តំណាងប្រជាពលរដ្ឋអះអាងថា មូលហេតុដែលនាំឲ្យតំបន់បឹងប្រាំ ក្លាយជាទីតាំងដែលមានជម្លោះដ៏រ៉ាំរ៉ៃរហូតមកដល់ពេលនេះ គឺដោយសាររដ្ឋាភិបាលចេញអនុក្រឹត្យជាបន្តបន្ទាប់រំលោភលើសេចក្ដីសម្រេចនៃគោលនយោបាយដីសមាហរណកម្មនៃយោធាកាត់រំសាយឆ្នាំ១៩៩៨។
អនុក្រឹត្យចំនួន៣ ក្នុងនោះរួមមានអនុក្រឹត្យលេខ ២៤២ សម្រេចកាត់ដីជាង ៣ពាន់ហិកតារ (៣.៤៨៨) ចេញពីសម្បទានដីព្រៃឫស្សីរបស់ក្រុមហ៊ុនភាពីម៉ិច (Pheapimex) ដើម្បីធ្វើអនុបយោគជាដីឯកជនរបស់រដ្ឋ។ អនុក្រឹត្យលេខ ២០២ កាត់ដីជាង ៣ពាន់ហិកតារនេះសម្រាប់ធ្វើសម្បទានដីសង្គមកិច្ចវិញ សម្រាប់ផ្ដល់ជូនកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ គ្រួសារ និងប្រជាពលរដ្ឋក្រីក្រស៊ីវិលទូទៅ ហើយបន្ទាប់មកចេញបទបញ្ជាលេខ ០១ បន្ថែមមួយជាន់ពីលើទៀត ដើម្បីចុះកំណត់ក្បាលដីជាក់ស្ដែង ជូនប្រជាពលរដ្ឋក្នុងការធានាពីការគ្រប់គ្រងដីឲ្យបានត្រឹមត្រូវ។ អនុក្រឹត្យ និងបទបញ្ជាទាំងនេះ គឺចេញដោយលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ផ្ទាល់នៅចន្លោះរវាងឆ្នាំ២០១១ ដល់ឆ្នាំ២០១៣។
បើទោះជាបែបណា តំណាងប្រជាពលរដ្ឋតំបន់បឹងប្រាំ នៃស្រុកបវេល ថ្លែងថា ការចេញអនុក្រឹត្យដ៏ច្រើនបែបនេះនៅលើដីតែមួយកន្លែង គឺជាមូលហេតុដែលនាំឲ្យមានទំនាស់កើតឡើង។ ការចេញអនុក្រឹត្យជាហូរហែផ្ទួនៗគ្នានេះ ត្រូវបានអង្គការសង្គមស៊ីវិលយល់ឃើញថា គឺជាការបើកផ្លូវដែលនាំឲ្យមន្ត្រីអនុវត្តកិច្ចការនេះ ងាយប្រព្រឹត្តអំពើពុករលួយ។ យ៉ាងណាប្រជាពលរដ្ឋចាត់ទុកថា នេះគឺជារឿងថ្មីមួយទៀតដែលជាបន្ទុកនាំឲ្យដោះស្រាយមិនចេញបន្ថែមលើអំពើពុករលួយ។
លោក ឆាន់ មុន្នី តំណាងប្រជាពលរដ្ឋនៅតំបន់បឹងប្រាំ ឲ្យដឹងនៅថ្ងៃទី៤ ខែវិច្ឆិកា ថា ប្រជាពលរដ្ឋស្នើសុំឲ្យលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី គប្បីពិនិត្យមើលឡើងវិញចំពោះអនុក្រឹត្យដែលលោក ហ៊ុន សែន បានចេញហើយចេញទៀត ដែលនាំឲ្យបញ្ហាចេះតែបន្តកើនឡើងរហូតដោះមិនចេញ។
លោកបន្តថា៖ «ខ្ញុំមើលទៅឃើញថា វាមានការប៉ះពាល់ ដោយសារអាជ្ញាធរលោកអនុវត្តតាមអនុក្រឹត្យហ្នឹង។ អនុក្រឹត្យដែលសម្ដេចតេជោស៊ីញេហ្នឹង ហើយខ្ញុំសូមសំណូមពរដល់សម្ដេចដែរ គឺលោកត្រួតពិនិត្យអាហ្នឹងឡើងវិញផង កុំឲ្យជឿតែមន្ត្រីថ្នាក់ក្រោមពេក។ ជួនកាលមន្ត្រីថ្នាក់ក្រោមបោក បោកឲ្យសម្ដេចស៊ីញ៉េ»។
