អគ្គនាយកក្រសួងកសិកម្ម បានចេញលិខិតសម្រេចឲ្យក្រុមហ៊ុនស៊្វីស រ៉ាប់ប៊ើរ ផ្លែនថេសិន (Swift Rubber Plantation) ដែលវិនិយោគចម្ការកៅស៊ូរដ្ឋនៅខេត្តរតនគិរី ប្រមូលទិន្នន័យផ្ទៃដី និងអត្តសញ្ញាណអ្នករំលោភកាន់កាប់ដីចម្ការកៅស៊ូរដ្ឋឲ្យបានច្បាស់លាស់ ដើម្បីប្ដឹងអ្នករំលោភ និងអ្នកពាក់ព័ន្ធទៅស្ថាប័នតុលាការ។
ក្រុមហ៊ុនចម្ការកៅស៊ូ ស៊្វីស រ៉ាប់ប៊ើរ រកឃើញផ្ទៃដីជាង ៣០០ហិកតារ នៅជំហានដំបូងដែលពលរដ្ឋ និងមន្ត្រីមានអំណាចរំលោភកាន់កាប់ដោយខុសច្បាប់។
ការប្រមូលទិន្នន័យនេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីក្រសួងកសិកម្ម កាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែកក្កដា ចេញលិខិតសម្រេចឲ្យក្រុមហ៊ុនប្ដឹងប្រជាពលរដ្ឋ និងមន្ត្រីមានអំណាចរំលោភដីចម្ការកៅស៊ូ បន្ទាប់ពីក្រុមហ៊ុនធ្វើសំណើសុំឲ្យសាមីក្រសួងជាម្ចាស់ដីចម្ការកៅស៊ូជួយអន្តរាគមន៍ ខណៈដីចម្ការកៅស៊ូរដ្ឋកាន់តែច្រើនត្រូវបានប្រជាពលរដ្ឋ និងមន្ត្រីមានអំណាចចូលទៅកាន់កាប់យកជាសម្បត្តិឯកជន ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៥ រហូតបច្ចុប្បន្ន។
ប្រធានរដ្ឋបាលក្រុមហ៊ុន ស៊្វីស រ៉ាប់ប៊ើរ លោក ងិន បូរិន បញ្ជាក់នៅថ្ងៃទី៧ ខែកញ្ញា ថា តួលេខមិនទាន់ផ្លូវការមានប្រជាពលរដ្ឋជាង ៣០០គ្រួសារ កំពុងកាន់កាប់ដីចម្ការកៅស៊ូរដ្ឋដោយខុសច្បាប់។ លោកបន្តថា ក្រុមហ៊ុននឹងរៀបចំពាក្យប្ដឹងករណីរំលោភទាំងអស់នេះទៅតុលាការតាមការសម្រេចរបស់ក្រសួងកសិកម្ម ក្រោយពេលក្រុមហ៊ុនស្រាវជ្រាវផ្ទៃដី និងអត្តសញ្ញាណអ្នករំលោភបានច្បាស់លាស់៖ «យើងធ្វើលិខិតទៅអាជ្ញាធរក៏គេថា ដាក់ទៅតុលាការទៅ។ ខំស្រាវជ្រាវធ្វើតាមហ្នឹង តាមការណែនាំរបស់ក្រសួងទៅ»។
ក្រសួងកសិកម្មកាលពីឆ្នាំ២០០៥ បានចុះវាស់វែងធ្វើបញ្ជីសារពើភណ្ឌ និងប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិដីចម្ការកៅស៊ូរដ្ឋនៅខេត្តរតនគិរី សរុបជិត ៣.៨០០ហិកតារ ក្នុងនោះដីមានដាំកៅស៊ូជាង ២.៣០០ហិកតារ និងដីទំនេរមិនទាន់ដាំដុះមានជាង ១.៤០០ហិកតារ។ ដីទាំងអស់នោះឋិតក្នុងក្រុងបានលុង ស្រុកអូរជុំ ស្រុកបរកែវ និងស្រុកលំផាត់។
