ជនជាតិដើមភាគតិច ១២គ្រួសារ រស់នៅភូមិសោមគល់ ឃុំសោមធំ ស្រុកអូរយ៉ាដាវ ខេត្តរតនគិរី នាំគ្នាចូលទៅកាន់កាប់ដីមួយកន្លែងក្នុងឃុំលំជ័រ ក្នុងតំបន់ព្រៃចុះបញ្ជីអភិរក្សជាព្រៃការពារសហគមន៍ ដើម្បីយកដីតាំងលំនៅឋាន និងដាំដំណាំកសិកម្ម។
មន្ត្រីមូលដ្ឋានឃុំ បារម្ភខ្លាចកើតមានអំពើហិង្សាដោយសារតែសហគមន៍អ្នកអភិរក្សព្រៃឈើព្រមានថា នឹងនាំគ្នាទៅរុះរើ និងកាប់បំផ្លាញផ្ទះ និងដំណាំជនជាតិដើមភាគតិចដែលទៅតាំងលំនៅថ្មី ខណៈសមត្ថកិច្ចយឺតយ៉ាវមិនចាត់វិធានការចំពោះអ្នកចូលទៅតាំងលំនៅខុសច្បាប់នេះ។
អាជ្ញាធរឃុំលំជ័រ ស្រុកអូរយ៉ាដាវ ខេត្តរតនគិរី អំពាវនាវឲ្យអាជ្ញាធរស្រុកប្រញាប់ដោះស្រាយការតាំងលំនៅខុសច្បាប់របស់ជនជាតិដើមភាគតិច ១២គ្រួសារនៅលើដីព្រៃការពារសហគមន៍អភិរក្ស។
ការអំពាវនាវនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីប្រជាពលរដ្ឋភូមិឡែ ឃុំលំជ័រ កាលពីដើមសប្ដាហ៍ បានជួបប្រជុំគ្នាគ្រោងនាំគ្នាទៅរុះរើរោងស្នាក់នៅរបស់ជនជាតិដើមភាគតិច ១២គ្រួសារនោះ ដោយសារតែមិនឃើញសមត្ថកិច្ចចុះដោះស្រាយការតាំងលំនៅខុសច្បាប់នេះ។
សមាជិកគណៈកម្មការព្រៃការពារសហគមន៍ភូមិឡែ លោក សល់ ណក បញ្ជាក់ថា ប្រជាពលរដ្ឋ ១២គ្រួសារបានចូលមកតាំងលំនៅតាំងពីខែមីនា លើកន្លែងដាំកូនឈើរបស់សហគមន៍អស់ចំនួន ១៥ហិកតារ ធ្វើឲ្យប៉ះពាល់កូនឈើដែលបានដាំឡើងវិញនៅតំបន់នោះ។ លោកថា គណៈកម្មការសហគមន៍សម្រេចថានឹងចាត់វិធានការបណ្ដេញប្រជាពលរដ្ឋ ១២គ្រួសារដោយខ្លួនឯង ប្រសិនអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធមិនដោះស្រាយបញ្ហានេះ៖ « កាប់តាំងពីរដូវប្រាំងមកហើយ ឥឡូវគេដាំដំណាំអស់ហើយ។ ធ្វើរោងដាំដំឡូង ពួកខ្ញុំចុះទៅឃាត់ជាមួយមេឃុំ គេមិនព្រមចេញ »។
វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនអាចទាក់ទងប្រជាពលរដ្ឋ ១២គ្រួសារ សុំបញ្ជាក់បញ្ហានេះបានទេ នៅថ្ងៃទី៩ ខែកក្កដា។
មេឃុំលំជ័រ លោក សេវ ថ្វាន បញ្ជាក់នៅថ្ងៃទី៩ ខែកក្កដា ថា អាជ្ញាធរឃុំបានធ្វើរបាយការណ៍រឿងនេះជូនអាជ្ញាធរស្រុកយូរហើយ ក៏ប៉ុន្តែអាជ្ញាធរស្រុកមិនបានឆ្លើយតបយ៉ាងណានៅឡើយ។