ឆ្លើយតបរឿងនេះ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ លោក ថន សារ៉ាត ជំរុញឲ្យប្រជាពលរដ្ឋងាកទៅរកកិច្ចអន្តរាគមន៍នៅថ្នាក់មូលដ្ឋានវិញ។ លោកថ្លែងបន្តថា ការសម្រេចចិត្តឡើងមកតវ៉ាដល់ភ្នំពេញនេះ គឺទំនងជាពុំមានដំណោះស្រាយអ្វីធំដុំឡើយ៖ «ខ្លឹមសារដាក់ត្រឹមកម្រិតណាដោះស្រាយគឺត្រូវដោះស្រាយជូនគាត់នៅឯមូលដ្ឋាន មិនចាំបាច់ឡើងមកធ្វើអី។ យើងផ្ដល់ត្រឹមតែឲ្យមូលដ្ឋានអនុវត្តហើយតើ! វាអត់អនុវត្តហ្នឹង វាកកស្ទះ។ វាហេឡើងមកហ្នឹង ឡើងមកទីក្រុងហ្នឹងណា។ យើងនាំគ្នាកាន់អាហ្នឹងទៅធ្វើឡើងវិញនៅឯមូលដ្ឋានហ្នឹងចេញអស់ហើយ»។
បើទោះជាបែបណា ទំនាស់ដីនៅតំបន់បឹងប្រាំនេះ គឺជាវិវាទកើតឡើងរវាងអាជ្ញាធរឃុំ ស្រុក និងខេត្ត ជាមួយប្រជាពលរដ្ឋសម័យសមាហរណកម្មនៃយោធាកាត់រំសាយ ១៩២គ្រួសារ។រហូតមកដល់ពេលនេះ ប្រជាពលរដ្ឋ ២០៥គ្រួសារ ត្រូវបានមន្ត្រីខេត្តបាត់ដំបង កំពុងរៀបចំបណ្ដឹងដាក់ទៅតុលាការ ចោទប្រកាន់ថា រស់នៅលើដីរដ្ឋដោយខុសច្បាប់។ បណ្ដឹងដែលធ្វើឡើងនៅពេលនេះ ក្រោមរូបភាពកៀរគរឲ្យប្រជាពលរដ្ឋទទួលបានប័ណ្ណ តែពុំមានដីកាន់កាប់ ប្ដឹងប្រជាពលរដ្ឋម្ខាងទៀតដែលបានរស់នៅតាំងពីសម័យសមាហរណកម្មឆ្នាំ១៩៩៨។
ប្រធានផ្នែកដីធ្លីនៃសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក (Adhoc) លោក ឡាត់ គី យល់ឃើញថា ការឆ្លើយបែបនេះរបស់មន្ត្រីជំនាញរដ្ឋាភិបាល ដែលជំរុញឲ្យរកដំណោះស្រាយនៅថ្នាក់ក្រោមជាតិវិញ គឺពិតជាមិនបានដឹងនូវព័ត៌មានណាមួយជុំវិញវិវាទនេះសោះ ជាពិសេសបញ្ហានៅតំបន់បឹងប្រាំនេះ គឺកើតឡើងជាប្រព័ន្ធ។ ហេតុនេះ ទាំងរដ្ឋាភិបាល និងស្ថាប័នជំនាញគប្បីបើកការស៊ើបអង្កេតដោយម៉ត់ចត់ ជាជាងរុញចុះរុញឡើង៖ «ខ្ញុំយល់ឃើញថា ក្រសួងសាមីហាក់បីដូចជាក្ដាប់បញ្ហាដែលកើតឡើងនៅបឹងប្រាំហ្នឹង ដូចជាអត់បានទាល់តែសោះ។ជារឿងមួយដែលបានកើតឡើងជាក់ស្ដែងនៅបឹងប្រាំ ហើយករណីបឹងប្រាំ ជាករណីដែលស្មុគស្មាញ»។
របាយការណ៍ដែលចេញដោយគណៈកម្មការចម្រុះកាលពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៤ កន្លងទៅរកឃើញថា ប្រជាពលរដ្ឋដែលរស់នៅតាំងពីសម័យសមាហរណកម្មនៃយោធាកាត់រំសាយឆ្នាំ១៩៩៨ គឺមានភាពស្របច្បាប់បើប្រៀបនឹងប្រជាពលរដ្ឋដែលមកតាំងពីលំនៅក្រោយ ក្រោមគោលនយោបាយសម្បទានដីសង្គមកិច្ច៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។