បញ្ហារបបខ្មែរក្រហមដែលចាប់ផ្ដើមកើតមាននៅថ្ងៃទី១៧ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៥ ហើយកន្លងសួសទៅអស់រយៈកាលពី ៣៨ឆ្នាំហើយនោះ ត្រូវបានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ យកធ្វើជាធ្វើពិធីរំឭកវិញ្ញាណក្ខន្ធអ្នកស្លាប់នៅក្នុងរបបនោះ នៅឯមជ្ឈមណ្ឌលប្រល័យពូជសាសន៍ជើងឯក នៅថ្ងៃទី១៧ ខែមេសា ពាក់កណ្ដាលសប្ដាហ៍នេះ។
ក្នុងពិធីរំឭកវិញ្ញាណក្ខន្ធនេះ សមាជិកអ្នកចូលរួមប្រមាណ ៣០០នាក់ ដែលជាសមាជិកគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ និងព្រះសង្ឃប្រមាណ ៥០អង្គ បានប្រារព្ធធ្វើពិធីបង្សុកូលបញ្ជូនកុសលដល់ជនរងគ្រោះជិត ២លាននាក់ ដែលបានស្លាប់នៅក្នុងរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ឬហៅថារបបខ្មែរក្រហម ដែលមាន ប៉ុល ពត ដឹកនាំប្រទេស ចន្លោះពីថ្ងៃទី១៧ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៥ ដល់ថ្ងៃទី៧ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៧៩។ មជ្ឈមណ្ឌលប្រល័យពូជសាសន៍ជើងឯក អតីតជាទីលានសម្លាប់មនុស្សរបស់ពួកខ្មែរក្រហម នៅចន្លោះពេលនោះ។
សមាជិកគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ គឺលោក ហូ វ៉ាន់ មានប្រសាសន៍ថា ការយកថ្ងៃទី១៧ ខែមេសា ធ្វើជាពិធីរំឭកវិញ្ញាណក្ខន្ធ និងបង្សុកូលបញ្ជូនកុសលដល់អ្នកស្លាប់នេះ គឺដើម្បីជាការរំឭកដល់មនុស្សជំនាន់ក្រោយឱ្យចងចាំពីរបបខ្មែរក្រហម និងដើម្បីបង្ការកុំឱ្យកើតមានសោកនាដកម្មបែបនេះ ទៅថ្ងៃមុខទៀតដែរ៖ «ពីព្រោះយើងមិនចង់ឱ្យមានរបបខ្មែរក្រហមជាលើកទីពីរទៀតទេ ហើយយើងក៏មិនចង់ឱ្យមានវប្បធម៌ខ្មែរក្រហមមាននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ សុំឱ្យប្រជាពលរដ្ឋទាំងអស់ យុវជន យុវនារី កុមារា កុមារី ជំនាន់ក្រោយ បរវាសចៀសឱ្យឆ្ងាយពីរបបដែលសម្លាប់មនុស្ស ដែលសម្លាប់ខ្មែរគ្នាឯង។ នេះជាអំពើព្រៃផ្សៃ ដែលគួរតែយើងចងចាំរាល់គ្នាជារៀងរាល់ឆ្នាំ»។
ប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ លោក សម រង្ស៊ី ថ្លែងតាមទូរស័ព្ទពីសហរដ្ឋអាមេរិក សម្រាប់អ្នកចូលរួមក្នុងពិធីនេះថា ជារៀងរហូតមក មានតែគណបក្ស សម រង្ស៊ី ទេ ដែលធ្វើពិធីរំឭកថ្ងៃទី១៧ មេសា ដើម្បីបង្សុកូលដល់ជនរងគ្រោះរបបនៅក្នុងខ្មែរក្រហម។
នៅក្នុងសេចក្ដីថ្លែងសារនយោបាយនោះ លោក សម រង្ស៊ី បន្តថា ឆ្នាំ២០១៣ គឺជាឆ្នាំចុងក្រោយ ដែលរដ្ឋាភិបាលរារាំងសាលាក្ដីជំនុំជម្រះអតីតមេដឹកនាំខ្មែរក្រហម មិនឱ្យដំណើរការទៅមុខ ហើយប៉ុនប៉ងការពារជនធ្លាប់មានបាតដៃប្រឡាក់ឈាមក្នុងកាប់សម្លាប់ពលរដ្ឋខ្មែរ ហើយបច្ចុប្បន្នមានតំណែងខ្ពង់ខ្ពស់ក្នុងរដ្ឋាភិបាលសព្វថ្ងៃ។
លោកថា បន្ទាប់ពីការបោះឆ្នោតជាតិនៅពេលខាងមុខ ដែលរំពឹងថា គណបក្សសង្គ្រោះជាតិ លោកនឹងជំរុញឱ្យមានការជំនុំជម្រះក្ដីអតីតមេដឹកនាំខ្មែរក្រហមឱ្យបានត្រឹមត្រូវ ដោយចៅក្រមខ្មែរ និងអន្តរជាតិដែលមិនទទួលបញ្ជាពីខាងក្រៅ៖ «ដូច្នេះរដ្ឋាភិបាលបច្ចុប្បន្នការពារគេ មិនឱ្យតុលាការអន្តរជាតិកោះហៅទៅសួរចម្លើយ ទៅបំភ្លឺ ហើយពេលរកការពិតឃើញនឹងកាត់ទោសតាមផ្លូវច្បាប់។ ដូច្នេះ ជនឧក្រិដ្ឋមួយចំនួនដែលកាន់តំណែងជារដ្ឋមន្ត្រី ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី នៅប្រទេសកម្ពុជា សព្វថ្ងៃ មិនរួចផុតពីការកាត់ទោសដោយតុលាការមួយត្រឹមត្រូវ ចាប់ពីឆ្នាំក្រោយ ១៧ មេសា ឆ្នាំ២០១៤ ពេលនោះនឹងមានរដ្ឋាភិបាលថ្មី ដឹកនាំដោយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ ហើយយើងនឹងជំរុញឱ្យតុលាការកាត់ទោសមេដឹកនាំខ្មែរក្រហមដំណើរការទៅមុខឱ្យបានត្រឹមត្រូវ»។
