អ្នកភូមិបណ្ដែតទឹកក្នុងសង្កាត់ផ្សារឆ្នាំង ក្រុងកំពង់ឆ្នាំង សម្រេចចិត្តអូសផ្ទះសម្បែងរបស់ខ្លួនឡើងរស់នៅលើគោកបណ្ដើរៗ ខណៈអាជ្ញាធរអំពាវនាវឲ្យជនជាតិវៀតណាម ជនជាតិចាម និងខ្មែរ ដែលរស់នៅលើបឹងទន្លេសាបជិត ១ពាន់គ្រួសារ (៩៩៦គ្រួសារ) រកទិញដីសង់ផ្ទះរស់នៅលើគោកដោយខ្លួនឯង។
តើអ្នកភូមិដែលមានដី និងសម្រេចចិត្ដឡើងរស់នៅលើគោកមុនគេនោះ មានស្ថានភាពរស់នៅបែបណា?
ផ្ទះប្រក់ស័ង្កសីបាំងជញ្ជាំងក្ដាររបស់ជនជាតិចាម ជាង ១០ខ្នង ដែលអ្នកភូមិនាំគ្នាសែង និងផ្ទះខ្លះជួលគ្រឿងចក្រអូសចេញពីផ្ទៃទឹកមករស់នៅលើគោកបានរយៈពេលកន្លះខែហើយ។ ផ្ទះដែលតម្រៀបគ្នាជាជួរនេះ ឋិតនៅភូមិទី៥ សង្កាត់ខ្សាម មានចម្ងាយប្រមាណ ១០០ម៉ែត្រពីច្រាំងទន្លេនៃស្ថានីយទឹកស្អាតអានកូ (Anco) ខណៈដីស្រែប្រាំងនៅតំបន់នោះ មានឈ្មួញពុះច្រៀកជាឡូលក់ស្ទើរសព្វដី។
ស្ត្រីវ័យ ៥៣ឆ្នាំម្នាក់ កំពុងដេកស្អំទឹកកកពោះបណ្ដើរ និងលក់នំឲ្យក្មេងនៅរានហាលមុខផ្ទះបណ្ដើរ គឺអ្នកស្រី ជា មុំ មានប្រសាសន៍ថា រូបគាត់មិនស្រួលពោះជាប្រចាំ ហើយដាក់នំកញ្ចប់លក់ឲ្យក្មេងៗក្នុងភូមិប្រហែល ១០ផ្ទះ ដែលទើបរុះរើពីទឹកមកនៅក្បែរគ្នា គ្រាន់បានប្រាក់ដោះទ័ល។ អ្នកស្រីថា រូបគាត់ផ្ទាល់អាចរស់នៅលើគោកបាន ប៉ុន្តែកូនក្មួយលំបាកដោយនៅឆ្ងាយពីមុខរបរនេសាទ៖ «ខ្ញុំជាចាស់ទុំនៅក្នុងផ្ទះរស់នៅតាមតែក្មួយ និងកូនចៅចិញ្ចឹម។ ខ្ញុំចេះតែដាក់នំលក់លេងៗទៅសម្រាប់ក្មេងហូប ឬមនុស្សចាស់ហូបតិចតួចហ្នឹងហើយ។ ចំណែកខ្ញុំរស់នៅស្រួលជាងលើទឹកហើយ តែកូនចៅវាលំបាក ព្រោះនៅឆ្ងាយការនេសាទត្រី និងមានទូកក្ដារនៅក្រោម»។
ក្រុមពលរដ្ឋត្អូញត្អែរថា ពួកគាត់មិនទាន់ស៊ាំនឹងការរស់នៅលើគោកនៅឡើយទេ នៅគ្រាដែលពួកគាត់គ្មានទឹកស្អាតប្រើប្រាស់ គ្មានអគ្គិសនី គ្មានបង្គន់អនាម័យ និងខ្លះជំពាក់លុយអង្គការដោយសារការចំណាយទៅលើការជួលគេអូសផ្ទះឡើងគោក។ ពលរដ្ឋស្នើឲ្យអាជ្ញាធរ ឬមន្ត្រីអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល ជួយដោះស្រាយបញ្ហាទាំងនេះសិន មុននឹងអភិវឌ្ឍមន្ទីរពេទ្យ សាលារៀន ឬទីផ្សារលក់ដូរ ជាដើម។
ចំណែកបុរសជនជាតិចាម ម្នាក់ទៀតដែលដៃម្ខាងកាន់កញ្ចប់បារី និងដៃម្ខាងទៀតធ្វើកាយវិការបង្ហាញពីការលំបាកអូសផ្ទះចេញពីផ្ទៃទឹក គឺលោក លី ម៉ើ ឲ្យដឹងថា បច្ចុប្បន្នមានពលរដ្ឋចំនួន ៩គ្រួសារ បានផ្លាស់ប្ដូរផ្ទះរួចរាល់ហើយ និងមានផ្ទះមួយចំនួនទៀតនឹងត្រូវរើឡើងមករស់នៅក្បែរតំបន់គាត់ដែរ។ លោកថា ពលរដ្ឋទាំងនេះមានជីវភាពក្រីក្រ ហើយឆ្លៀតខ្ចីលុយអង្គការ និងខ្លះចងការប្រាក់ឯកជន ដើម្បីទិញដីទំហំប្រហែល ២០ ឬ ៣០ម៉ែត្រការ៉េ សម្រាប់តែដាក់ផ្ទះមួយរស់នៅប៉ុណ្ណោះ។ ចំពោះការដាំដុះ ឬមុខរបររកស៊ី គឺនៅពឹងផ្អែកលើការនេសាទទាំងស្រុងនៅឡើយ៖ «ឥឡូវស្នើសុំអណ្ដូងទឹកគេបានបីហើយ ដែលយកមកខួង រួចទឹកគេមានគម្រោងតឲ្យតែគ្មានលុយបង់សេវាក្នុងមួយគ្រួសារ ១០០ដុល្លារ ហើយគ្នាមានលុយឯណា គ្រាន់តែលុយសម្រាប់ទិញសសរទល់ផ្ទះ គ្មានលុយឯណានឹងតទឹកស្អាត វាលំបាកសព្វបែបយ៉ាង»។
