អង្គភាពគាំពារជនរងគ្រោះនៃសាលាក្ដីខ្មែរក្រហម និងក្រសួងវប្បធម៌ វិចិត្រសិល្បៈ ធ្វើពិធីសម្ពោធបូជនីយដ្ឋាននៃការចងចាំ និងរំឭកវិញ្ញាណក្ខន្ធជនរងគ្រោះក្នុងរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ឬរបបខ្មែរក្រហម។
ស្តូបថ្មថ្មីមួយមានកម្ពស់ ៦ម៉ែត្រ ដែលសន្មតថា ជាបូជនីយដ្ឋាននៃការចងចាំ និងជាទីរំឭកវិញ្ញាណក្ខន្ធដល់ជនរងគ្រោះក្នុងរបបខ្មែរក្រហមដែលត្រូវបានបើកសម្ពោធនៅព្រឹកថ្ងៃទី២៦ មីនា ស្ថិតក្នុងសារមន្ទីរទួលស្លែង ឬមន្ទីរស២១។
ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីទទួលបន្ទុកទីស្ដីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី លោក សុខ អាន ដែលជាប្រធានក្រុមការងាររបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ទទួលបន្ទុកសាលាក្ដីខ្មែរក្រហម ថ្លែងក្នុងពិធីនេះថា ការដាក់សម្ពោធបូជនីយដ្ឋាននេះ គឺជាការអនុវត្តជំហានទីមួយនៃគោលនយោបាយសំណងនៃសាលាក្ដីខ្មែរក្រហមចំពោះជនរងគ្រោះ៖ «មួយ បូជនីយដ្ឋាននេះ គឺជាកន្លែងដ៏សំខាន់មួយសម្រាប់អ្នករស់រានមានជីវិត និងក្រុមគ្រួសារជនរងគ្រោះ រំឭកដល់សាច់ញាតិ ដែលបានស្លាប់បាត់បង់ជីវិត និងដើម្បីបន្ធូរបន្ថយនូវក្ដីឈឺចាប់ និងសេចក្ដីសោកសង្រេងរបស់ខ្លួន។ ពីរ តាងនាមឱ្យប្រជាជនកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន បូជនីយដ្ឋាននេះ គឺជាការទទួលស្គាល់នូវការរងទុក្ខវេទនាដ៏ធំធេង និងមិនអាចបំភ្លេចបានរបស់ជនរងគ្រោះ និងអ្នកដែលនៅរស់រានមានជីវិតពីគុកទួលស្លែង ក៏ដូចជារបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យទាំងមូល»។
គោលនយោបាយសំណងនៃសាលាក្ដីខ្មែរក្រហមចំពោះជនរងគ្រោះ គឺជាសំណងផ្សះផ្សាផ្លូវចិត្ត និងសំណងសម្រាប់សមូហភាព ដូចជាការសាងសង់បូជនីយដ្ឋានបែបនេះជាដើម។
ចំពោះជនរងគ្រោះនៅក្នុងរបបខ្មែរក្រហមវិញ អ្នកខ្លះមានអារម្មណ៍ថា សមល្មម ឯអ្នកខ្លះទៀតថា នៅមិនទាន់សមស្របនៅឡើយទេ ដរាបណាមិនមានសំណងសម្រាប់ការខូចខាតរបស់ខ្លួន។
អ្នករងគ្រោះដែលជាអតីតអ្នកទោសនៅគុកទួលស្លែង គឺលោក ជុំ ម៉ី មានប្រសាសន៍ថា លោកមិនទាមទាររកសំណងជាបុគ្គលទេ៖ «ខ្ញុំអត់ចង់បានសំណងជាបុគ្គលទេ ព្រោះខ្ញុំដឹងថាវាអត់មាន។ ទាមទារធ្វើអីអត់ប្រយោជន៍ហ្នឹង។ យើងចាប់ដៃគ្នាកសាងប្រទេសឡើងវិញ។ អ្វីដែលវាហួសទៅហើយ យើងកុំនាំមកមានបញ្ហាទៀត។ អ៊ីចឹងខ្ញុំនឹងខ្ញុំកាប់សម្លាប់គ្នាទៀត ងាប់ហើយ។ ខ្មែរយើងមិនដឹងឆ្នាំណាសតវត្សណា នឹងកសាងបានធូរធារទេ»។
