តើសេចក្តីស្នើសុំរបស់ប្រជាពលរដ្ឋនេះធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណង និងសារសំខាន់អ្វីខ្លះ?
អចលនទ្រព្យទាំងអស់នៃសាលាក្តីខ្មែរក្រហម ដែលកំពុងប្រើប្រាស់សម្រាប់ការកាត់ក្តីអតីតមេដឹកនាំខ្មែរក្រហមបច្ចុប្បន្ន បានក្លាយទៅជាកម្មវត្ថុសំខាន់មួយរបស់ប្រជាពលរដ្ឋជាដើមបណ្ដឹងរដ្ឋប្បវេណីសំណុំរឿង ០០២ ចំនួន ២១នាក់ នៅខេត្តក្រចេះ ទាមទារឲ្យរក្សាទុកមិនឲ្យរំលាយចោលទេ បើទោះបីសាលាក្តីនេះនឹងត្រូវបានបញ្ចប់តួនាទីរបស់ខ្លួននៅថ្ងៃណាមួយក្តី។
នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំនៃគម្រោងយុត្តិធម៌សាលាក្តីខ្មែរក្រហមរបស់សមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក (ADHOC) កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែកញ្ញា នៅការិយាល័យខេត្តក្រចេះ ប្រជាពលរដ្ឋជាដើមបណ្ដឹង បានបញ្ចេញមតិជាសារសុំការគាំទ្រ និងការសម្រេចពីរាជរដ្ឋាភិបាល និងមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធសាលាក្តី ទាក់ទិនករណីនេះ ក្នុងគោលបំណងរក្សាទីតាំងអគារសវនាការ កន្លែងឃុំឃាំងជនជាប់ចោទ និងអគារដទៃទៀតនៃសាលាក្តី ទុកជាប្រយោជន៍សម្រាប់មនុស្សជាតិចូលទស្សនា និងសិក្សាស្វែងយល់ពីសោកនាដកម្ម និងដំណោះស្រាយទាក់ទិនរបបដឹកនាំនៃលទ្ធិកុម្មុយនីស្តមួយ ដែលធ្វើឲ្យមនុស្សជិត ២លាននាក់ បានស្លាប់បាត់បង់ជីវិតចន្លោះឆ្នាំ១៩៧៥ ដល់ឆ្នាំ១៩៧៩។
ដើមបណ្ដឹងករណី ០០២ មួយរូបនៅខេត្តក្រចេះ គឺអ្នកស្រី យិន សំអុន អំពាវនាវឲ្យដើមបណ្ដឹងរដ្ឋប្បវេណីនៃសាលាក្តីខ្មែរក្រហមគ្រប់ខេត្តក្រុង គាំទ្រ ហើយចូលរួមទាមទារ និងអំពាវនាវសុំឲ្យប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាល និងមន្ត្រីសាលាក្តីខ្មែរក្រហម ពិចារណាទៅលើសំណើដូចគ្នានេះ។ អ្នកស្រីពន្យល់ថា អចលនវត្ថុទាំងអស់នៃសាលាក្តីខ្មែរក្រហម រួមទាំងទីតាំង គួរតែថែរក្សាទុកជាកេរដំណែលប្រវត្តិសាស្ត្រ៖ «ក្នុងចំណោមដើមបណ្ដឹង និងជនរងគ្រោះទាំងអស់ទូទាំង ២៤ខេត្តក្រុងរាជធានី ឲ្យមានទស្សនៈដូចគ្នា ហើយបញ្ជូនសារនេះទៅរាជរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីលោកចាត់ចែងមើលថា តើអាចរក្សាទុកបានដែរឬអត់?»។
ដូចគ្នានេះដែរ ដើមបណ្ដឹងមួយរូបទៀតនៅខេត្តក្រចេះ គឺលោក រ៉ែម កើត បង្ហាញទស្សនៈថា ការរក្សាទុកកេរដំណែលប្រវត្តិសាស្ត្រ គឺសាលាក្តីខ្មែរក្រហមនេះមានសារសំខាន់សម្រាប់មនុស្សជាតិទូទៅលើពិភពលោក ដើម្បីទុកជាគំរូសម្រាប់អ្នកដឹកនាំគ្រប់រូបឲ្យយល់ដឹងពីផលវិបាកនៃការដឹកនាំមួយ ដែលបានប្រព្រឹត្តអំពើឧក្រិដ្ឋធ្ងន់ធ្ងរទៅលើមនុស្សជាតិ៖ «ក្មេងជំនាន់ក្រោយគាត់រៀនទៅអំពីប្រវត្តិសាស្ត្រទៅ គាត់ឃើញ តែកាលណាយើងលុបអាហ្នឹងចេញ មានន័យថា មានតែក្នុងសៀវភៅកន្លែងវាអត់មាន ម្យ៉ាងទៀត ទុកកន្លែងហ្នឹងជាកន្លែងមួយឲ្យទេសចរពិភពលោក ទេសចរក្នុងស្រុកទៅមើលផង ថែមទាំងទុកធាតុ ឬជាឆ្អឹងនៅកន្លែងហ្នឹង ដើម្បីឲ្យគេទៅមើល ថែមទាំងសង់រូបអ្នកប្រព្រឹត្តិនៅកន្លែងហ្នឹងឲ្យអ្នកទេសចរគេទៅមើលផង»។