ឆ្លើយតបនឹងការត្អូញត្អែររបស់ពលរដ្ឋជនជាតិចាម នេះ អាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចបញ្ជាក់ថា ផ្ទះអ្នកភូមិដែលទើបផ្លាស់ទីទៅលើគោកនោះ គឺឋិតនៅមិនឆ្ងាយពីស្ថានីយទឹកស្អាត ឬអគ្គិសនីទេ ហើយអាជ្ញាធរក៏អាចប្រើកម្លាំងចម្រុះជួយយកផ្ទះរបស់ពួកគាត់ឡើងគោកបានដែរ បើមានសំណើពីពលរដ្ឋ។ ប៉ុន្តែផ្ទះភាគច្រើន ស្នើសុំរស់នៅលើទឹកសិន និងរង់ចាំទឹកទន្លេឡើងធំ ទើបចូលបង្កឿងផ្ទះតាមដីរៀងៗខ្លួន។
អភិបាលរងខេត្តកំពង់ឆ្នាំង និងជាប្រធានក្រុមការងាររៀបចំផ្ទះបណ្ដែតទឹក លោក ស៊ុន សុវណ្ណរិទ្ធិ ថ្លែងថា អ្នកភូមិបានចូលរួម និងដើរមុនជំហាននីមួយៗនៃដំណើរការអភិវឌ្ឍន៍របស់អាជ្ញាធរ។ ដូច្នេះ បញ្ហាប្រឈមខ្លះអាចនឹងកើតមាន ប៉ុន្តែក្រុមការងារនឹងចុះពិនិត្យដោះស្រាយឲ្យបានឆាប់ ដោយការអនុវត្តជំហានទី៣ គឺផែនការរៀបចំហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ត្រូវដើរទន្ទឹមគ្នានឹងជំហានទី៤ គឺការផ្លាស់ទីក្រុមអាជីវករ និងប្រជាពលរដ្ឋទៅរស់នៅ ឬរកស៊ីនៅកន្លែងដែលបានអភិវឌ្ឍរួចរាល់នោះបណ្ដើរៗ៖ «បងប្អូនយើងទៅប្រហែលជាង ២០គ្រួសារ ហើយក្រុមការងារកំពុងរៀបចំផ្ទះទឹកឲ្យហើយសិន។ អាហ្នឹងយើងរៀបចំជូនគាត់ទៀត ដោយឡែកផ្លូវថ្នល់ អគ្គិសនីអាជ្ញាធរនឹងគិតគូរ»។
មន្ត្រីសម្របសម្រួលនៃសមាគមអាដហុក (ADHOC) ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង លោក សំ ច័ន្ទគា ដែលបានចុះពិនិត្យមើលស្ថានភាពរស់នៅរបស់អ្នកភូមិទើបផ្លាស់ប្ដូរទីតាំងរស់នៅថ្មីនេះ ថ្លែងថា អ្នកភូមិបណ្ដែតទឹកភាគច្រើនស្ម័គ្រចិត្តឡើងរស់នៅលើគោកតាមដីដែលខ្លួនបានទិញ ក្នុងតម្លៃថោកៗកាលពីយូរមកហើយនោះ។ លោកថា ដើម្បីជំរុញឲ្យចលនាបន្លាស់ទីនេះមានប្រសិទ្ធភាព អាជ្ញាធរគប្បីជួយគាំទ្រ៖ «រដ្ឋាភិបាលគួរផ្ដល់ថវិកាបន្តិចបន្តួចលើសោហ៊ុយក្នុងការផ្លាស់ផ្ទះ នោះវានឹងលើកទឹកចិត្ដឲ្យពួកគាត់កាន់តែច្រើនចេញពីទឹកមករស់នៅលើគោកនេះ»។
អាជ្ញាធរខេត្តកំពង់ឆ្នាំង មានគម្រោងស្ថាបនាសួនច្បារ កន្លែងហាត់ប្រាណ និងវេទិកា នៅអែបមាត់ទន្លេផ្សារក្រោមប្រវែងជិត ៣គីឡូម៉ែត្រ ចាប់ពីមុខវត្តលោកយាយទេព រហូតដល់ស្ថានីយទឹកស្អាតអានកូ ក្នុងសង្កាត់ផ្សារឆ្នាំង។ គម្រោងនេះ តម្រូវឲ្យអ្នកភូមិបណ្ដែតទឹកភាគច្រើនជាជនជាតិវៀតណាម អាជីវករ និងផ្ទះរបស់ពលរដ្ឋរាប់រយគ្រួសារឋិតនៅក្នុងតំបន់អភិវឌ្ឍន៍ ត្រូវប្ដូរទៅទីតាំងថ្មី៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។