មេឃុំអូរជុំ អ្នកស្រី ខាញ់ សាវី ទទួលស្គាល់ថា ប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួនជាអតីតកម្មករចម្ការកៅស៊ូនៅតំបន់នោះបានសង់លំនៅរស់នៅលើដីចម្ការកៅស៊ូរដ្ឋ តាំងពីមុនឆ្នាំ២០០០ ហើយប្រជាពលរដ្ឋចំណាកស្រុកកាន់តែច្រើនបានមកតាំងលំនៅបន្តបន្ទាប់គ្នាលើដីចម្ការកៅស៊ូនោះ៖ «ខ្ញុំណែនាំពួកគាត់រហូតគាត់ស្អប់ខ្ញុំ។ ពួកគាត់អត់ស្ដាប់យើងផង»។
ចំណែកប្រជាពលរដ្ឋឈ្មោះ ជា សុផា ទទួលស្គាល់ដែរថា មានប្រជាពលរដ្ឋខ្លះពិតជាបានចូលទៅរស់នៅលើដីចម្ការកៅស៊ូរដ្ឋដោយសារពួកគេជាអតីតកម្មករក្រុមហ៊ុនច្រើនជំនាន់មកហើយ។ លោកថា បច្ចុប្បន្នក្រុមហ៊ុនបានរំសាយកម្មករ និងបណ្ដេញពួកគេពីផ្ទះកម្មកររបស់ក្រុមហ៊ុនទើបកម្មករខ្លះកាប់ឆ្ការដីដែលក្រុមហ៊ុនទុកទំនេរដើម្បីដាំដំណាំចិញ្ចឹមជីវិត៖ «គេបញ្ឈប់ពីការងារដាំដុះ គេដេញឈប់ឲ្យនៅផ្ទះគេទៀត អត់មានស្អីនៅទេពួកខ្ញុំ»។
មន្ត្រីសម្របសម្រួលសមាគមអាដហុក (ADHOC) ខេត្តរតនគិរី លោក ឆាយ ធី កត់សំគាល់ថា ការតាំងលំនៅក្នុងដីចម្ការកៅស៊ូរដ្ឋនេះ កើតមានច្រើនឆ្នាំមកហើយ ជាពិសេសនៅចម្ការកៅស៊ូភូមិថារ៉ងជង និងចម្ការកៅស៊ូភូមិតាស៊ុយ ក្នុងសង្កាត់កាចាញ។ លើសពីនេះទៀត អ្នកតាំងលំនៅខ្លះបានសង់ផ្ទះរឹងមាំ ដាំដំណាំយុទ្ធសាស្ត្រ និងសាងសង់សាលាបុណ្យនៅលើដីនោះទៀតផង៖ «គ្រួសារខ្លះក៏ក្រីក្រពិតប្រាកដដែរ។ បុគ្គលមួយចំនួនគាត់មានលុយគាត់ទិញដីចម្ការកៅស៊ូហ្នឹង អ៊ីចឹងយើងចែក ចេញជាពីរដើម្បីផ្ដល់យុត្តិធម៌ដល់ពលរដ្ឋ»។
ចំណែកអ្នកនាំពាក្យសាលាខេត្ត និងជាអភិបាលរងខេត្តរតនគិរី លោក ញ៉ែម សំអឿន ទទួលស្គាល់ថា អ្នកតាំងលំនៅខ្លះជាជនឆ្លៀតឱកាស ហេតុនេះអាជ្ញាធរខេត្តបានរៀបចំគោលនយោបាយផ្ដល់ដីសម្បទានសង្គមកិច្ចសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋគ្មានដីពិតប្រាកដ៖ «បើសិនអ្នកមិនមានដីពិតប្រាកដយើងមានសម្បទានត្រៀមសម្រាប់ពួកគាត់តើ!»។
កាលពីឆ្នាំ២០១៤ ប្រជាពលរដ្ឋជាង ១០០គ្រួសារ បានតវ៉ាបិទផ្លូវធ្វើដំណើរពីក្រុងបានលុង ទៅស្រុកអូរជុំ ខណៈអាជ្ញាធរ និងក្រុមហ៊ុនរៀបចំបណ្ដេញប្រជាពលរដ្ឋតាំងលំនៅថ្មីលើដីចម្ការកៅស៊ូរដ្ឋនៅភូមិថារ៉ងជង ក្នុងឃុំអូរជុំ។ ករណីនេះ អាជ្ញាធរនិងក្រុមហ៊ុនបានសម្របសម្រួលឲ្យអ្នកតវ៉ាបើកផ្លូវ និងធ្វើរបាយការណ៍ទៅក្រសួងកសិកម្ម សម្រេច៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។