អភិបាលស្រុកអូរយ៉ាដាវ លោក ម៉ា វិចិត្រ ទទួលស្គាល់ថា អាជ្ញាធរស្រុកបានប្រជុំមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធថ្នាក់ស្រុក គ្រោងចុះទៅដោះស្រាយបញ្ហានេះនាពេលឆាប់ៗនេះ។ លោកថា ការយឺតយ៉ាវបណ្ដាលមកពីរដូវនេះភ្លៀងធ្លាក់ច្រើន ចំណែកមន្ត្រីអាជ្ញាធរក៏ជាប់ភារកិច្ចច្រើននៅមូលដ្ឋាន៖ « កុំតែមេឃភ្លៀងហើយ ហើយមេឃុំក៏បានរាយការណ៍មកខ្ញុំដែរ។ យើងពិនិត្យឃើញកំហុសជាក់ស្ដែង យើងអនុវត្តតាមច្បាប់ »។
នាយខណ្ឌរដ្ឋបាលព្រៃឈើខេត្តរតនគិរី លោក កែប កត់ ថ្លែងថា ព្រៃការពារ គឺអាជ្ញាធរជំនាញបានប្រគល់ជូនសហគមន៍អភិរក្សមិនអាចនរណាចូលទៅតាំងលំនៅបានទេ។ លោកថា នឹងចាត់មន្ត្រីចុះទៅដោះស្រាយបញ្ហានេះ៖ « គាត់ត្រូវដាក់ពាក្យប្ដឹងទៅអាជ្ញាធរឃុំផង ស្រុកផង ទៅអាជ្ញាធរជំនាញផង ដើម្បីចុះជួយគាត់ »។
មន្ត្រីឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្សសមាគមអាដហុក (ADHOC) លោក ឆាយ ធី កត់សម្គាល់ថា ជនជាតិដើមភាគតិចមួយចំនួន បាននាំគ្នាចូលទៅកាន់កាប់ដីព្រៃសាធារណៈរបស់រដ្ឋ និងដីឯកជនជាកម្មសិទ្ធិរបស់ពលរដ្ឋខ្មែរជាបន្តបន្ទាប់ ចាប់ពីដើមឆ្នាំ២០៦ នេះ។ លោកថា អាជ្ញាធរគួរចាត់វិធានការអប់រំបន្ថែមដល់ជនជាតិដើមភាគតិច ចូលរួមអនុវត្តច្បាប់ឲ្យបានត្រឹមត្រូវ៖ « គាត់បានលក់ដីរបស់គាត់ អ្នកខ្លះភ្លើតភ្លើនត្រូវការប្រាក់បណ្ដាលឲ្យខ្វះដីនៅ ហើយគាត់ចលនាទៅកាប់កន្លែងផ្សេង។ អ៊ីចឹងយើងឃើញថា បច្ចុប្បន្នប៉ះហើយ »។
ព្រៃការពារសហគមន៍ភូមិឡែ មានផ្ទៃដីជិត ៤០០ហិកតារ។ កាលពីឆ្នាំ២០១២ ក្រុមហ៊ុនសម្បទាន ជា ច័ន្ទរិទ្ធ ធ្លាប់បានឈូសឆាយព្រៃអស់ ៣០ហិកតារ ដើម្បីពង្រីកដីសម្បទាន។ រឿងនេះសមត្ថកិច្ចព្រៃឈើទទួលស្គាល់ថា ក្រុមហ៊ុនពិតជាបានឈូសឆាយព្រៃសហគមន៍អភិរក្ស និងតម្រូវឲ្យក្រុមហ៊ុនដាំកូនឈើជំហានទីមួយ ២.៥០០ដើមនៅលើដីដែលបានឈូសឆាយសងសហគមន៍វិញ។ លើសពីនេះទៀត សហគមន៍បានប្ដឹងក្រុមហ៊ុនទៅស្ថាប័នតុលាការ ដើម្បីទារសំណងការខូចខាត និងសំណងផលប៉ះពាល់ជំនឿប្រពៃណីជនជាតិដើមភាគតិចទៀតផង៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។