ទាក់ទងនឹងការជំនុំជម្រះអតីតមេដឹកនាំខ្មែរក្រហមនេះដែរ នៅក្នុងពិធីបុណ្យកាត់ឫសសីមាព្រះវិហារ នៅវត្តអម្ពិលវ័ន្ត ក្នុងស្រុកថ្ពង ខេត្តកំពង់ស្ពឺ នៅថ្ងៃសុក្រ ទី១៩ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៣ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ឆ្លើយតបទៅនឹងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍លោក សម រង្ស៊ី វិញថា ការប៉ុនប៉ងចាប់មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលបច្ចុប្បន្នណាមួយយកទៅកាត់ទោស គឺជានយោបាយសងសឹក ដូចពាក្យស្លោកថា ទឹកឡើងត្រីស៊ីស្រមោច ទឹកហោចស្រមោចស៊ីត្រីវិញ។
លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីបន្តថា ការប៉ុនប៉ងបែបនេះមិនអាចនឹងទៅរួចទេ ហើយនឹងអាចបង្កឱ្យមានសង្គ្រាមជាថ្មី គឺសង្គ្រាមផ្ទៃក្នុងជាតិពិតប្រាកដ៖ «ចូលឆ្នាំមមីមិនទាន់បានប៉ុន្មានថ្ងៃផង ចាប់ផ្ដើមត្រៀមកាត់ទោស ហ៊ុន សែន ត្រៀមកាត់ទោសអ្នកដឹកនាំមួយចំនួនទៀតទៅហើយ។ អ៊ីចឹងរឿងអី បើគេហ៊ានប្រមាថកាត់ទោសដល់ថ្នាក់អស់លោករដ្ឋមន្ត្រី អស់លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីទៅហើយ ហើយយ៉ាងហោចណាស់ក៏ក្លាយទៅជា បើទោះជាមិនឈ្នះឆ្នោត ក៏នឹងក្លាយទៅជាសមាជិកសភា តើគេខ្លាចកាត់ទោសមេទ័ពទេ? តើគេខ្លាចកាត់ទោសចៅហ្វាយខេត្តទេ? គេខ្លាចកាត់ទោសមេប៉ូលិស មេប៉េអឹមទេ? គេកាត់ទោស។ អ៊ីចឹងរឿងអីនឹងកើតឡើងនៅប្រទេសកម្ពុជា? អ្នកខ្លះចាំតែឱ្យកាត់តើ! ភូសមុនបាត់»។
នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ថ្លែងថា ការប៉ុនប៉ងរបស់មេបក្សសង្គ្រោះជាតិ គឺជាការដើរតាមផ្លូវនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រច្រំដែលដែលមានស្ថានភាពតែងសងសឹកគ្នាពីរបបមួយទៅរបបមួយ ចាប់តាំងពីរបបសង្គមរាស្ត្រនិយមរបស់សម្ដេច សីហនុ រហូតដល់របបខ្មែរក្រហមរបស់ ប៉ុល ពត។
សរុបសេចក្ដីមក នៅក្នុងសប្ដាហ៍នេះ រឿងរ៉ាវរបស់ខ្មែរក្រហម ត្រូវបានអ្នកនយោបាយនៅខាងគណបក្សប្រឆាំង គឺគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ និងគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដែលកំពុងកាន់អំណាចលើកយកមកធ្វើរបៀបវារៈឆ្លើយឆ្លងគ្នានៅក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍នយោបាយរបស់ខ្លួន។
ងាកមកសាលាក្ដីខ្មែរក្រហមវិញ ទោះជាមិនមានសវនាការនៅក្នុងសប្ដាហ៍នេះក្ដី ក៏ប្រធានសាលាដំបូងនៃសាលាក្ដីខ្មែរក្រហម គឺលោកចៅក្រម និល ណុន កាលពីថ្ងៃទី១១ ខែមេសា បានប្រកាសដល់ភាគីពាក់ព័ន្ធក្នុងសំណុំរឿង ០០២ និងសាធារណជនថា សាលាដំបូងនឹងធ្វើសវនាការរបស់ខ្លួនជាបន្តទៀត នៅថ្ងៃចន្ទ ទី២២ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៣ ដោយចាប់ពីម៉ោង ៩ ព្រឹកទៅ៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។