សាលាក្តីខ្មែរក្រហម ស្ថិតក្នុងសង្កាត់ចោមចៅ ខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ ជាទីតាំងនៃអគ្គបញ្ជាការដ្ឋានកងទ័ពជើងគោកកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ។ កាលពីឆ្នាំ២០០៦ រាជរដ្ឋាភិបាលបានប្រគល់ទីតាំងនោះមួយផ្នែកមកធ្វើជាសាលាក្តីខ្មែរក្រហម តាមកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយអង្គការសហប្រជាជាតិ លើការផ្តល់ប្រាក់បដិភាគសម្រាប់ជួលអគារទីតាំងសម្រាប់ដំណើរការសាលាក្តីនេះ។
អ្នកនាំពាក្យសាលាក្តីខ្មែរក្រហម លោក នេត្រ ភក្ដ្រា ចាប់អារម្មណ៍ថា នេះជាសំណើថ្មីបន្ថែមទៀត ដែលមានប្រជាពលរដ្ឋជាច្រើនមានបំណងសុំឲ្យរក្សាទុកសាលាក្តីខ្មែរក្រហមជាមរតកប្រវត្តិសាស្ត្រ ហើយករណីនេះ មន្ត្រីពាក់ព័ន្ធសាលាក្តីកំពុងពិចារណាសំណើនេះដែរ ក៏ប៉ុន្តែ សាលាក្តីមិនទាន់បញ្ចប់សុពលភាពនៅឡើយ។ ហេតុនេះ លោកមិនប្រាកដថា តើសំណូមពរនេះនឹងត្រូវបានដោះស្រាយបែបណានោះទេ? លោកបន្តថា ទីតាំង និងអគារទាំងអស់នៃសាលាក្តី គឺជាផ្នែកមួយនៃកម្មសិទ្ធិរបស់អគ្គបញ្ជាការកងទ័ពជើងគោក ជាទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ៖ «សំណូមពរជាច្រើនពីប្រជាពលរដ្ឋ ដែលថាកិច្ចការតុលាការហ្នឹងជាការងារប្រវត្តិសាស្ត្រ ប៉ុន្តែរហូតមកដល់ពេលនេះ យើងមិនទាន់មានគម្រោងអ្វីជាក់លាក់ទេ ហើយគេកំពុងតែសិក្សាទៅលើបញ្ហានេះដែរ។ ដោយសារតែតុលាការមិនទាន់បញ្ចប់ អ៊ីចឹងយើងមិនទាន់អាចកំណត់ថាយ៉ាងម៉េចទេ»។
តុលាការកំពូលនៃសាលាក្តីខ្មែរក្រហម កាលពីខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១២ បានបិទសំណុំរឿង ០០១ ដោយសម្រេចកាត់ទោសជនជាប់ចោទ កាំងហ្កេកអ៊ាវ ហៅ ឌុធ អតីតប្រធានមន្ទីរ ស២១ ហៅ គុកទួលស្លែង នៃរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យខ្មែរក្រហម ឲ្យជាប់ទោសអស់មួយជីវិត និងផ្តល់សំណងផ្លូវចិត្តដូចជា សរសេរឈ្មោះដើមបណ្ដឹងរដ្ឋប្បវេណី និងជនរងគ្រោះក្នុងសាលក្រម ប៉ុន្តែមិនមានសំណងជាសំណង់អគារជាប្រយោជន៍សាធារណៈ ឬបុគ្គលនោះឡើយ។
