន្ធ និងតួនាទីរបស់ជនជាប់ចោទ នួន ជា នៅក្នុងរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ។ ជាពិសេស គឺការពាក់ព័ន្ធរបស់ជនជាប់ចោទរូបនេះទៅនឹងតួនាទី និងការទទួលខុសត្រូវរបស់គាត់ខាងផ្នែកសន្តិសុខ និងយោធា។
សហព្រះរាជបង្ហាញជូនអង្គជំនុំជម្រះនូវឯកសារគន្លឹះមួយចំនួន ដូចជា ឯកសារបង្ហាញអំពីគោលនយោបាយដែលផ្ដោតគោលដៅទៅលើការសម្លាប់មន្ត្រី និងទាហានរបស់របបសាធារណរដ្ឋខ្មែរ លោក លន់ នល់។ ឯកសារបញ្ជាក់អំពីគោលនយោបាយនោះ គឺបញ្ជីឈ្មោះអ្នកទោសនៅមន្ទីរ ស២១ ឬគុកទួលស្លែង ដែលបង្ហាញថា អ្នកទោសមួយចំនួនធំជាមន្ត្រី និងទាហានរបស់របប លន់ នល់។
សហព្រះរាជអាជ្ញាបានលើកយកឯកសារស្ដីអំពីកិច្ចប្រជុំរបស់ជនជាប់ចោទ នួន ជា និងឯកសារនៃកិច្ចសម្ភាសរបស់អ្នកស្រាវជ្រាវឈ្មោះ ថេត សម្បត្តិ ដែលបានធ្វើសម្ភាសជាមួយជនជាប់ចោទ នួន ជា។ ទាក់ទងនឹងតួនាទីសន្តិសុខ សហព្រះរាជអាជ្ញាបានបង្ហាញវីដេអូនៃកិច្ចសម្ភាសរបស់ នួន ជា ដែលទទួលស្គាល់ថា គាត់បានអានចម្លើយសារភាពរបស់អ្នកទោសនៅមន្ទីរ ស២១ ឬគុកទួលស្លែង។
នៅក្នុងកិច្ចសម្ភាសជាមួយលោក ថេត សម្បត្តិ នេះដែរ ជនជាប់ចោទ នួន ជា បញ្ជាក់ទៀតថា បើទុកអ្នកទោសទាំងនោះអាចធ្វើឱ្យប្រទេសកម្ពុជា បាត់បង់ជាយូរមកហើយ ហើយថា គាត់មិនសោកស្ដាយអ្នកដែលត្រូវសម្លាប់ទាំងនោះទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ អ្វីដែលគាត់សោកស្ដាយ គឺមាគ៌ា និងគោលជំហររបស់របបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ។
ភាគីជនជាប់ចោទ នួន ជា ខៀវ សំផន និងមេធាវីរបស់ពួកគាត់ នៅមិនទាន់បានឡើងឆ្លើយតបចំពោះឯកសារលើកឡើងដោយភាគីសហព្រះរាជអាជ្ញា និងមេធាវីដើមបណ្ដឹងរដ្ឋប្បវេណី ដែលដាក់បន្ទុកលើភាគីខ្លួននៅឡើយទេ។ អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូងទុករយៈពេលមួយសប្ដាហ៍ឱ្យភាគីជនជាប់ចោទ ដើម្បីសិក្សាអំពីឯកសារ និងត្រៀមខ្លួនឡើងឆ្លើយទៅសហព្រះរាជអាជ្ញាវិញ។
នៅក្នុងរយៈពេលមួយសប្ដាហ៍នេះ សាលាដំបូងនឹងងាកមកធ្វើសវនាការស្ដាប់សាក្សីវិញ នៅថ្ងៃច័ន្ទ ទី១ ខែកក្កដា សប្ដាហ៍ក្រោយ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។