កាលពីថ្ងៃចន្ទ ទី២៩ ខែមេសា ដើមសប្ដាហ៍កន្លងទៅនេះ សាលាដំបូងនៃសាលាក្ដីខ្មែរក្រហមធ្វើសវនាការពិនិត្យភស្តុតាងលើសំណុំរឿង ០០២ វគ្គទី ១ ដដែល ដោយស្ដាប់សក្ខីកម្មរបស់អ្នកតាំងខ្លួនជាដើមបណ្ដឹងរដ្ឋប្បវេណីមួយរូបឈ្មោះ ស សារិន។
ដើមបណ្ដឹងរដ្ឋប្បវេណី ស សារិន ជាអតីតអ្នកឃោសនាសិល្បៈនៅក្នុងខេត្តកំពង់ចាម ពេលតស៊ូនៅដើមទសវត្សឆ្នាំ១៩៧០ និងជាអ្នកបើកបររថយន្តដឹកភ្ញៀវបរទេស និងកម្មាភិបាលខ្មែរក្រហមជាន់ខ្ពស់ នៅទីក្រុងភ្នំពេញ ក្នុងឆ្នាំ១៩៧៥។ មេធាវីនាំមុខការពារដើមបណ្ដឹងរដ្ឋប្បវេណីជម្រាបអង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូងថា ដើមបណ្ដឹងរដ្ឋប្បវេណី ស សារិន មានព័ត៌មានសំខាន់ៗ ដែលមានប្រយោជន៍ដល់សំណុំរឿង ០០២។
បើទោះជាដូច្នេះក្ដី សវនាការដែលប្រព្រឹត្តទៅបានតែជាង ២ម៉ោង ក៏ត្រូវបានបញ្ចប់ទៅវិញទាំងពាក់កណ្ដាលទី ដោយសារតែដើមបណ្ដឹងរដ្ឋប្បវេណី ស សារិន សុំផ្អាកការផ្ដល់សក្ខីកម្មបន្តទៅទៀត ព្រោះគាត់ភ័យខ្លាចអំពីបញ្ហាអសន្តិសុខផ្ទាល់ខ្លួន និងគ្រួសាររបស់គាត់៖ «ខ្ញុំមានការភិតភ័យអំពីអសន្តិសុខរបស់ខ្ញុំ ព្រោះខ្ញុំមើលគំរូដូចលោក ផាន់ ង៉ោ ជារឿងនយោបាយ និយាយពីរឿងខ្មែរក្រហម។ នេះខ្ញុំនិយាយនៅចំពោះមុខគាត់អ៊ីចឹង»។
ការសុំផ្អាករបស់ដើមបណ្ដឹងរដ្ឋប្បវេណី ស សារិន គឺធ្វើឡើងនៅពេលដែលសហព្រះរាជអាជ្ញាសាកសួរគាត់អំពីខ្លឹមសារ និងពាក្យពេចន៍របស់ជនជាប់ចោទ នួន ជា និង ខៀវ សំផន ក្នុងវគ្គរៀនសូត្ររបស់កម្មាភិបាលនៅក្នុងរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ដែលគាត់អះអាងថា គាត់ក៏ចូលរៀនក្នុងវគ្គនោះដែរ៖ «កើតជារឿងខ្មែររាប់លាននាក់ហ្នឹងដោយសារស្អី? ដោយសារសាលាបង្រៀនកម្មាភិបាលហ្នឹង ដែលបង្រៀនដោយគាត់ហ្នឹងហើយ។ ខ្ញុំសុំបង្ហើបត្រួសៗ។ ក៏ប៉ុន្តែ នេះជារឿងអសន្តិសុខចំពោះខ្ញុំហ្នឹង វា ៧០% រួចទៅហើយ ដែលខ្ញុំទម្លាយមកប្រាប់តុលាការប៉ុណ្ណេះ»។
ដើមបណ្ដឹងរដ្ឋប្បវេណី ស សារិន បានទាមទារលក្ខខណ្ឌឱ្យរដ្ឋាភិបាលជួយផ្ដល់ឱ្យមានកម្លាំងនគរបាល ឬកងរាជអាវុធហត្ថការពារសន្តិសុខផ្ទាល់ខ្លួន និងគ្រួសារ មុននឹងលោកផ្ដល់សក្ខីកម្មបន្ត ហើយលោកសន្យានឹងជួយផ្ដល់ព័ត៌មានដល់តុលាការវិញ៖ «ខ្ញុំសុំការការពារនេះពីសមត្ថកិច្ចប៉ូលិសក៏បាន ប៉េអឹមក៏បាន ឱ្យតែកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ ប្រហែលជាគ្នា ៤នាក់ លុះត្រាខ្ញុំអស់ជីវិត»។