លោក នេត្រ ភក្ដ្រា ពន្យល់ថា បច្ចុប្បន្នសាលាក្តីកំពុងដំណើរការលើសំណុំរឿង ០០២ កាត់ទោសជនជាប់ចោទចំនួនពីរនាក់ គឺលោក ខៀវ សំផន អតីតប្រមុខរដ្ឋ និងលោក នួន ជា អតីតប្រធានរដ្ឋសភានៃរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ។ លោកបញ្ជាក់ថា មេធាវីនាំមុខបានស្នើសុំសំណងផ្លូវចិត្ត និងសំណងសមូហភាពរួចហើយ ដូច្នេះនៅថ្ងៃទី១៦ តុលា ឆ្នាំ២០១៣ ខាងមុខនេះ អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូងរឿងក្តីនេះ គ្រោងបើកសវនាការធ្វើសេចក្តីសន្និដ្ឋានបិទបញ្ចប់ទៅលើការជំនុំជម្រះក្តី។ ដូច្នេះ ដើមបណ្ដឹងរដ្ឋប្បវេណីអាចស្នើសុំជាសំណងរដ្ឋប្បវេណី សម្រាប់ជនរងគ្រោះទាំងអស់បាន។
ទាក់ទិនករណីនេះដែរ មន្ត្រីសម្របសម្រួលកម្មវិធីសាលាក្តីខ្មែរក្រហមនៃសមាគមអាដហុក លោក ឡាក់ គឺ ថ្លែងចាប់អារម្មណ៍ដែរថា សំណូមពររបស់ជនរងគ្រោះមានហេតុផលជាប្រយោជន៍សាធារណៈ និងមានសារសំខាន់សម្រាប់ទៅថ្ងៃអនាគត។ ហេតុនេះ មេធាវីនៃជនរងគ្រោះគួរលើកសំណើនេះជូនអង្គជំនុំជម្រះពិចារណាសម្រេចតាមសំណូមពរដើមបណ្ដឹង។ លោកបន្តថា រាជរដ្ឋាភិបាលក៏គួរតែចូលរួមជាមួយប្រជាពលរដ្ឋ ដើម្បីរក្សាទុកសាលាក្តីខ្មែរក្រហមនេះជាមរតកប្រវត្តិសាស្ត្រជាតិ និងពិភពលោក៖ «សំណើរបស់គាត់ក៏វាមិនប្រាសចាកដែរ ជាការពិតវិញទេ មេធាវីនៃក្រុមពួកគាត់ជាដើមបណ្ដឹងរដ្ឋប្បវេណីទេ គួរខិតខំលើកនូវអ្វីជាឆន្ទៈរបស់ពួកគាត់ហ្នឹងដាក់ទៅតុលាការ ដើម្បីធ្វើការសម្រេចឲ្យបាន»។
ឆ្លើយតបសំណូមពរនេះដែរ អ្នកនាំពាក្យទីស្ដីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី លោក ផៃ ស៊ីផាន មានប្រសាសន៍សម្គាល់ថា លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី សុខ អាន ក៏មានគម្រោងប្រមាណ ២ឆ្នាំមកហើយ ដើម្បីរក្សាសាលាក្តីខ្មែរក្រហមជាសារមន្ទីរតម្កល់ឯកសារពាក់ព័ន្ធទាំងអស់។ លោកបន្តថា អ្វីៗនឹងឃើញប្រាកដនៅពេលសាលាក្តីខ្មែរក្រហមបានបញ្ចប់សុពលភាព៖ «ជាទម្រង់ខ្ញុំឃើញមានតាំងពីពីរឆ្នាំកន្លងមកហើយ ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណា វាក្លាយទៅជាការពិតនៅពេលដែលទីបញ្ចប់នៃដំណើរការសាលាក្តីខ្មែរក្រហម ហើយអគារទាំងអស់នេះនឹងក្លាយទៅជាសារមន្ទីរសម្រាប់មនុស្សជាតិ»។
យ៉ាងនេះក្តី មន្ត្រីសាលាក្តីខ្មែរក្រហម លោក នេត្រ ភក្ដ្រា ឲ្យដឹងថា បច្ចុប្បន្ន រាជរដ្ឋាភិបាលបានបង្កើតរួចហើយ គឺមជ្ឈមណ្ឌលតម្កល់ឯកសារនៃសាលាក្តីខ្មែរក្រហមមួយនៅខណ្ឌសែនសុខ សម្រាប់សាធារណជនចូលសិក្សាស្រាវជ្រាវ។ ដោយឡែក ក៏មានសំណើសុំឲ្យបង្កើតទិវាចងចាំនៃអំពើព្រៃផ្សៃក្នុងរបបខ្មែរក្រហម និងបញ្ចូលបញ្ហានេះទៅក្នុងកម្មវិធីសិក្សាអប់រំ សម្រាប់សិស្សានុសិស្ស រួមទាំងកសាងស្តូបនិមិត្តរូបសម្រាប់រំលឹកវិញ្ញាណក្ខន្ធអ្នកស្លាប់សម័យខ្មែរក្រហម និងស្តូបនិមិត្តរូបនៃការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញពីសំណាក់ខ្មែរក្រហមមកលើជនរងគ្រោះជាដើម៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។