ជនរងគ្រោះមួយរូបទៀត គឺអ្នកស្រី ជុំ នៅ មានថ្លែងថា អ្នកស្រីបានរីករាយបន្តិចពេលឃើញមានបូជនីយដ្ឋានរួមនេះ។ ប៉ុន្តែអ្នកស្រីចង់ឱ្យមានសំណងបន្ថែមទៀត៖ «ជាផ្លូវចិត្ត យើងមិនអស់ចិត្តថា បើសិនជារដ្ឋាភិបាល ឬសាលាក្ដីហ្នឹង បានចំណែកណាមួយសងជាបុគ្គល អាហ្នឹងយើងពេញចិត្ត អរ ណាស់ហើយ។ ប៉ុន្តែត្រង់ថា ដាច់ក្បាលដាច់កន្ទុយថា ត្រូវតែបាន អាហ្នឹងស្រេចលើច្បាប់ និងរដ្ឋាភិបាលទេ បើសិនជារដ្ឋាភិបាលហ្នឹងយកចិត្តទុកដាក់។ តាមមើលឥឡូវហ្នឹង រដ្ឋាភិបាលមិនទាន់យកចិត្តទុកដាក់ជនរងគ្រោះណាមួយទេ។ កុំថាស្តូបប៉ុណ្ណឹងមកជួសជុលផ្លូវចិត្តយើងបាននោះ អត់ទាន់បានទេ។ គ្រាន់តែចំណែកសមបំណងណាមួយពេញចិត្តហើយ»។
ដោយឡែកជនរងគ្រោះឈ្មោះ ប៊ូ ម៉េង បញ្ជាក់ថា បូជនីយដ្ឋាននេះ បានប៉ះប៉ូវផ្លូវចិត្តមួយចំណែក ប៉ុន្តែលោកនៅតែប្ដេជ្ញាបន្តការទាមទាររកសំណងជាបុគ្គល។ បើមិនដូច្នេះទេ លោកចាត់ទុកសាលាក្ដីនេះថា គ្មានន័យសម្រាប់លោកទេ៖ «ខ្ញុំមិននិយាយពីរដ្ឋាភិបាល ឬមិនរដ្ឋាភិបាលទេ។ ខ្ញុំនិយាយពីច្បាប់រដ្ឋប្បវេណី ត្រូវតែមានសំណងជាបុគ្គល។ ចង់អ្នកឯងបានសំណងពីម្ចាស់ជំនួយណាក៏ដោយ ឱ្យតែគេជួយ។ ត្រូវតែសងជាបុគ្គលដល់ជនរងគ្រោះ។ មិនមែនឱ្យរដ្ឋាភិបាល មិនមែនឱ្យនរណាម្នាក់ ឬក៏លោក នួន ជា ហ្នឹងសងទេ។ អ្នកអស់ហ្នឹងគ្មានទេ។ ប៉ុន្តែជំនួយពីអង្គការសហប្រជាជាតិជួយសាលាក្ដីហ្នឹង គឺច្រើន អាចសងបាន»។
ការសង់បូជនីយដ្ឋានសម្រាប់ការចងចាំ និងរំឭកវិញ្ញាណក្ខន្ធជនរងគ្រោះ នៅសារមន្ទីរឧក្រិដ្ឋកម្មប្រល័យពូជសាសន៍ទួលស្លែងនេះ គឺជាគម្រោងមួយស្ថិតនៅក្រោមភារកិច្ច និងការទទួលខុសត្រូវរបស់អង្គភាពគាំពារជនរងគ្រោះ ក្រោមក្របខ័ណ្ឌកម្មវិធី និងវិធានការក្រៅបច្ចេកទេសតុលាការដើម្បីផ្ដល់ប្រយោជន៍ទូលំទូលាយដល់ជនរងគ្រោះ។ ស្តូបនិងរំឭកវិញ្ញាណក្ខន្ធរួមនេះ សាងសង់ដោយថវិកាជំនួយពីក្រសួងសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ច និងការអភិវឌ្ឍអាល្លឺម៉ង់ ដែលហៅកាត់ថា ប៊ី.អឹម.ហ្សិត (BMZ) និង ហ្ជី.អាយ.ហ្សិត (GIZ)។
នៅក្នុងរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ពីឆ្នាំ១៩៧៥ ដល់ឆ្នាំ១៩៧៩ មានមនុស្សក្មេងចាស់ប្រុសស្រីចំនួន ១២.២៧២នាក់ ត្រូវបានសម្លាប់ក្រោមប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងសន្តិសុខទួលស្លែង។ សាលាក្ដីខ្មែរក្រហមបានសម្រេចផ្ដន្ទាទោសប្រធានគ្របគ្រងទីនេះ គឺលោក កាំង ហ្កេកអ៊ាវ ហៅ ឌុច ឱ្យជាប់គុកអស់មួយជីវិត៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។