បើមិនដូច្នោះទេ លោកបដិសេធមិនផ្ដល់សក្ខីកម្មទេ ទោះជាសវនាការនោះមិនធ្វើសាធារណៈក្ដី។
បន្ទាប់ពីអង្គជំនុំជម្រះដកឃ្លាពិចារណាមួយលើកពីរលើករួចមក ប្រធានអង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូង លោកចៅក្រម និល ណុន បានសម្រេចប្រកាសបញ្ចប់សវនាការដោយសារតែមិនអាចផ្ដល់ការធានា តាមការស្នើសុំរបស់ដើមបណ្ដឹងរដ្ឋប្បវេណី ស សារិន បាន៖ «ជម្រាបលោកថា សំណើសុំរបស់លោកចាប់ពីពេលនេះរហូតអស់ជីវិត មិនមានហេតុផលច្បាស់លាស់ទេ ហើយក៏គ្មានយុត្តាធិការសម្រេចតាមសំណើសុំរបស់លោកបែបនេះទេ ហើយអង្គជំនុំជម្រះក៏មិនសម្រេចផ្ដល់នូវវិធានការផ្សេងទៀត ជូនលោកដែរ។ ហេតុដូច្នេះ អង្គជំនុំជម្រះសម្រេចបញ្ចប់ការស្ដាប់សក្ខីកម្មរបស់លោកត្រឹមនេះ»។
ក្រោយការប្រកាសបញ្ចប់សក្ខីកម្មរបស់ដើមបណ្ដឹងរដ្ឋប្បវេណី ស សារិន អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូងបន្តសវនាការស្ដាប់សាក្សីមួយរូប ឈ្មោះ អ៊ុង ឆាត់។ សវនាការនោះ គឺផ្ដោតជាសំខាន់លើការសម្លាប់អតីតទាហានក្នុងរបប លន់ នល់ ពេលដែលខ្មែរក្រហមឈ្នះសង្គ្រាម នៅខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៥។
សាក្សី អ៊ុង ឆាត់ អាយុ ៦២ឆ្នាំ ជាអតីតកងទ័ពខ្មែរក្រហមនៅខេត្តពោធិ៍សាត់ អះអាងថា គាត់ជាអ្នកបានឃើញព្រឹត្តិការណ៍ ដែលគេប្រមូលអតីតទាហានក្នុងរបប លន់ នល់ យកទៅប្រជុំនៅក្នុងសាលាខេត្ត រួចហើយគេដឹកយកទៅសម្លាប់នៅបន្ទាយទួលពោធិ៍ជ្រៃក្នុងខេត្តនេះ៖ «ឱ្យខ្ញុំមកទទួលនៅសាលាខេត្តហ្នឹងគ្រាន់តែមកយាមកាមតាមរបង និងច្រកទ្វាទេ។ ទទួលបន្ទុកគ្រាន់តែឈរយាមមិនឱ្យប្រជារាស្ត្រ ឬនរណាចេញចូលបានប៉ុណ្ណោះ»។
បន្ទាយទួលពោធិ៍ជ្រៃ គឺជាកន្លែងសម្លាប់អតីតទាហានក្នុងរបប លន់ នល់ មួយកន្លែង ដែលត្រូវបានសាលាក្ដីខ្មែរក្រហមដាក់បញ្ចូលក្នុងទៅសំណុំរឿងលេខ ០០២ វគ្គទី ១ សម្រាប់ជំនុំជម្រះក្ដីលើអតីតមេដឹកនាំជាន់ខ្ពស់ខ្មែរក្រហម ដែលនៅរស់រានពីររូប ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ននេះ គឺជនជាប់ចោទ នួន ជា និង ខៀវ សំផន។
ទាក់ទងនឹងរឿងរ៉ាវនៅបន្ទាយទួលពោធិ៍ជ្រៃ នេះដែរ អតីតយោធិនខ្មែរក្រហមវ័យ ៥៤ឆ្នាំ នៅក្នុងខេត្តពោធិ៍សាត់ ម្នាក់ទៀត ឈ្មោះ លឹម សាត ជម្រាបអង្គជំនុំជម្រះថា នៅខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៥ លោកជាអ្នកទទួលបញ្ជាឱ្យប្រមូលអតីតទាហាន និងប៉ូលិសក្នុងរបប លន់ នល់ ឱ្យទៅប្រជុំនៅសាលាខេត្ត ហើយបន្ទាប់គេដឹកយកទៅសម្លាប់នៅទួលពោធិ៍ជ្រៃនោះ។
សាក្សី លឹម សាត ថ្លែងថា ពួកអតីតទាហាន និងប៉ូលិសរបប លន់ នល់ ទាំងនោះ ត្រូវបានពួកខ្មែរក្រហមបោកបញ្ឆោតថា យកទៅរៀនសូត្រ៖ «ឡាន ហ្សេ. អឹម. សេ (GMC) ហើយពួកឡានសំណាញ់ ដឹកបានមនុស្ស ៣០នាក់។ ដឹកទៅទួលពោធិ៍ជ្រៃ តែម្ដង។ បាទ! គេនិយាយប្រាប់ថា ជួបជុំទាហានអីហ្នឹង គេថា ឱ្យរៀនសូត្រ ហើយរៀនសូត្រហើយ ត្រឡប់មកវិញ គេថាអ្នកណាធ្វើការអី ឱ្យធ្វើខាងហ្នឹងវិញ»។
លោកបញ្ជាក់ទៀតថា មូលហេតុដែលគេបញ្ឆោតអតីតទាហាន និងប៉ូលិសក្នុងរបប លន់ នល់ ទាំងនោះថា ឱ្យទៅរៀន ហើយសម្លាប់នោះ គឺព្រោះពួកគេខ្លាចអ្នកទាំងនោះរើបម្រះឡើងវិញ។ លោកបន្តថា បញ្ជាដែលលោកបានទទួលនោះ គឺមេបញ្ជាការរបស់លោកទទួលពីថ្នាក់ដឹកនាំ ពីគណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមបក្សទៅ។
សាក្សី លឹម សាត រៀបរាប់ប៉ាន់ស្មានថា អតីតទាហាន និងប៉ូលិសរបប លន់ នល់ ដែលគេយកទៅសម្លាប់នៅទួលពោធិ៍ជ្រៃនោះ មានចំនួនប្រមាណជា ២ពាន់នាក់។
ទាំងសាក្សី លឹម សាត និងសាក្សី អ៊ុង ឆាត់ បដិសេធថា ពួកគាត់ និងក្រុមរបស់គាត់មិនបានចូលរួមសម្លាប់អ្នកទាំងនោះទេ គឺលោកគ្រាន់តែទទួលបញ្ជាឱ្យនៅយាមឡានដែលដឹកទៅនោះ ហើយនៅចម្ងាយជាង ១០គីឡូម៉ែត្រ ពីទីតាំងសម្លាប់ទួលពោធិ៍ជ្រៃ។ លោកដឹងថា កម្លាំងអ្នកសម្លាប់នៅទួលពោធិ៍ជ្រៃនោះ អាចមានចំនួន ៥០នាក់។
បន្ទាប់ពីការស្ដាប់សាក្សី អ៊ុង ឆាត់ និងសាក្សី លឹម សាត នៅព្រឹកថ្ងៃចន្ទ ទី៦ ខែឧសភានេះ អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូងនឹងស្ដាប់សក្ខីកម្មអ្នកជំនាញបរទេសមួយរូប ឈ្មោះ ហ្វ៊ីលីព ហ្សត (Philip Short)។ លោក ហ្វ៊ីលីព ហ្សត ជាអ្នកនិពន្ធសៀវភៅមួយក្បាលស្ដីអំពី ប៉ុល ពត៖ ការវិភាគអំពីសុបិនអាក្រក់៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។